Το προβάδισμα της ΝΔ {LF}και ο εγκλωβισμός του ΣΥΡΙΖΑ {LF}δύο χρόνια μετά

Ας κοιτάξουμε την πρόσφατη κομματική ιστορία στα χρόνια της κρίσης, από το 2009 και μετά. Η κυβέρνηση Παπανδρέου κατέρρευσε ένα μήνα αφού συμπλήρωσε διετία στο τιμόνι της χώρας. Η κυβέρνηση Σαμαρά στα δύο χρόνια έχασε τις ευρωκλογές του 2014. Ο ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε πίσω στις δημοσκοπήσεις έναν χρόνο μετά την πρώτη του εκλογική νίκη. Αντίθετα αυτή τη στιγμή, σχεδόν 2 χρόνια μετά τις εκλογές του 2019, παρατηρούμε ότι η ΝΔ εξακολουθεί να έχει ένα πολύ μεγάλο προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις και ο ΣΥΡΙΖΑ είναι εγκλωβισμένος σε χαμηλά ποσοστά.

Πού οφείλεται αυτή η κατάσταση;

Επιστροφή στην εκλογική «κανονικότητα». Πρώτα από όλα στο ότι το κομματικό σύστημα μετά τις εκλογές του 2019, επέστρεψε σε μια σχετική κανονικότητα με έστω καχεκτικό δικομματισμό (όρος Ν. Μαραντζίδη). Αν θυμηθούμε τις εκλογές προ κρίσης θα δούμε ότι οι πολίτες έδιναν σχεδόν πάντα δύο ευκαιρίες. Νίκη για τον Κων/νο Καραμανλή το 1974 και το 1977, για τον Ανδρέα Παπανδρέου το 1981 και το 1985, για τον Κώστα Σημίτη το 1996 και το 2000, για τον Κώστα Καραμανλή το 2004 και το 2007. Ακόμα και ο Κώστας Μητσοτάκης θα μπορούσαμε να πούμε ότι κέρδισε παραπάνω από 2 αναμετρήσεις αν θυμηθούμε τις εκλογές της περιόδου 1989-1990. Η λογική αυτή ανακόπηκε στις αρχές της οικονομικής κρίσης την περασμένη δεκαετία, αλλά και ο Αλέξης Τσίπρας πέτυχε δύο εκλογικές νίκες – μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα – και εξάντλησε τις δύο ευκαιρίες του.

Ο ρόλος της υγειονομικής κρίσης. H υγειονομική κρίση και η διαχείρισή της έχει δώσει μεγαλύτερη πίστωση χρόνου στο κόμμα του κ. Μητσοτάκη. Υπό μία έννοια θα λέγαμε ότι ο πολιτικός χρόνος «πάγωσε» τον Μάιο του 2020, τη συζήτηση και το ενδιαφέρον των πολιτών μονοπώλησε – και λογικά – η πανδημία και η σχετικά καλή διαχείριση αυτής από την κυβέρνηση απογείωσε τη ΝΔ δημοσκοπικά σε πρώτη φάση, πράγμα που της δίνει το αβαντάζ η όποια φθορά της να ξεκινάει από πολύ ψηλά.

Δεν έχει ξεχαστεί ακόμα η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Στις εκλογές του 2019 είχε δημιουργηθεί ένα αντι-ΣΥΡΙΖΑ ρεύμα (όρος Γ. Μοσχονά) και όχι ένα αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο, όπως λανθασμένα εκτιμούσε τότε η Κουμουνδούρου. Αυτό το ρεύμα σε κάποιο βαθμό υφίσταται ακόμα. Σε αυτό βοηθάει αφενός το «πάγωμα του χρόνου» λόγω της υγειονομικής κρίσης, αλλά αφετέρου ότι πολλές φορές ο ΣΥΡΙΖΑ πολιτεύεται σαν να έχει ξεχάσει ότι κυβέρνησε, ενώ οι πολίτες έχουν ακόμα έντονες μνήμες. Ετσι για παράδειγμα όταν υπόσχεται φιλολαϊκά μέτρα, το εκλογικό σώμα δεν πιστεύει ότι θα τα κάνει πράξη (βλέπε έρευνα aboutpeople για news24/7 11-3-21), όταν κατηγορεί την κυβέρνηση για Ακροδεξιά, οι κεντρώοι ψηφοφόροι θυμούνται τη συγκυβέρνηση με τους ΑΝΕΛ, όταν κριτικάρει την κυβέρνηση για τη διαχείριση του μεταναστευτικού, οι αριστεροί ψηφοφόροι θυμούνται τη Μόρια.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει προσαρμοστεί στη νέα κατάσταση. Ενας ακόμα παράγοντας της καθήλωσης του ΣΥΡΙΖΑ σε χαμηλά δημοσκοπικά ποσοστά είναι ότι ακόμα δεν έχει προσαρμοστεί στη νέα κατάσταση. Δεν έχει αλλάξει κάτι ουσιαστικό στη «βιτρίνα» του, δίνει την εντύπωση ότι δεν έχει αντιληφθεί τους λόγους της ήττας του 2019 και πολιτεύεται σε πολλές περιπτώσεις με όρους 2012. Δηλαδή ως ένα κόμμα – κυρίως – διαμαρτυρίας που επενδύει στον θυμό και την αγανάκτηση των πολιτών. Ομως αυτός ο θυμός σήμερα δεν υφίσταται ή τουλάχιστον δεν είναι γενικευμένος όπως τα χρόνια του Μνημονίου.

Τι θα γίνει στο μέλλον; Η υγειονομική κρίση – εκτός απροόπτου – όσο περνάει ο καιρός θα μπει σε δεύτερο πλάνο, ο πολιτικός χρόνος θα «ξεπαγώσει» και η οικονομία μετά τον κορωνοϊό θα είναι το κυρίαρχο διακύβευμα. Ταυτόχρονα, η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θα «αδυνατίζει» στις μνήμες των πολιτών, πράγμα λογικό αφού νέα γεγονότα θα συμβαίνουν συνεχώς. Και τα δύο αυτά σημεία θα μπορούσαν να είναι υπό προϋποθέσεις θετικά για το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα. Το ερώτημα όμως παραμένει: Θα καταφέρει ο ΣΥΡΙΖΑ να προσαρμοστεί και να διεκδικήσει την εξουσία με όρους 2020 ή θα παραμείνει στις εκλογικές δάφνες της προηγούμενης δεκαετίας;

Ο Πέτρος Ιωαννίδης είναι πολιτικός αναλυτής της aboutpeople