«Αρωμα γυναίκας» στη μάχη για το τιμόνι του ΝΑΤΟ

Σε περίπου 16 μήνες από σήμερα, στις 30 Σεπτεμβρίου 2022, όταν ο Γενς Στόλτενμπεργκ θα κληθεί (άνευ απροόπτου…) να παραδώσει το πηδάλιο του ΝΑΤΟ στον ή στη διάδοχό του έπειτα από μια οκταετή θητεία, οι Σκανδιναβοί θα έχουν συμπληρώσει 13 ολόκληρα χρόνια στη συγκεκριμένη θέση. Αλλωστε, όπως είναι γνωστό, προκάτοχός του υπήρξε ένας Δανός, ο Αντερς Φογκ Ράσμουσεν, ο οποίος, το 2014 και κατά τη διαδικασία παράδοσης και παραλαβής, είχε δηλώσει ότι ο Στόλτενμπεργκ είναι «ο κατάλληλος άνθρωπος για να συνεχίσει να οικοδομεί πάνω στην επιτυχημένη και ισχυρή παράδοση του ΝΑΤΟ».

Αυτή τη φορά, ωστόσο, όταν οι ηγέτες των 30 κρατών – μελών ανοίξουν το ζήτημα της διαδοχής, τα πράγματα δεν θα είναι εξίσου απλά. Η συζήτηση, άλλωστε, για το μέλλον του ΝΑΤΟ έχει ανάψει για τα καλά, οι διαφορετικές απόψεις μεταξύ των υπαρχόντων στρατοπέδων είναι έντονες, ενώ δεν αποτελεί μυστικό ότι στη Συμμαχία αντανακλώνται και αντιθέσεις που υπάρχουν σε άλλα επίπεδα και θεσμούς – όπως, για παράδειγμα, ανάμεσα σε Αμερικανούς και Ευρωπαίους ή και μέσα στις τάξεις των δεύτερων, ανάμεσα σε Βορρά και Νότο. Αυτός, δε, φαίνεται πως είναι ένας ακόμη λόγος που καθιστά πολύ δύσκολο το πρόσωπο που θα επιλεγεί να διαδεχθεί τον Στόλτενμπεργκ να προέρχεται εκ νέου από τη Σκανδιναβία. Πολύ δε περισσότερο εκτός Ευρώπης.

Δημοσιογραφικές πληροφορίες αναφέρουν ότι η πρώτη αναμέτρηση για την επόμενη ηγεσία του ΝΑΤΟ θα γίνει κατά τη Σύνοδο Κορυφής της ερχόμενης Δευτέρας, 14 Ιουνίου, που θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες, παρουσία του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών. Παρά δε το γεγονός ότι σχεδόν οι πάντες συμφωνούν πως, τελικά, όλα θα κριθούν από τη θέση που θα τηρήσει ο Τζο Μπάιντεν, μιας και οι ΗΠΑ είναι η αδιαμφισβήτητη υπερδύναμη της συμμαχίας, υπάρχουν πολλοί που θα επιχειρήσουν να τον πείσουν ότι η υποψηφιότητα την οποία στηρίζουν είναι η πλέον κατάλληλη.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες της «Repubblica» και του ανταποκριτή της Κλάουντιο Τίτο, ήδη έχουν πέσει στο τραπέζι τα πρώτα ονόματα και σε αυτά υπάρχει έντονο το «άρωμα γυναίκας». Οπως σημειώνει το σχετικό ρεπορτάζ, δύο πολύ γνωστές κυρίες της ευρωπαϊκής και διεθνούς πολιτικής σκηνής προβάλλουν, για την ώρα, ανάμεσα στα φαβορί. Πρόκειται για την τέως πρωθυπουργό της Βρετανίας Τερίζα Μέι και για την προκάτοχο του Ζοζέπ Μπορέλ στη θέση του υπευθύνου για την εξωτερική πολιτική της ΕΕ Φεντερίκα Μογκερίνι. Οπως δε εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς από την πρώτη στιγμή, τα δύο ονόματα και η επιλογή ανάμεσά τους (εφόσον περάσουν στον… τελικό) έχουν έντονο συμβολισμό, αλλά και ουσία.

Η Μέι, από τη μια, η οποία φέρεται να έχει την απόλυτη στήριξη του Μπόρις Τζόνσον, θα στείλει ένα μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση ότι το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει παρόν στην πρώτη γραμμή και ισχυρό μετά το Brexit, καθώς και ότι η γνώμη του μετρά πολύ, ειδικά για τις ΗΠΑ και τον Μπάιντεν. Μάλιστα, το Λονδίνο φαίνεται να πιστεύει πως έχει έρθει ξανά η… σειρά του, μιας και ο τελευταίος βρετανός γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ ήταν ο Τζορτζ Ρόμπερτσον, από το 1999 ως το τέλος του 2003.

Η Μογκερίνι, από την άλλη, θα επιτρέψει στον Μάριο Ντράγκι να ισχυριστεί πως, με τον ίδιο επικεφαλής της κυβέρνησης, η Ιταλία δεν ξαναγίνεται πρωταγωνίστρια των εξελίξεων στην ΕΕ και την ευρωζώνη, αλλά αποκτά μεγαλύτερο ειδικό βάρος και ευρύτερο ρόλο. Ενισχύοντας, παράλληλα, τον ρόλο του ευρωπαϊκού Νότου, που έχει να δει ηγεσία του ΝΑΤΟ από την περίοδο του Ισπανού Χαβιέρ Σολάνα, ο οποίος αποχώρησε το 1999. Ισως γι’ αυτό, πάντα με βάση τις πληροφορίες της «Repubblica», η Ρώμη έχει ρίξει στο τραπέζι και ένα δεύτερο όνομα, έστω και αν δεν πρόκειται για γυναίκα: αυτό του πρώην ηγέτη των Δημοκρατικών και πρωθυπουργού Ενρίκε Λέτα.

Φυσικά, σε καμία περίπτωση δεν είναι δεδομένο ότι η μάχη θα δοθεί και θα κριθεί ανάμεσα στους παραπάνω τρεις. Ηδη, άλλωστε, οι Ολλανδοί φέρονται να προετοιμάζουν – σε συνεννόηση με άλλες χώρες του Βορρά – τη δική τους ρελάνς, στο όνομα του νυν πρωθυπουργού τους Μαρκ Ρούτε, αν και έχουν το μειονέκτημα ότι στην ίδια θέση ήταν το διάστημα 2004-09 ένας άλλος συμπατριώτης τους, ο Γιαπ ντε Χόοπ Σέφερ.

Η αναμέτρηση έχει σίγουρα ενδιαφέρον και θα στείλει μηνύματα.