Προειδοποιήσεις στον Ερντογάν

Οι S-400, οι κινήσεις της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, τα ανθρώπινα δικαιώματα και άλλα «προβλήματα» στις σχέσεις Ουάσιγκτον – Αγκυρας θα τεθούν επί τάπητος στη συνάντηση που θα έχει ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν με τον τούρκο ομόλογό του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στις 14 Ιουνίου. Την ατζέντα επιβεβαίωσε ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Αντονι Μπλίνκεν στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα είναι μια δύσκολη συνάντηση.

Διπλωματικές πηγές στην Αθήνα σημειώνουν την έντονη δυσφορία των ΗΠΑ για τη στάση της Τουρκίας σε σχέση με τους S-400, χαρακτηρίζοντάς την ως το μεγάλο αγκάθι στις σχέσεις Ουάσιγκτον – Αγκυρας. Ενα αγκάθι που μπορεί να λειτουργήσει – σύμφωνα με αναλυτές – ως καταλύτης και σε άλλα ζητήματα, κάνοντας τις ΗΠΑ να σκληρύνουν τη θέση τους, καθώς η διοίκηση Μπάιντεν δείχνει διατεθειμένη να βάλει αυτή τους όρους στη σχέση με την κυβέρνηση Ερντογάν. Σε αυτό το πλαίσιο εκτιμάται ότι η συνάντηση Μπάιντεν – Ερντογάν θα έχει ρόλο και όσον αφορά τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας. Σημειώνεται ότι ο τούρκος πρόεδρος την ίδια ημέρα θα έχει συνάντηση και με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, την πρώτη μετά το 2019, με την Αθήνα ωστόσο να μην έχει μεγάλες προσδοκίες.

ΟΙ ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙΣ. Ο Μπλίνκεν απαντώντας στον Δημοκρατικό γερουσιαστή Ρόμπερτ Μενέντεζ για το τι κάνει η αμερικανική κυβέρνηση ώστε να αντιμετωπίσει σειρά προκλητικών δραστηριοτήτων της Τουρκίας τόνισε ότι η Αγκυρα σε πολλές πτυχές δεν ενεργεί όπως επιβάλλεται σε έναν σύμμαχο και χαρακτήρισε «βαθιά ενοχλητικές» τις ενέργειες της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο, σημειώνοντας ωστόσο ως ικανοποιητικές κάποιες κινήσεις, όπως «την απόσυρση των τουρκικών σκαφών από ύδατα τα οποία η Κύπρος θεωρεί μέρος της ΑΟΖ της και τη διακοπή των γεωτρήσεων». Ο Μπλίνκεν επανέλαβε και την πάγια θέση της Ουάσιγκτον ότι είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ η Τουρκία να παραμείνει «αγκυροβολημένη στη Δύση», σημειώνοντας τα κοινά συμφέροντα των δύο χωρών. Ο Μενέντεζ απάντησε πως δεν μπορείς να «είσαι αγκυροβολημένη στη Δύση και να απομακρύνεσαι προς κάθε άλλη κατεύθυνση», ενώ μίλησε για μία ακόμα φορά για τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου στην Κύπρο, αλλά και σε σχέση με το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Οι γερουσιαστές Μενέντεζ και Ρούμπιο, μάλιστα, κατέθεσαν χθες πρόταση νόμου που παρέχει προβάδισμα στην Ελλάδα για την αγορά των μαχητικών αεροσκαφών νέας γενιάς F-35, εφόσον η Αθήνα επιθυμεί να προχωρήσει στην προμήθειά τους.

Την ίδια στιγμή ο Ερντογάν σε δηλώσεις του ανέφερε ότι θα πάει στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ και θα συζητήσει, χωρίς όμως «να κάνει ούτε ένα βήμα πίσω» από τις θέσεις του. Επανέλαβε απευθυνόμενος εμμέσως πλην σαφώς και στην Ελλάδα ότι «η Τουρκία, με πολλές κινήσεις, από την Ανατολική Μεσόγειο έως τη Λιβύη, έδωσε τις πιο αποτελεσματικές απαντήσεις στις προσπάθειες φυλάκισης της χώρας μας στις ακτές της», ενώ έθιξε και το Μεταναστευτικό, αφήνοντας επίσης έμμεσες αιχμές προς την Αθήνα, λέγοντας ότι «η Ιστορία δεν θα συγχωρήσει ποτέ εκείνους που χαϊδεύουν τα αφτιά όσων αφήνουν τους πρόσφυγες να πεθαίνουν στη Μεσόγειο και στο Αιγαίο».