Η παρεξηγημένη εποχή

Η περίοδος της Μεταπολίτευσης έχει συζητηθεί ίσως περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη τα τελευταία χρόνια, το αίμα όμως δεν έχει ακόμα κρυώσει: κάθε ανάλυση κρύβει από πίσω μια προσπάθεια ερμηνείας της τελευταίας δεκαετίας. Τι έγινε και φτάσαμε ως τη χρεοκοπία; Πώς οι ίδιοι πολίτες που το 2000 πανηγύριζαν την είσοδο της Ελλάδας στο ενιαίο νόμισμα βρέθηκαν το 2015 να ψηφίζουν εναντίον του; Τι φταίει που μπήκε η Χρυσή Αυγή στη Βουλή; Αντικατέστησε όντως ο ΣΥΡΙΖΑ το ΠΑΣΟΚ; Οι απαντήσεις σ’ αυτές τις ερωτήσεις παίρνουν ως δεδομένο πως μια κρυφή πληγή κακοφόρμιζε στη χώρα από το 1974, καλυμμένη κάτω από μια ψεύτικη ευδαιμονία. Σπάνια κάποιος επιλέγει να κάνει ένα βήμα πίσω, να δει τη μεγάλη εικόνα.

Οταν όμως το προσπαθεί, οι απαντήσεις έρχονται πιο εύκολα. Τα δύο πρόσφατα βιβλία του Αντώνη Μανιτάκη («Στο λυκόφως της Μεταπολίτευσης» και «Η συνταγματική συγκυρία της μεταπολιτευτικής δημοκρατίας (1976 – 1997)») έδωσαν την αφορμή για μια συζήτηση, στο πλαίσιο του Κύκλου Ιδεών, με τον ίδιο τον συγγραφέα και τους Νίκο Αλιβιζάτο, Γιάννη Βούλγαρη, Ευάγγελο Βενιζέλο, Γιώργο Γεραπετρίτη και Λίνα Παπαδοπούλου. Αν κάτι ξεχωρίζει σ’ αυτή την κουβέντα είναι το πλαίσιο στο οποίο τοποθετούν τα όσα συνέβησαν από την πτώση της δικτατορίας έως σήμερα: ό,τι κι αν συνέβη, μιλάμε, από όλες τις απόψεις, για τα καλύτερα πενήντα χρόνια του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Η πρόοδος μετριέται στα βήματα που έγιναν προς τα μπρος – και είναι πολύ περισσότερα από όσα έγιναν προς τα πίσω.