Τι προκάλεσε τη χειρότερη έκρηξη βίας εδώ και χρόνια στην Ιερουσαλήμ;

1.Τι προκάλεσε τον νέο κύκλο βίας στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη;

Ολα σχετίζονται με την 54χρονη ισραηλινή στρατιωτική κατοχή. Οργή που συσσωρευόταν καιρό εξερράγη τη Δευτέρα λόγω μιας σύγκλισης γεγονότων.

2.Ποιο είναι το πλαίσιο αυτών των γεγονότων;

Μετά τα βήματα που έκαναν η κυβέρνηση Τραμπ και το Ισραήλ για την ενίσχυση του ισραηλινού ελέγχου στα παλαιστινιακά εδάφη, οι ελπίδες για μια λύση σε μια διαμάχη που μετρά δεκαετίες βρίσκονται στο ναδίρ. Μια απόφαση του Μαχμούτ Αμπάς, του 85χρονου ηγέτη της ημιαυτόνομης Παλαιστινιακής Αρχής, να αναβληθούν οι πρώτες κοινοβουλευτικές και προεδρικές εκλογές στα παλαιστινιακά εδάφη έπειτα από 15 χρόνια ενίσχυσε την απογοήτευση των Παλαιστινίων. Στο μεταξύ, οι ισραηλινές εκλογές του Μαρτίου ενίσχυσαν περαιτέρω την ισραηλινή Ακροδεξιά, βάζοντας στο κοινοβούλιο ένα κόμμα εβραίων υπερεθνικιστών, συμμάχων του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.

3.Τι έχει συμβεί έκτοτε;

Πριν από έναν μήνα ξεκίνησε το Ραμαζάνι και οι Παλαιστίνιοι διαμαρτύρονταν για αυτό που θεωρούν ως αχρείαστους αυστηρούς περιορισμούς από την ισραηλινή αστυνομία, η οποία τους εμπόδιζε να συγκεντρώνονται στα σκαλοπάτια έξω από την Παλιά Πόλη – μια ανεπίσημη παράδοση μετά τη βραδινή προσευχή. Εν μέσω αυξανόμενης έντασης, υπήρξε όξυνση της κοινοτικής βίας, με κοινοποιήσεις στο Internet βίντεο που απεικόνιζαν παρενοχλήσεις στον δρόμο και πολλές επιθέσεις μεταξύ Εβραίων και Παλαιστινίων. Μια πρώτη κορύφωση ήρθε στα τέλη Απριλίου, όταν εκατοντάδες ακροδεξιοί Ισραηλινοί πραγματοποίησαν πορεία στους δρόμους της πόλης φωνάζοντας «θάνατος στους Αραβες», αντιπαρατιθέμενοι με Παλαιστινίους.

4.Πώς κλιμακώθηκε η κρίση την τελευταία εβδομάδα;

Η οργή μεγάλωνε ενόψει μιας ισραηλινής απόφασης δικαστηρίου, που αναμενόταν τη Δευτέρα, για το αν θα εκδίωκαν οι Αρχές δεκάδες Παλαιστινίους από τη συνοικία του Σεΐχη Τζαρά στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, η οποία κατοικείται κατά πλειοψηφία από Αραβες, προκειμένου να δώσουν τα σπίτια τους σε εβραίους εποίκους. Την ίδια ημέρα, χιλιάδες ισραηλινοί εθνικιστές επρόκειτο να πραγματοποιήσουν πορεία μέσα από τις μουσουλμανικές γειτονιές της Παλιάς Πόλης, μια προκλητική παρέλαση για τον εορτασμό της κατάκτησής της από το Ισραήλ το 1967. Τελικά, η δικαστική απόφαση αναβλήθηκε και η πορεία άλλαξε διαδρομή, μέχρι να γίνουν αυτά, ωστόσο, η κατάσταση είχε ήδη εκτροχιαστεί.

5.Ποιο είναι το ιστορικό;

Εβραϊκές οικογένειες υποστηρίζουν πως έχασαν γη στη συνοικία του Σεΐχη Τζαρά στη διάρκεια του πολέμου που συνόδευσε την ίδρυση του Ισραήλ το 1948, μιας σύγκρουσης κατά την οποία εκτοπίστηκαν επίσης εκατοντάδες χιλιάδες Παλαιστίνιοι. Δύο δεκαετίες αργότερα, το Ισραήλ κατέλαβε την Ανατολική Ιερουσαλήμ από τις ιορδανικές δυνάμεις στον πόλεμο του 1967 και αργότερα την προσάρτησε. Βάσει της ισραηλινής νομοθεσίας, οι Εβραίοι που μπορούν να αποδείξουν τίτλους γης προ του 1948 μπορούν να διεκδικήσουν και να πάρουν πίσω τις ιδιοκτησίες τους στην Ανατολική Ιερουσαλήμ. Δεν υπάρχει αντίστοιχος νόμος για τους Παλαιστινίους που έχασαν τα σπίτια τους στη Δυτική Ιερουσαλήμ.

6.Γιατί είναι η Ιερουσαλήμ τόσο εύφλεκτη;

Η Ιερουσαλήμ βρισκόταν ανέκαθεν στο επίκεντρο της ισραηλινο-παλαιστινιακής κρίσης, με τους ιερούς για τους Εβραίους και τους μουσουλμάνους τόπους της. Το Τείχος των Δακρύων, στην Παλιά Πόλη, αποτελεί μέρος του ιερότερου για τον ιουδαϊσμό τόπου – του Ορους του Ναού. Εκεί βρίσκεται επίσης ο Θόλος του Βράχου και το τέμενος Αλ Ακσα, ο τρίτος ιερότερος τόπος στο Ισλάμ.

7.Πώς μπορεί να συγκριθεί ιστορικά η σημερινή βία;

Ουδέποτε υπήρξε απόλυτα ήρεμη περίοδος στο Ισραήλ και στην Παλαιστίνη, είναι λοιπόν δύσκολο να συγκριθούν τα ξεσπάσματα της βίας. Ωστόσο, η τελευταία ανάλογη έκρηξη συνέβη το 2017, όταν η οργή για τις κινήσεις του Ισραήλ με σκοπό την εγκαθίδρυση ανιχνευτών μετάλλων έξω από το τέμενος Αλ Ακσα πυροδότησε εβδομάδες αιματοχυσίας.