Γι’ αυτήν τα δίνουν όλα

Και το ερωτηματικό που κάθεται 10ετίες ολόκληρες είναι το γιατί το ποδόσφαιρο του χθες αγαπήθηκε τόσο πολύ. Και το σημαντικότερο, γιατί οι άσοι των γηπέδων με καρβουνόσκονη, με νταμαρόχωμα, ζουν θρύλοι στην καρδιά μας 50 και 60 χρόνια μετά. Η απάντηση είναι δύσκολη και περπατάει στο μονοπάτι του αμετάφραστου. Γιατί μιλάει για μεγέθη που στον καιρό μας έχασαν τη σημασία τους και ανήκουν στον χώρο της terra incognita. Μιλάμε για ρομαντισμό σε μια εποχή που ο νόμος του αποτελέσματος έχει κατεδαφίσει κάθε χαριτωμένο στο ποδόσφαιρο. Και την προσπάθεια την αντικατέστησε η σκοπιμότητα και το φιλότιμο η με κάθε τρόπο εξόντωση του αντιπάλου, αγωνιστικά, ηθικά, κοινωνικά. Με μια στρατιά βασιβουζούκους που ονομάζονται δημοσιογράφοι και ένα μποστάνι έντυπες λαχανοφυλλάδες να σου κάνουν τη νύχτα μέρα και το φεγγάρι Grana Padano.

Ε, όλα αυτά σήμερα λείπουν, και πρώτα απ’ όλα η χάρη, η ανυπέρβλητη τεχνική. Και παικτών τεχνιτών ουκ έστιν αριθμός. Και μπορεί να μην ήταν ατμομηχανές από αντοχή και μπορεί να μην ήταν οδοστρωτήρες από δύναμη, προσόντα που τα αποκτάς με ατέλειωτη προπόνηση, ήταν όμως Νουρέγεφ, χορευτές μέσα στο γήπεδο. Βλέπετε, στον καιρό της ομορφιάς και της ατέλειωτης φτώχειας ο ποδοσφαιριστής ήταν μεροκαματιάρης. Πού να βρει χρόνο για καθημερινή διπλή προπόνηση. Μισή μέρα φάμπρικα και μετά μπάλα ως τα μεσάνυχτα. Και μαζί με το ταλέντο τους καψούρηδες με τη στρογγυλή θεά. Και δεν τη λαχταρούσαν για κονόμα και διάκριση. Τη λαχταρούσαν γιατί ήταν ερωτευμένοι μαζί της. Για του λόγου το ασφαλές, τρελαινόντουσαν κι ο Γιάννης κι ο Βαγγέλης γιατί την Παρασκευή πετάγανε στην προπόνηση και την Κυριακή σερνόντουσαν στο γήπεδο. Και το μυστήριο το έλυσε ο αφελής Ρωσίδης. «Παίζουμε στοίχημα, κύριε Ευάγγελε, και για 2 κατοστάρικα παίζουμε μέχρι τα μεσάνυχτα. Κι άμα το στοίχημα χοντρύνει και γίνει πεντακοσάρικο, τότε παίζουμε μέχρι το πρωί». Αντε μετά να μαζέψεις κουράγιο για το κυριακάτικο παιχνίδι.

Μόλις του το ‘πε ο Ηλίας, έλαμψε το πρόσωπο του Χέλμη. Γυρνώντας, αγκαλιάζει τον αδελφό του τον Γιάννη και του λέει «Σωθήκαμε». Κάθε Σαββάτο λοιπόν, το απόγευμα, τους μάντρωνε σ’ ένα ξενοδοχείο στην Κηφισιά, με τις μάσες τους, το τάβλι τους, τις φούμες τους, αλλά από μπάλα γιοκ. Ούτε κατά φαντασίαν. Και οι παίκτες λυσσάγανε, τα σκώτια τους τρώγανε, γιατί η μπάλα ήταν η ζωή τους, η πρώτη και η μοναδική γκόμενα. Και χωρίς μπάλα έπεφτε το σύνδρομο της στέρησης. Κι όταν πια το απόγευμα της Κυριακής η διμοιρία των πεινασμένων και αφάγωτων έφτανε στο γήπεδο, τους αμόλαγε όχι για να παίξουν, για να ξεχαρμανιάσουν με τον μεγάλο τους έρωτα. Και μας έλεγε χαμογελώντας πονηρά: «Εχετε δει να τρώνε την μπάλα και να φτύνουν τη βαλβίδα; Αυτό γινόταν κάθε Κυριακή με τα χαρμάνια τους παίκτες μου».

Ερωτευμένοι με την μπάλα, λοιπόν, και μόνιμα καρφωμένοι στην Εβδόμη Γυμνασίου. Μια ζωή 17άρηδες. Και με την μπάλα συζούσαν. Χορευτές πάνω στα μαρμαρένια αλώνια. Γιατί; Γιατί τη μάθανε σε στενούς χωματόδρομους κι έπρεπε να βρίσκουν τη λύση στα 4 τετραγωνικά. Παράλληλα, πιστοί στη φανέλα του συλλόγου τους και γι’ αυτήν τα δίνανε όλα. Και μπορεί να φανταστείς τον Μήτρογλου να παίζει στον Αρη. Και μπορεί να φανταστείς τον Χριστοδουλόπουλο να παίζει στον Ατρόμητο. Δεν μπορείς να φανταστείς τον Ηλία τον Υφαντή να φοράει τη φανέλα με τον δικέφαλο, ούτε τον Νεστορίδη να φορά τη φανέλα με τον ολυμπιονίκη. Αυτός είναι ένας κώδικας τιμής που έφυγε μαζί με την εποχή του. Και μπορεί να λαχταρούσαν τη νίκη, δεν έπαιζαν ποτέ γι’ αυτήν και μόνο. Παίζανε για να παίζουνε, γιατί το φχαριστιόντουσαν. Και αυτή η αντίληψη αθλήσεως γένναγε κάτι ολότελα ξεχασμένο στην εποχή μας.

Γένναγε ιπποτισμό. Που σημαίνει ότι τον αντίπαλο τον απολάμβανες και χαιρόσουνα να είσαι καλύτερος. Και τα καλύτερα παιχνίδια του ο Υφαντής τα έκανε με τον Λινοξυλάκη. Ο Λίνος τον έπαιζε καθαρά, ποτέ βρώμικα και ποτέ με δεύτερη σκέψη. Και η εξέδρα τις μονομαχίες τους τις έκανε τραγούδι. Χόρευε ο Δαρίβας με την μπάλα κι ο Μπέμπης κένταγε σ’ όλο το γήπεδο. Μια από τα ίδια ο Κοτρίδης με τον δάσκαλο, τον Γιάννη Ιωάννου. Κι όμως ποτέ δεν τραυματιστήκαν, και 11άδες ολόκληρες ουδέποτε γνώρισαν νυστέρι ορθοπεδικού. Γιατί τους προστάτευαν οι αντίπαλοί τους. Κι αυτό το πνεύμα πέρναγε και στην εξέδρα. Γι’ αυτό και καθόντουσαν πλάι πλάι Ολυμπιακοί με Παναθηναϊκούς, Αεκτζήδες με Πανιώνιους. Γιατί το ποδόσφαιρο δεν χώριζε. Ενωνε με τον τρόπο του. Ε, αυτό το ποδόσφαιρο μου λείπει. Και ξέρω πολύ καλά ότι δεν θα το ξαναζήσω. Και αυτό το τελευταίο πονάει.