Η Τουρκία {LF}σε κατάθλιψη

Το τελευταίο διάστημα γίνεται όλο και πιο ορατή μια μεταβολή της τουρκικής τακτικής. Είναι φανερό ότι η Αγκυρα διανύει ένα είδος κατάθλιψης στα ελληνοτουρκικά, καθώς η κατάσταση έχει διαμορφωθεί πλέον πολύ διαφορετικά από όσο ήλπιζε. Ο κύριος λόγος για αυτό είναι φυσικά το τείχος που συναντά πλέον από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες έχουν δείξει με τον πιο καθαρό τρόπο ότι δεν πρόκειται να συνεχίζουν να χαϊδεύουν την Τουρκία όπως στο παρελθόν.

Τελικά, του Ερντογάν δεν του βγήκε: το μεγάλο του παίγνιο να προκαλέσει τους Αμερικανούς εμφανιζόμενος ως δήθεν ισότιμος παράγοντας σε ένα φαντασιακό τρίγωνο Ουάσιγκτον – Μόσχας – Αγκυρας γύρισε εναντίον του. Και κάθε μέρα που περνάει γυρνάει όλο περισσότερο, όπως με τη νέα του, επίσης ήδη καταδικασμένη, μωροφιλοδοξία να καταστεί ηγέτης των Αράβων στην κρίση μεταξύ Παλαιστινίων και Ισραήλ. Και, έτσι, έμεινε με ένα και μόνο δεκανίκι: την επιμονή του Βερολίνου να καταστέλλει διαρκώς τις αντιδράσεις της ΕΕ έναντι της Τουρκίας και να προωθεί έναν διάλογο που είναι ήδη κλινικά νεκρός. Ομως μετά τη σαφώς νέα πολιτική των ΗΠΑ, η Γερμανία έχει ήδη περιορίσει αισθητά την παρέμβασή της. Ισως στο Βερολίνο έχουν αναγνώσει την κατάσταση και κατάλαβαν πλέον ότι τα ελληνοτουρκικά και η Ανατολική Μεσόγειος έχουν απαιτήσεις και ιδιαιτερότητες που ξεπερνούν κατά πολύ τις δυνάμεις και τον ορίζοντά τους.

Σε κάθε περίπτωση, ο Ερντογάν ξαφνικά έχει κάπως μαζευτεί, χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει ότι αύριο δεν θα αλλάξει στάση: η στρατηγική του προσπάθεια ήταν, είναι και θα παραμείνει η αλλαγή των ελληνοτουρκικών συνόρων μέσα από ανατροπή της Συνθήκης της Λωζάννης. Βλέπει όμως τώρα ότι έχει ήδη σχηματιστεί ένα νέο διπλό πλαίσιο που κάθε άλλο παρά τον ευνοεί. Και διπλωματικό, αλλά και στρατιωτικό. Η διαρκώς αυξανόμενη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο ελληνικό έδαφος, με αιχμή πλέον τόσο τη Σούδα όσο και την Αλεξανδρούπολη – και όχι μόνον -, όπως και η στάση της Γαλλίας, που αποτελεί θεμελιώδη σταθερά για την Ελλάδα, έχουν αλλάξει το τοπίο, μαζί με μία σειρά από χώρες που διαρκώς ενισχύουν τη διμερή συνεργασία με την Αθήνα, επίσης διπλά. Και διπλωματικά και στρατιωτικά. Και, όλα αυτά, την ώρα που η Τουρκία όχι απλώς δεν έχει καταφέρει τίποτα με τη σχέση της με τη Μόσχα, αλλά, αντιθέτως, την έχει εκνευρίσει και εκείνη και το δείχνει χωρίς περιστροφές μετά την υπόθεση των Στενών.

Την ίδια ώρα, τα εσωτερικά προβλήματα της Τουρκίας τον απασχολούν όλο και πιο σοβαρά. Δεν είναι μόνον τα οικονομικά, που τον απειλούν πλέον διαρκώς. Είναι και η νέα αντιπολίτευση που αρχίζει να διαμορφώνεται όλο και πιο δυναμικά στη χώρα και με την οποία δεν θα μπορέσει να αποφύγει να αναμετρηθεί. Αλλά είναι και άλλοι παράγοντες, όπως τα προβλήματα που έχει προκαλέσει η πολιτική του στις ίδιες τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις, με αιχμή την αεροπορία και το ναυτικό τους, τόσο στο ανθρώπινο δυναμικό, όσο και στο εξοπλιστικό πεδίο. Η κρίση με την Αμερική είχε επιπτώσεις και σε αυτό το πεδίο που προφανώς η τουρκική κυβέρνηση δεν τις είχε ζυγίσει επαρκώς και που πάνε σε πολύ μεγαλύτερο βάθος από την αποπομπή της Τουρκίας από το πρόγραμμα του μαχητικού F35.

Με αυτά τα δεδομένα είναι που αναμένουμε τώρα τον Τσαβούσογλου στην Αθήνα, ο οποίος ίσως επιχειρήσει να πάρει τη «ρεβάνς» από τον Δένδια και την Ελλάδα για την Αγκυρα – ίσως και όχι. Ο,τι κι αν κάνει, δεν έχει και μεγάλη σημασία. Εκείνο που έχει σημασία είναι η Ελλάδα να εμβαθύνει διαρκώς στις συμμαχίες της και να ενισχύει την άμυνά της.