Σε θέση μάχης για τις εκλογές της «αλλαγής» η Γερμανία

Η μάχη για τη διαδοχή της Ανγκελα Μέρκελ είναι σε πλήρη εξέλιξη. Οι τρεις υποψήφιοι που διεκδικούν την καγκελαρία, ο Αρμιν Λάσετ (CDU/CSU), η Aναλένα Μπέρμποκ (Πράσινοι) και ο Ολαφ Σολτς (SPD) είχαν την περασμένη Πέμπτη την πρώτη κοινή τηλεοπτική τους αντιπαράθεση με αντικείμενο την ευρωπαϊκή πολιτική. Δεν θα καθορίσει αυτή η θεματική τον προεκλογικό αγώνα. Οι τρεις υποψήφιοι είναι πεπεισμένοι ευρωπαϊστές, η Γερμανία θα διατηρήσει και μετά τη Μέρκελ τον ευρωπαϊκό της προσανατολισμό, διότι μόνον μέσα από την ΕΕ υπηρετούνται τα πολιτικά και οικονομικά της συμφέροντα στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, συστημικό και οικονομικό.

Σημαντική για το εκλογικό αποτέλεσμα θα είναι η «κόπωση» των Γερμανών από τη μακρόχρονη διακυβέρνηση της Μέρκελ. Εκφράζεται ως επιθυμία του εκλογικού σώματος για «αλλαγή», την οποία θέλει το 61,5% όπως διαπιστώνει δημοσκόπηση του ινστιτούτου Allensbach (IfD) που δημοσιεύτηκε στις αρχές της εβδομάδας από το ίδρυμα «Bertelsmann». Πρόκειται για την υψηλότερη τιμή στο συγκεκριμένο ερώτημα κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Μόνον το 14% τάσσεται υπέρ της συνέχισης της σημερινής κυβερνητικής πολιτικής.

Η πολιτική διάθεση για «αλλαγή» αποτυπώνεται και στα ιδιαίτερα συρρικνωμένα ποσοστά των κυβερνώντων κομμάτων. Ο άλλοτε «μεγάλος συνασπισμός» Χριστιανικής Ενωσης και Σοσιαλδημοκρατών φτάνει στην καλύτερη περίπτωση το 43%. Το νέο στοιχείο που ανατρέπει ριζικά τον πολιτικό χάρτη της Γερμανίας είναι η εκτίναξη των Πρασίνων που θα είναι καθοριστικός παράγοντας μετά τις εκλογές.

Οι δημοσκοπήσεις αυτήν τη στιγμή δείχνουν μία σκληρή, αμφίρροπη μάχη για την πρώτη θέση ανάμεσα στη συντηρητική Χριστιανική Ενωση και τους Πράσινους. Η Χριστιανική Ενωση CDU/CSU κυμαίνεται μεταξύ 25% και 27,5%, πολύ χαμηλότερα από το  32,9% της Μέρκελ στις τελευταίες εκλογές.

Οι Πράσινοι βρίσκονται ανάμεσα στο 23% και το 26%, σχεδόν τριπλάσιο ποσοστό από το τελευταίο εκλογικό τους αποτέλεσμα 8,9%.

Στην τρίτη θέση είναι οι Σοσιαλδημοκράτες, καθηλωμένοι στο 15%-16%, περίπου 5 μονάδες κάτω από το χειρότερο στη μεταπολεμική τους ιστορία αποτέλεσμα των προηγούμενων εκλογών. Οι κεντρώοι Φιλελεύθεροι FDP έχουν ανοδική πορεία και είναι μεταξύ 10% – 12% από το 10,7% στις προηγούμενες εκλογές. Αντίθετα, πτώση εμφανίζουν τα κόμματα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) με 10%-11%  από 12,6% και η «Αριστερά» (Die Linke) 6,5%- 8% από το 9,2% των τελευταίων εκλογών.

Μέχρι τις κάλπες μεσολαβούν τέσσερις μήνες, μεγάλο χρονικό διάστημα για ανατροπές και λάθη στον προεκλογικό αγώνα. Ο πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας Βεστφαλίας Αρμιν Λάσετ ήταν σταθερά πίσω στις δημοσκοπήσεις, αλλά κέρδισε στο πολυπληθέστερο κρατίδιο της Γερμανίας κόντρα στη δημοφιλή τότε αντίπαλό του Χανελόρε Κραφτ του SPD. Η «πράσινη» υποψήφια καγκελάριος Μπέρμποκ που θέλει απαγόρευση των κοντινών αεροπορικών πτήσεων, δίνει τώρα μάχη να μη στιγματιστούν οι Πράσινοι ως το «κόμμα των απαγορεύσεων».     

Με τους συσχετισμούς που δίνουν σήμερα οι δημοσκοπήσεις ένα είναι βέβαιο: Οι Πράσινοι είναι το μόνο κόμμα με εξασφαλισμένη θέση στην επόμενη κυβέρνηση της Γερμανίας στα εφικτά σενάρια μετεκλογικών συνεργασιών. Τις περισσότερες πιθανότητες συγκεντρώνει ένας νέος «μεγάλος συνασπισμός», αυτή τη φορά μεταξύ Χριστιανικής Ενωσης και Πρασίνων ή αντιστρόφως. Το «πράσινο-μαύρο» μοντέλο εφαρμόζεται ήδη στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, με τον «πράσινο» πρωθυπουργό Βίνφριντ Κρέτσμαν και μικρότερο εταίρο τους Χριστιανοδημοκράτες. Στο Βερολίνο πιθανότερο είναι το αντίστροφο σχήμα.  

Πλώρη για την κυβέρνηση έχουν βάλει και οι κεντρώοι Φιλελεύθεροι (FDP). Στη διάρκεια της πανδημίας το FDP και ο πρόεδρός του Κρίστιαν Λίντνερ έπαιξαν το χαρτί της υπεράσπισης των ατομικών ελευθεριών κράτησε τη διαχωριστική γραμμή με τους συνωμοσιολόγους και το ακροδεξιό AfD, μολονότι ο προβεβλημένος αντιπρόεδρος του κόμματος, Βόλφγκανγκ Κουμπίκι, συχνά βρίσκεται πολύ κοντά στην επιχειρηματολογία τους.

Οι φιλελεύθεροι προσβλέπουν στην υποστήριξη των ισχυρών παραγόντων της οικονομίας, καθώς είναι το κόμμα που κατεβαίνει με σημαία τις φοροαπαλλαγές και την επαναφορά του «φρένου χρέους». Μέσα από το οικονομικό πρίσμα βλέπει και την περιβαλλοντική πολιτική για την προστασία του κλίματος, βασιζόμενο στην αύξηση της τιμής εκπομπών CO2 με επιστροφή μέρους των εσόδων στους πολίτες.

Κλίμα και «φρένο χρέους» είναι τα μεγαλύτερα προγραμματικά εμπόδια για τη μελλοντική συνεργασία Πράσινων και Φιλελευθέρων σε έναν συνασπισμό των δύο με τους Σοσιαλδημοκράτες. Ο πρασινο-κιτρινο-κόκκινος συνασπισμός του «φωτεινού σηματοδότη» είναι ο εφιάλτης της Χριστιανικής Ενωσης, γιατί θα αφήσει το CDU/CSU εκτός κυβέρνησης μετά από 16 χρόνια. Βέβαια θα πρέπει ο φιλελεύθερος Λίντνερ να αποδεχτεί καγκελάριο την πράσινη Αναλένα Μπέρμποκ, στη δυσκολία αυτήν βλέπει τη δική του ευκαιρία για την καγκελαρία ο σοσιαλδημοκράτης Ολαφ Σολτς. Πάντως, ο «σηματοδότης» θα είναι μία κυβερνητική «αλλαγή» που θέλουν σχεδόν δύο στους τρεις Γερμανοί.