Οι προκλήσεις για τους φτωχούς μετά την πανδημία

Ο κόσμος είναι επί του παρόντος προσηλωμένος στο δεύτερο κύμα της πανδημίας COVID-19, ειδικά στην Ασία, την Αφρική και τη Νότια Αμερική. Ομως, εστιάζοντας στην κρίση της δημόσιας υγείας, κινδυνεύουμε να παραβλέψουμε τα οικονομικά προβλήματα που σχετίζονται με την πανδημία, τα οποία θα μπορούσαν να μαστίσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες πολύ μετά την υποχώρηση της ασθένειας. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει προειδοποιήσει για μια «Μεγάλη Απόκλιση», όπου οι πλούσιες χώρες ανακάμπτουν έντονα, ενώ άλλες βυθίζονται. Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι αρκετές προηγμένες οικονομίες, ιδίως οι Ηνωμένες Πολιτείες, και μερικές αναπτυσσόμενες χώρες, όπως το Βιετνάμ, η Ταϊλάνδη και το Μπανγκλαντές, φαίνεται να απομακρύνονται από την κρίση και θα μπορούσαν να αναπτυχθούν γρηγορότερα από ό,τι πριν από την πανδημία. Ωστόσο, πολλές αναδυόμενες οικονομίες και χώρες χαμηλού εισοδήματος είναι πιθανό να υποφέρουν για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Τα επίσημα δεδομένα αρχίζουν επίσης να δείχνουν προειδοποιητικά σημάδια. Τον περασμένο μήνα, ο πληθωρισμός τιμών χονδρικής στην Ινδία ανέβηκε στο 10,5%, το υψηλότερο ποσοστό σε 11 χρόνια. Αυτό αντικατοπτρίζει αναντιστοιχίες στη ζήτηση και την προσφορά, οι οποίες, εάν δεν διορθωθούν σύντομα, θα μπορούσαν να γίνουν μια μεγάλη κρίση, προκαλώντας μακροοικονομικές ανισορροπίες που μπορούν να επηρεάσουν το εμπόριο και τις χρηματοοικονομικές ροές. Επομένως, η Ινδία χρειάζεται επειγόντως σχέδιο πολιτικής για την αντιμετώπιση της κρίσης. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να αναγνωρίσουν ότι όταν βασικά αγαθά όπως ιατρικό οξυγόνο, εμβόλια ή τρόφιμα είναι σε έλλειψη, οι καθαρές οικονομικές παρεμβάσεις ενδέχεται να μη λειτουργούν, επειδή οι πλούσιοι θα είναι διατεθειμένοι να ξοδέψουν ό,τι χρειάζεται για να πάρουν αυτό που χρειάζονται.

Η παροχή βοήθειας στους φτωχούς σε μετρητά για να μπορούν να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες επιβίωσης θα σημαίνει ότι η τιμή των αγαθών θα αυξάνεται έως ότου οι πλούσιοι να έχουν αυτό που θέλουν. Ετσι, οι φτωχοί θα επιστρέψουν στην ίδια κατάσταση με πριν. Βλέπουμε τέτοιου είδους προβλήματα και σε διεθνές επίπεδο, ιδίως με τα εμβόλια COVID-19. Ενώ πολλές πλούσιες χώρες αγοράζουν δόσεις για να εξασφαλίσουν άφθονα αποθέματα που υπερβαίνουν πολύ τις βασικές τους ανάγκες, φτωχές χώρες, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων μερών της Αφρικής, μένουν χωρίς πρόσβαση. Ακριβώς όπως οι εθνικές κυβερνήσεις στην Ινδία και σε άλλες αναπτυσσόμενες χώρες έχουν πολλά να κάνουν, οι πολυμερείς οργανισμοί όπως η Παγκόσμια Τράπεζα, το ΔΝΤ και η G20 πρέπει επίσης να δράσουν γρήγορα για να δημιουργήσουν ρυθμιστικές πολιτικές και να βοηθήσουν στον συντονισμό της υποστήριξης. Διαφορετικά, η σημερινή επικείμενη οικονομική απειλή θα είναι το αυριανό πρωτοσέλιδο.

Ο Καουσίκ Μπασού είναι πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, καθηγητής Οικονομικών στο Cornell University και συνεργάτης του Brookings Institution