Δημόσια τάξη και οργανωμένο έγκλημα

Ηταν αναμενόμενη η έντονη διαμαρτυρία της αντιπολίτευσης για την έξαρση της εγκληματικότητας, έπειτα από τις αλλεπάλληλες δολοφονίες που θεωρούνται ξεκαθάρισμα λογαριασμών. Εύλογη και η ανησυχία των πολιτών, που ζητούν αποτελεσματικούς μηχανισμούς επιβολής της δημόσιας τάξης. Τι γίνεται όμως εκεί όπου τελειώνουν τα λόγια και πρέπει να αρχίσουν τα έργα; Προκειμένου να κατανοήσουμε το τι και το γιατί της εγκληματικότητας, όπως εκδηλώνεται και στη χώρα μας, ας ξεκινήσουμε από τα βασικά:

Το οργανωμένο έγκλημα δεν είναι ελληνική υπόθεση και η Ελλάδα δεν είναι η Κολομβία των Βαλκανίων. Ο ΟΗΕ τονίζει πως το οργανωμένο έγκλημα έχει προκαλέσει τον ίδιο αριθμό θανάτων με τις ένοπλες συγκρούσεις παγκοσμίως.

Το οργανωμένο έγκλημα, επίσης, δεν είναι καθαρά αστυνομική υπόθεση. Υπάρχουν σημαντικές διαστάσεις και παράμετροι που λειτουργούν καταλυτικά στην ανάπτυξή του και δυσκολεύουν ιδιαίτερα την αντιμετώπισή του. Αυτές οι παράμετροι αναδεικνύονται σε δύο βασικά κείμενα: στο κείμενο του ΟΗΕ περί Στρατηγικής για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος την περίοδο 2021-2025 (UNODC-Strategy), όσο και στην Εκθεση για το Οργανωμένο Εγκλημα της EUROPOL για το 2021 (EU Serious and Organised Crime Threat Assessment).

Η πρώτη παράμετρος που συμβάλλει στην έξαρση της εγκληματικότητας είναι η διαφθορά, στην οποία καταφεύγουν σχεδόν όλες οι οργανωμένες εγκληματικές ομάδες. Από μικρές δωροδοκίες μέχρι υποθέσεις πολλών εκατομμυρίων ευρώ. Στο υπόβαθρο της διαφθοράς, εντοπίζονται το ξέπλυμα μαύρου χρήματος και η διείσδυση παράνομων κυκλωμάτων στη νόμιμη οικονομία των κρατών. Για να γίνει αυτό δυνατόν, πλέον λειτουργεί μεγάλο κύκλωμα υποστήριξης των εγκληματικών ομάδων. Δραστηριοποιούνται άνθρωποι πολλών ειδικοτήτων που παρέχουν υπηρεσίες: μεσίτες, πλαστογράφοι εγγράφων, ειδικοί στην τεχνολογία, νομικοί και χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι, άνθρωποι που ξεπλένουν μαύρο χρήμα κ.ά.

Μια άλλη σημαντική παράμετρος, που έχει μεγάλη σχέση με τη χώρα μας, είναι οι καθυστερήσεις στην απονομή δικαιοσύνης. Και ταυτόχρονα, οι συγχωνεύσεις ποινών και οι ευεργετικές διατάξεις για βαρείς ποινικούς, όπως αυτές που είχε προβλέψει ο Νόμος Παρασκευόπουλου.

Ο ΣΥΡΙΖΑ στις ανακοινώσεις του που μιλά για Αγρια Δύση κάνει ότι δεν βλέπει αυτές τις δύο παραμέτρους. Περίεργο, γιατί εκτός από την αναφορά του στην κοινωνική αδικία που γεννά παραβατικότητα και εγκληματικότητα, εκτός δηλαδή από τη φτηνή κοινωνιολογία, υπάρχουν και τα δομικά προβλήματα του συστήματος, ορισμένα από τα οποία τα προκάλεσε με την πολιτική του, ενώ και ο ίδιος ως κυβέρνηση τα αντιμετώπισε. Δεχόμενος ανάλογες επικρίσεις.

Ολα τα παραπάνω, προφανώς, δεν σημαίνουν ότι δεν πρέπει να υπάρξει αντίδραση στο οργανωμένο έγκλημα. Η δημόσια τάξη είναι υποχρέωση του κράτους στους πολίτες του, και πρωτίστως είναι υπόθεση της Αστυνομίας. Αλλά δεν θα έρθει μόνο από την Αστυνομία. Χρειάζεται να εμπλακούν σοβαρά μια σειρά φορείς που έχουν δυνατότητα «to follow the money»: από τις δικαστικές και εισαγγελικές Αρχές και το υπουργείο Δικαιοσύνης μέχρι ανεξάρτητες Αρχές (Εθνική Αρχή Διαφάνειας, Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, υπουργείο Οικονομικών κ.λπ.). Αυτό έγινε όταν η Ιταλία αποφάσισε να χτυπήσει τη Μαφία.

Ας ξεκινήσουμε όμως από τα βασικά. Τι έκανε ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου το υπόμνημα που του παρέδωσε τις προάλλες ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη;