Πολιτική δήλωση

Η δημοσκοπική ερώτηση για τον καταλληλότερο πρωθυπουργό και η σημασία που της αποδίδεται εδράζεται στην πεποίθηση ότι μεγάλο τμήμα του εκλογικού σώματος κάνει την τελική του επιλογή με βάση το πρόσωπο του υποψήφιου πρωθυπουργού ή τουλάχιστον η επιλογή του προσώπου υπερισχύει άλλων κριτηρίων που καθορίζουν την εκλογική συμπεριφορά.

Η πρωθυπουργοκεντρική δομή της κυβερνητικής εξουσίας σε συνδυασμό με τον συνεχώς μειούμενο βαθμό αφοσίωσης και συσχέτισης των ψηφοφόρων με τα πολιτικά κόμματα και τις ιδεολογικές αρχές που αυτά εκφράζουν καθιστούν τα πρόσωπα των πολιτικών αρχηγών το βασικό κριτήριο επιλογής ή απόρριψης ενός πολιτικού σχηματισμού.

Οι συμμετέχοντες στις δημοσκοπήσεις καλούνται να εκδηλώσουν την προτίμησή τους συνήθως μεταξύ των δύο επικρατέστερων πολιτικών αρχηγών των δύο πρώτων κομμάτων και κάπου εκεί προκύπτει ως αυθόρμητη απάντηση ο «Κανένας» για ένα ποσοστό περί του 25% ή και περισσότερο κάποιες φορές.

Καταρχήν θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι η ορθή και ολοκληρωμένη απάντηση είναι «κανένας από τους δύο», ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις δεν δίνεται η εναλλακτική απάντηση «κάποιος άλλος», αφού εκ των προτέρων θεωρείται δεδομένο ότι οι συγκεκριμένες επιλογές είναι αντικειμενικά οι μοναδικές που μπορούν να προκύψουν.

Επομένως η απάντηση «κανένας» απορρίπτει και τις δύο προτεινόμενες λύσεις και τροφοδοτεί τη συνολική άρνηση για το διαμορφωμένο πολιτικό σύστημα και τους πρωταγωνιστές του. Ενας στους τέσσερις πολίτες δηλαδή θα ήθελε άλλες λύσεις και αμφισβητεί τις σημερινές κυρίαρχες επιλογές.

Το συγκεκριμένο κομμάτι του πληθυσμού δηλώνει τον χαμηλό βαθμό ικανοποίησης και εμπιστοσύνης, ενώ ταυτόχρονα υποβάλλει το αίτημά του για αλλαγές και μια εναλλακτική πολιτική προσέγγιση που δεν θα τους αποκλείει αλλά θα τους ενσωματώνει σε μια αναπτυξιακή προοπτική.

Στην τελευταία δημοσκόπηση της GPO για «ΤΑ ΝΕΑ» τον Μάρτιο του 2021 στην ερώτηση για τον καταλληλότερο πρωθυπουργό ο Κ. Μητσοτάκης συγκέντρωσε το 47,7% έναντι 24,1% του Αλ. Τσίπρα και 26,5% του δείγματος που απάντησε κανένας από τους δύο.

Διερευνώντας το δημογραφικό και πολιτικό προφίλ του τμήματος που επέλεξε τον «κανέναν» διαπιστώνουμε ότι οι δειγματοληπτικές μεταβλητές που συσχετίζονται με τη συγκεκριμένη τοποθέτηση είναι η οικονομική κατάσταση των ερωτώμενων και η κομματική τους προτίμηση.

Συγκεκριμένα το 35% όσων δηλώνουν χαμηλό οικογενειακό εισόδημα απαντούν «κανένας», έναντι 20,5% όσων δηλώνουν μεσαία εισοδήματα και 17,7% όσων τοποθετούνται στα υψηλά. Η εισοδηματική ανάλυση και συσχέτιση της ερώτησης επιβεβαιώνει τη θεωρητική προσέγγιση περί ομάδων του πληθυσμού που εμφανίζουν υστέρηση, αισθάνονται αποκλεισμένες και ως εκ τούτου δεν θεωρούν ότι οι προσφερόμενες επιλογές μπορούν να αντιστρέψουν την κατάσταση στην οποία βρίσκονται.

Προχωρώντας την ανάλυση με βάση την κομματική τοποθέτηση διαπιστώνουμε τον υψηλό βαθμό ταύτισης που επιτυγχάνει ο κ. Μητσοτάκης τόσο με τους ψηφοφόρους του κόμματός του (78,2%) όσο και με αυτούς του ΚΙΝΑΛ (75,5%).

Στον αντίποδα ο κ. Τσίπρας αμφισβητείται σε σημαντικό βαθμό από τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ, όπου 31,2% απαντάνε «κανένας», ενώ δεν φαίνεται να μπορεί να διεισδύσει στους ψηφοφόρους του ΚΚΕ που σε ποσοστό 55,3% επιλέγουν την ίδια απάντηση.

Μπορεί λοιπόν να είναι ιστορικά καταγεγραμμένο ότι ο εν ενεργεία Πρωθυπουργός στις περισσότερες περιπτώσεις – τουλάχιστον στο μέσον της θητείας του – διατηρεί ένα ισχυρό προβάδισμα, στην προκειμένη περίπτωση, ωστόσο, τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης ερώτησης επιβεβαιώνουν τη συνολική εκτίμηση που θέλει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης να αδυνατεί σε αυτή τη φάση να επανασυνδεθεί σε βάθος με την εκλογική του βάση και ταυτόχρονα να διευρύνει την επιρροή του πέραν αυτής.

Ο Αντώνης Παπαργύρης είναι διευθυντής ερευνών της GPO