Η Γερμανία αναγνωρίζει την πρώτη γενοκτονία του 20ού αιώνα

Εξι χρόνια διήρκεσε η διαπραγμάτευση της Γερμανίας με τη Ναμίμπια. Το αποτέλεσμα: Η Γερμανία αναγνωρίζει επισήμως πλέον τη γενοκτονία των Χερέρο και Νάμα, το μελανότερο κεφάλαιο της αποικιοκρατικής ιστορίας της Γερμανίας.

Η Γερμανικό Ράιχ ήταν από το 1884 μέχρι το 1915 η αποικιοκρατική δύναμη στη ΝοτιοΔυτική Αφρική, μέχρι τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο όταν η ήττα της Γερμανίας οδήγησε στη διαμοίραση και τους αποικιών της στους νικητές. Στο διάστημα μεταξύ 1904 και 1908 στρατιωτικές δυνάμεις του Ράιχ κατέπνιξαν στο αίμα την εξέγερση των ντόπιων Χερέρο και Νάμα στη σημερινή Ναμίμπια. Ο διοικητής των γερμανικών δυνάμεων Λότερ φον Τρότα έδωσε την εντολή για ολοκληρωτικό αφανισμό των εξεγερθέντων. Υπολογίζεται ότι 65.000 από τις 80.000 της φυλής των Χερέρο και 10.000 από τις 20.000 των Νάμα εκτελέστηκαν ή πέθαναν στην έρημο. Φωτογραφίες της εποχής που δημοσιεύτηκαν στις γερμανικές εφημερίδες του περασμένου Σαββατοκύριακου με τους δεμένους με βαριές αλυσίδες στον λαιμό θύμισαν το απάνθρωπο έγκλημα. Για τους ιστορικούς, είναι «η πρώτη γενοκτονία του 20ού αιώνα».

«Υπό το φως της ιστορικής και ηθικής ευθύνης της Γερμανίας ζητούμε συγγνώμη από τη Ναμίμπια και τους απογόνους των θυμάτων», είπε ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Χάικο Μάας. «Το αναγνωρίζουμε ως αυτό που είναι, ως γενοκτονία», πρόσθεσε. Ως νομικός όρος, η γενοκτονία δεν υπήρχε στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Θεσπίστηκε μόλις το 1948 από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ μετά το Ολοκαύτωμα των Εβραίων, χωρίς αναδρομική ισχύ. Η Γερμανία θεωρεί ότι από την αναγνώριση της γενοκτονίας δεν απορρέουν νομικές συνέπειες και αξιώσεις επανορθώσεων.

Εκτός της επίσημης αναγνώρισης της γενοκτονίας, η Γερμανία θα χρηματοδοτήσει ένα πρόγραμμα ύψους 1,1 δισ. ευρώ για την υποστήριξη των Χερέρο και Νάμα. Το χαρακτηρίζει «χειρονομία αναγνώρισης του αμέτρητου πόνου». Αλλά δεν δέχεται ότι συνιστά αποδοχή νομικής αξίωσης αποζημιώσεων. Επιδίωξη του Βερολίνου είναι να επισκεφθεί τη Ναμίμπια ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγερ για να εκφράσει την επίσημη «συγγνώμη» της Γερμανίας και να επισφραγιστεί πανηγυρικά η συμφωνία.

Η κυβέρνηση Χριστιανικής Ενωσης και Σοσιαλδημοκρατών θα προτιμούσε να ολοκληρωθεί η διαδικασία πριν από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου, καθώς βρίσκει ευρεία υποστήριξη και των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Ωστόσο δεν είναι όλοι ικανοποιημένοι με τη συμφωνία. Ο χερέρο ακτιβιστής, Ισραελ Καουνατίκε, επέκρινε την ελλιπή συμμετοχή των ενδιαφερόμενων εθνικών ομάδων στη διαπραγμάτευση και χαρακτήρισε την οικονομική υποστήριξη της Γερμανίας «ψίχουλα» που δεν μπορούν να θεωρηθούν ως «επανόρθωση». Αντίστοιχη κριτική ασκείται και από εκπροσώπους της φυλής Νάμα.