«Η κρίση του κλίματος είναι ανθρωπιστική κρίση»

Οι Πράσινοι προ των πυλών της καγκελαρίας. Μετά από 16 χρόνια στην αντιπολίτευση οι  Οικολόγοι θα είναι οι ρυθμιστές για την επόμενη κυβέρνηση της Γερμανίας. Στον τριπλασιασμό του ποσοστού των Οικολόγων αποτυπώνεται το πνεύμα της εποχής που μέχρι την πανδημία του κορωνοϊού σφράγιζε κλιματική αλλαγή με κινήματα όπως το «Παρασκευές για το μέλλον» («Fridays for future»).

Το γερμανικό πρόσωπο του κινήματος αυτού είναι η 25χρονη Λουίζα Νοϊμπάουερ, που πανηγυρίζει για την πρωτοποριακή απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας που υποχρεώνει τη κυβέρνηση να συγκεκριμενοποιήσει μακροπρόθεσμα και μετά το 2030 τους στόχους για μείωση των ρύπων που ευθύνονται για την κλιματική αλλαγή. Πρόκειται για δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών, λέει η Νοϊμπάουερ στους ξένους ανταποκριτές της ένωσης «VAP» στο Βερολίνο: «Οι δικαστές αναγνωρίζουν σε μένα και τη γενιά μου ότι σε 40 χρόνια πρέπει να έχω τις ίδιες ελευθερίες που έχει η Ανγκελα Μέρκελ σήμερα».

Μια τέτοια απόφαση Συνταγματικού Δικαστηρίου ήταν αδιανόητη πριν από μία πενταετία. Στο μεταξύ δικαστικές αποφάσεις επιβάλλουν νέα στάνταρτς και σε παγκόσμια κλίμακα. Δικαστήριο της Ολλανδίας υποχρέωσε την πετρελαιοβιομηχανία Shell μέχρι το 2030 να μειώσει κατά 45% σε σύγκριση με το 2019 τις εκπομπές CO2. Η μήνυση κατά της Shell είχε την υπογραφή 17.000 ατόμων. «Η απόφαση δημιουργεί προηγούμενο και για όλους τους άλλους ομίλους», σημειώνει με ικανοποίηση η Νοϊμπάουερ. Στη Γερμανία εκκρεμεί η μήνυση κατά του ενεργειακού ομίλου RWE που υπέβαλε στο Μίνστερ ένας Περουβιανός υποστηριζόμενος από γερμανικές οργανώσεις για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις στο χωριό από τις εκπομπές ρύπων της γερμανικής εταιρείας. Και έπεται σίγουρα συνέχεια, ακόμα και για τράπεζες που χρηματοδοτούν τις ρυπογόνες εταιρείες.

Τα δικαστήρια είναι ένας μόνον δρόμος και μάλιστα χρονοβόρος. «Θα ήταν αφέλεια να αφεθούμε μόνον στις δικαστικές αποφάσεις», λέει η Νοϊμπάουερ. Η κρίση του κλίματος είναι ανθρωπιστική κρίση, σε άμεσο συσχετισμό με την ανισοκατανομή εισοδημάτων και πλούτου, τον ρατσισμό, τον φεμινισμό. «Η προστασία του κλίματος δεν είναι ενασχόληση πολυτελείας, είναι επιβεβλημένη στρατηγική επιβίωσης», λέει η Νοϊμπάουερ. Αν η περιβαλλοντική πολιτική ήταν μέχρι πρότινος υπόθεση των οικολόγων, η Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα δεσμεύει πλέουν τους πάντες. Ολα τα κόμματα πλέον έχουν ψηλά στην ατζέντα τους την προστασία του περιβάλλοντος. Κανένα κόμμα δεν μπορεί να ελπίζει σε εκλογική επιτυχία προπαγανδίζοντας λιγότερα μέτρα για το κλίμα.

Η ιδιαιτερότητα των Πρασίνων είναι ότι έχουν στο DΝA τους την οικολογία, πρέπει να βάλουν τα στάνταρτ και για τους άλλους, λέει η Νοϊμπάουερ. Εχει ενταχθεί στους Πράσινους που είναι καταδικασμένοι να πετύχουν: «Οι υπόλοιποι θα κρυφτούν πίσω από τους Πράσινους, εάν οι Οικολόγοι δεν παρουσιάσουν ένα υλοποιήσιμο πρόγραμμα για την επίτευξη του στόχου της Συμφωνίας του Παρισιού για περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό Κελσίου», λέει. Η Νοϊμπάουερ και οι συνοδοιπόροι της θα παρακολουθούν στενά την κυβερνητική πορεία των Πρασίνων.

Η πανδημία κορωνοϊού υποχρέωσε και τους ακτιβιστές του κινήματος «Παρασκευές για το μέλλον» σε ριζικό επανασχεδιασμό της δράσης τους. Τα περιοριστικά μέτρα για τις συγκεντρώσεις δεν επέτρεπαν τη συνέχιση των διαδηλώσεων της Παρασκευής. «Στηριζόμαστε στην επιστήμη για το κλίμα, δεν μπορούσαμε να την αγνοήσουμε για την πανδημία», λέει η Νοϊμπάουερ. Το κέντρο βάρους των νεαρών ακτιβιστών μεταφέρθηκε σε άλλες μορφές, λιγότερο εμφανείς αλλά εξίσου αποτελεσματικές. Η κρίση του κλίματος δεν σταμάτησε με τον κορωνοϊό, τονίζει η Νοϊμπάουερ με το βλέμμα στα μέσα μαζικής ενημέρωσης που περιόρισαν αισθητά τις περιβαλλοντικές αναφορές τους στη διάρκεια της πανδημίας.

Στις εκλογές του Σεπτεμβρίου οι Πράσινοι φιλοδοξούν να εκλέξουν καγκελάριο την υποψήφιά τους, Αναλένα Μπέρμποκ. Η Νοϊμπάουερ προεξοφλεί δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης. «Σήμερα υποβαθμίζονται πολύ οι δυσκολίες διαπραγμάτευσης ενός συνασπισμού», λέει, καθώς «για πρώτη φορά στην ιστορία θα είναι πολιτική διαπραγμάτευση υπό την ασφυκτική πίεση μιας φυσικής, οικολογικής αναγκαιότητας». Είναι ελάχιστα τα περιθώρια του προϋπολογισμού ρύπων, ο οποίος θα αποτελέσει τη βάση μιας κυβερνητικής συμφωνίας σε μία εξαιρετικά ενεργοβόρα βιομηχανική χώρα όπως η Γερμανία. «Διατηρώ επιφυλάξεις κατά πόσο τα άλλα κόμματα συνειδητοποιούν τις δυσκολίες που θα έχουν για να συμφωνήσουν με τους Πράσινους», λέει η Νοϊμπάουερ.

Η ίδια δεν διεκδικεί βουλευτική έδρα στις εκλογές του Σεπτεμβρίου. «Οχι δεν κατεβαίνω υποψήφια στις εκλογές», απαντά η 25χρονη ακτιβίστρια. Εχει χρόνο για κοινοβουλευτική καριέρα στο μέλλον. Προς το παρόν την ενδιαφέρει το κίνημα «Παρασκευές για το μέλλον» προαναγγέλλοντας δυναμικές κινητοποιήσεις από το φθινόπωρο.