Η ψυχική διαταραχή της επιδειξιομανίας

Η επιδειξιομανία αποτελεί μία από τις πιο συχνές σεξουαλικές παρεκκλίσεις – παραφιλίες, πρόκειται δηλαδή για μια ψυχική διαταραχή. Στη διαταραχή αυτή, τα άτομα επιθυμούν να επιδεικνύουν τα γεννητικά τους όργανα και λαμβάνουν έντονη σεξουαλική διέγερση και ικανοποίηση από αυτή τη δραστηριότητα. Η επίδειξη των γεννητικών οργάνων γίνεται σε άτομα που δεν επιθυμούν να συμμετέχουν σε αυτή τη συμπεριφορά και αυτό αυξάνει τη διέγερση.

Το shock που υφίστανται τα άτομα που θα δουν έναν επιδειξιομανή μπροστά τους εκλαμβάνεται από τον επιδειξιομανή ως σεξουαλική «επικοινωνία» ή ως «φλερτ» με αυτό το άγνωστο άτομο. Η συμπεριφορά αυτή είναι επαναλαμβανόμενη.

Κυρίως, οι επιδειξιομανείς είναι άντρες, οι οποίοι επιδεικνύουν τα γεννητικά τους όργανα ή μπορεί και να επιθυμούν να βλέπουν άλλους ανθρώπους την ώρα της σεξουαλικής τους πράξης.

Επίσης, θα πρέπει να σημειωθεί ότι κάποιοι από τους επιδειξιομανείς μπορεί να είναι και βιαστές ανηλίκων ή ενηλίκων, εμπλεκόμενοι συχνά με την παιδοφιλία.

Η σεξουαλική αυτή παρέκκλιση εμφανίζεται συνήθως στο τέλος της εφηβείας.

Στα άτομα αυτά μπορεί να συνυπάρχει και άλλη ψυχιατρική διαταραχή ή αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας, κατάχρηση αλκοόλ ή και παιδοφιλία.

Σε κάποιες περιπτώσεις, τα άτομα αυτά μπορεί να είχαν κακοποιηθεί σεξουαλικά και συναισθηματικά, να είχαν έντονες σεξουαλικές σκέψεις στην παιδική και εφηβική ηλικία, που σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να είχαν προκληθεί από το οικογενειακό περιβάλλον, για παράδειγμα, γονείς οι οποίοι μιλάνε σεξουαλικά μπροστά στα παιδιά μπορεί να επηρεάσουν ένα αγόρι ως προς αυτή την κατεύθυνση. Δυσλειτουργικά μοντέλα στην οικογένεια μπορεί να οδηγήσουν στη συμπεριφορά αυτή. Η επιδειξιομανία, σε πολλές περιπτώσεις, αποτελεί «υποκατάστατο» μιας φυσιολογικής συναισθηματικής – ερωτικής σχέσης. Σύμφωνα με την ψυχαναλυτική φροϊδική ερμηνεία, η εμμονή για επιδειξιομανία είναι συνδεδεμένη με το άγχος ευνουχισμού. Είναι μια εμμονή που συνδέεται με την ακεραιότητα των ανδρικών γεννητικών οργάνων και αποτελεί μια πρώιμη καθήλωση της libido, που υποκρύπτει θέματα «επιβεβαίωσης» για το ανδρικό φύλο. Υποκινείται από την ανάγκη προσοχής και θαυμασμού, όπως και από την επιθυμία να ξεπεραστούν αισθήματα ντροπής και ανεπάρκειας μέσα από έναν «διαταραγμένο τρόπο».

Τα ποσοστά αυτής της διαταραχής κυμαίνονται από 2% έως 4% του πληθυσμού.

Η επιδειξιομανία είναι δύσκολο να τροποποιηθεί και να ελεγχθεί. Πορνογραφικά sites του Διαδικτύου ενισχύουν αυτή τη συμπεριφορά.

Ως προς τη θεραπευτική αντιμετώπιση της σεξουαλικής αυτής παρέκκλισης, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι τα άτομα αυτά δεν επιθυμούν να κάνουν θεραπεία, μέχρι τη στιγμή που υφίστανται τις συνέπειες του νόμου.

Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία θα μπορούσε να βοηθήσει να κατανοήσουν τα αίτια και τις σκέψεις που οδηγούν στην επιδειξιομανία. Επίσης, η οικογενειακή αλλά και η ομαδική θεραπεία μπορούν να είναι ιδιαίτερα χρήσιμες, όπως σε κάποιες περιπτώσεις και η φαρμακευτική αγωγή.

Ιδιαίτερα η ομαδική θεραπεία βοηθά τα άτομα να νιώσουν ότι δεν είναι μόνα στην προσπάθειά τους να θεραπευτούν. Στα πλαίσια της ομαδικής θεραπείας μπορούν να διδαχτούν, από άλλα άτομα που είχαν αντίστοιχα προβλήματα, τους τρόπους με τους οποίους το διαχειρίστηκαν.

Η δρ Ιλια Θεοτοκά είναι κλινική ψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια στο Αιγινήτειο Νοσοκομείο