Οταν τα φρούτα προκαλούν δυσανεξία

Τα φρούτα – ιδίως την τρέχουσα περίοδο και εφεξής – έχουν την τιμητική τους στην καθημερινή μας διατροφή, καθώς αποτελούν πλούσια πηγή βιταμινών αλλά και γευστικής απόλαυσης. Ομως παρότι αποτελούν μία από τις πλέον υγιεινές διατροφικές επιλογές, ορισμένοι άνθρωποι τείνουν να τα αποφεύγουν καθώς μετά την κατανάλωσή τους υποφέρουν από φούσκωμα στο στομάχι.

Η αιτία σύμφωνα με τον γαστρεντερολόγο Dr. Alberto Rubio-Tapia, από την κλινική Κλίβελαντ στο Οχάιο, είναι η δυσανεξία στη φρουκτόζη, με αποτέλεσμα να αρκεί μόλις ένα μήλο ή μία φέτα καρπούζι για να ξεκινήσουν οι ενοχλήσεις.

Εντούτοις δεν πρόκειται για σπάνιο φαινόμενο, καθώς σύμφωνα με τον ειδικό υπολογίζεται ότι το 40% των κατοίκων της Δύσης παρουσιάζουν τα χαρακτηριστικά συμπτώματά της όταν τρώνε φρούτα – δηλαδή, φούσκωμα, διάρροια και πόνος στην κοιλιά.

Οι δύο τύποι . Ο συχνότερος τύπος, σύμφωνα με τον Dr. Alberto Rubio-Tapia, είναι η δυσαπορρόφηση της φρουκτόζης, που οφείλεται στο ότι τα κύτταρα του εντέρου δεν απορροφούν ικανοποιητικά τη φρουκτόζη από τα φρούτα. Μοιραία, ο πάσχων μπορεί να παρουσιάζει συμπτώματα, όπως αέρια, φούσκωμα, διάρροια και πόνο στην κοιλιά.

Ο δεύτερος κύριος τύπος είναι η κληρονομική δυσανεξία στη φρουκτόζη, που συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο των σπάνιων παθήσεων. Πιο συγκεκριμένα και σύμφωνα με τη βάση δεδομένων για τις σπάνιες παθήσεις Orphanet, προσβάλλει 1 στα 20.000 άτομα στην Ευρώπη αν και ένας στους 70 Ευρωπαίους φέρουν το γονίδιο που την προκαλεί.

Η κληρονομούμενη δυσανεξία εκδηλώνεται όταν ένα άτομο γεννιέται χωρίς να παράγει ο οργανισμός του το ένζυμο που διασπά την φρουκτόζη, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να την πέψει καθόλου. Και παρότι η συγκεκριμένη πάθηση μπορεί να αντιμετωπιστεί με κατάλληλη θεραπεία, εάν παραμείνει αδιάγνωστη ενδέχεται να απειλήσει ακόμη και τη ζωή του πάσχοντα.

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι συμπτώματα της σπάνιας αυτής γενετικής νόσου εκδηλώνονται αμέσως μόλις αρχίσουν τα βρέφη να τρώνε τις πρώτες στερεές τροφές.

Οπως δε εξηγεί ο ειδικός σε αντίθεση με τη δυσαπορρόφηση της φρουκτόζης, η κληρονομική δυσανεξία στη φρουκτόζη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσο. Αυτό συμβαίνει όταν συσσωρεύεται στον οργανισμό η άπεπτη φρουκτόζη, προκαλώντας βλάβες στους νεφρούς αλλά και στο ήπαρ. Στην περίπτωση μάλιστα που ο ασθενής εξακολουθήσει να τρώει φρουκτόζη, μπορεί να οδηγηθεί σε πολυοργανική ανεπάρκεια και μοιραία σε κώμα.

Η διάγνωση. Η διάγνωση της κληρονομικής δυσανεξίας στη φρουκτόζη μπορεί να γίνει με μια ειδική γενετική εξέταση. Επιπλέον οι πάσχοντες θα πρέπει να είναι σε… ανοιχτή επικοινωνία με τον διαιτολόγο τους για να αποφεύγουν τη φρουκτόζη, όπως τονίζει ο Dr. Rubio-Tapia.

Αντιθέτως, η διάγνωση της δυσαπορρόφησης της φρουκτόζης δεν είναι τόσο απλή, καθώς τα συμπτώματά της θυμίζουν εκείνα του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου, με το οποίο συχνά συγχέεται.

Την απάντηση πάντως μπορεί να δώσει μια ειδική εξέταση, που λέγεται δοκιμασία εκπνοής υδρογόνου και μεθανίου. Πρόκειται για τεστ αναπνοής και γίνεται μετά την κατανάλωση ενός υγρού με φρουκτόζη.

Η θεραπεία. Για την κληρονομική δυσανεξία στη φρουκτόζη, τη διατροφή και τη θεραπεία καθορίζουν ο θεράπων ιατρός και ο ειδικός διαιτολόγος, καθώς πρόκειται για μία σοβαρή πάθηση. Μάλιστα κατά κανόνα απαιτείται αυστηρή δίαιτα, που περιέχει ελάχιστες και αυστηρά μετρημένες ποσότητες φρουκτόζης.

Οι περισσότεροι άνθρωποι, όμως, έχουν την ηπιότερη μορφή δυσαπορρόφησης του σακχάρου, με αποτέλεσμα να μπορούν να εντάσσουν στο καθημερινό τους διαιτολόγιο έστω και περιορισμένες τροφές που περιέχουν φρουκτόζη. Δεν υπάρχει όμως μία «συνταγή» που να ταιριάζει σε όλους, τονίζει ο Dr. Rubio-Tapia.

Και προσθέτει ότι εφόσον κανείς υποψιάζεται ότι έχει δυσαπορρόφηση της φρουκτόζης, πρέπει να απευθυνθεί στον γαστρεντερολόγο ιατρό, ώστε στην περίπτωση που διαγνωστεί με αυτή να ξεκινήσει κατάλληλη θεραπεία. Αυτή συνήθως συμπεριλαμβάνει τρόφιμα με χαμηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη.

«Μερικοί ασθενείς αντέχουν κάποια φρούτα περισσότερο από άλλα. Επομένως η λύση είναι να ακούτε το σώμα σας», συνιστά ο Dr. Rubio-Tapia. «Μπορεί να χρειασθείτε μερικές δοκιμές, αλλά τελικά θα βρείτε τι μπορείτε να τρώτε χωρίς να νιώθετε δυσπεψία».