Η ιδεολογικοποίηση ενός εγκλήματος

Το έγκλημα στα Γλυκά Νερά τα είχε όλα. Μυστήριο, ανατροπές, δράμα, δυνατότητα του κοινού που μέρες τώρα απολαμβάνει με νοσηρή περιέργεια τις λεπτομέρειες της υπόθεσης στην τηλεόραση και στα ηλεκτρονικά ΜΜΕ για ταυτίσεις με το θύμα. Ολα αυτά τα στοιχεία επιτρέπουν την ιδεολογικοποίηση και τη διάδοση δοξασιών που, υποτίθεται, οδηγούν σε πιο συντηρητικές ή πιο προοδευτικές πολιτικές απέναντι στο έγκλημα, ανάλογα από ποια ιδεολογική σκοπιά βλέπει κανείς τα γεγονότα της ζωής.

Εν αρχή, φάνηκε ότι οι εγκληματίες ήταν ξένοι και το κίνητρό τους ήταν η ληστεία. Την εκδοχή αυτή πούλησε, όπως διαφάνηκε αργότερα, ο καθ’ ομολογίαν του δολοφόνος, και έγινε πιστευτή επειδή είχε σοβαρή βάση αληθοφάνειας. Αυτομάτως, τα ιδεολογικά στρατόπεδα μοιράστηκαν. Μια συντηρητική πλειοψηφία άρχισε να μιλά για κενό δημόσιας τάξης, να ζητά αυστηρότερη αστυνόμευση και, ασφαλώς, να αναζητά ελάχιστη ανοχή στην εισαγόμενη εγκληματικότητα. Μέρος της κριτικής αυτής της τάξης κατευθύνθηκε στον υπουργό Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ενώ άλλο μέρος ζητούσε ευθύνες από τους ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, στον νόμο Παρασκευόπουλου και στον νέο Ποινικό Κώδικα. Κατά του Χρυσοχοΐδη στράφηκε και η αντιπολίτευση, που του χρέωνε μονομέρεια: κυνηγάς, του έλεγε, τους φοιτητές και τα κινήματα και αφήνεις τους εγκληματίες να αλωνίζουν. Τα δεδομένα, ότι π.χ. πέρυσι ήταν λιγότερες οι ανθρωποκτονίες ή ότι το πρώτο πεντάμηνο του 2021 είναι ξεκάθαρη η μείωση της εγκληματικότητας δεν απασχόλησαν σχεδόν κανέναν. Στην επικράτεια της επιβεβαίωσης των ιδεολογικών κλισέ, τα δεδομένα συχνά αποτελούν ενόχληση.

Η ομολογία του συζύγου, που προέκυψε διά της αστυνομικής έρευνας και της ανακριτικής πίεσης, ανέτρεψε τα δεδομένα της αρχικής εκτίμησης. Εξαφανίστηκαν από το πεδίο οι οργανωμένες μαφίες και η αποδιδόμενη σε ξένους ληστές εγκληματικότητα. Εξαφανίστηκε από την υπόθεση και η ευθύνη του νόμου Παρασκευόπουλου – η κριτική από συντηρητικές θέσεις υπέστη δεινή ήττα. Αλλά παράλληλα, δεινή ήττα υπέστη και η κριτική της αντιπολίτευσης, μείζονος και ελάσσονος, που επέκρινε τον Χρυσοχοΐδη, αφού αποδείχτηκε ότι η τακτική του ήταν η ενδεικνυόμενη: στη δημοκρατική πολιτεία καλό είναι να μιλάει κανείς όταν υπάρχουν αδιάσειστα δεδομένα.

Ζητήθηκαν συγγνώμες; Οχι. Το αντίθετο. Απλώς, μετά την τροπή της υπόθεσης αναδιατάχθηκαν τα ιδεολογικά μέτωπα: για τον προοδευτισμό πολύ εύκολα ένα έγκλημα που αποδείκνυε τη λάθος στρατηγική της κυβέρνησης σε θέματα δημόσιας τάξης μετετράπη σε έγκλημα φύλου, σε απόδειξη των ανδροκρατικών δομών της κοινωνίας μας και της ανδροκρατικής παράδοσης του πολιτισμού μας. Οντως, έτσι είναι, οι κοινωνίες μας προέρχονται από αιώνες ανδροκρατίας, η ανδρική εξουσία συνεχίζει να είναι κυρίαρχη και, συχνά, στο έγκλημα, όπως και στη ζωή, αυτή η συνθήκη βαρύνει τα γεγονότα.

Αλλά αδυνατώ να κατανοήσω την πολεμική διάθεση κινημάτων που δραστηριοποιούνται γύρω από την έμφυλη ταυτότητα. Οι νοοτροπίες αλλάζουν με τη συνεργασία, εν προκειμένω και των φύλων, όχι με την επιβολή.

ΥΓ. Ο νόμος Παρασκευόπουλου, πάντως, και οι εξαιτίας της εφαρμογής του πρώιμες αποφυλακίσεις εγκληματικών στοιχείων, εκτιμάται ότι όντως έχουν δημιουργήσει ζητήματα δημόσιας τάξης. Το μαρτυρούν τα πρόσφατα εγκλήματα ξεκαθαρίσματος λογαριασμών ανάμεσα σε μέλη συμμοριών, το επιβεβαιώνουν και οι μαρτυρίες για το περιστατικό βιασμού γυναίκας στα Πετράλωνα.