Στη Νέα Υόρκη η τελευταία ευκαιρία για το Κυπριακό

Η άτυπη «5+1» για το Κυπριακό στη Γενεύη ολοκληρώθηκε. Αυτός είναι μάλλον ο ασφαλέστερος τρόπος για να περιγράψει κανείς μια διάσκεψη η οποία κατέληξε χωρίς αποτέλεσμα, με τις δύο πλευρές να σκληραίνουν κιόλας διά των καταληκτικών τους σχολίων τις θέσεις τους, αλλά την ίδια ώρα με κανένα από τα εμπλεκόμενα μέρη ούτε και τον ΟΗΕ να θέλει να παραδεχθεί δημόσια είτε αδιέξοδο είτε αποτυχία.

Από τις τριήμερες διαβουλεύσεις προέκυψε απλά η συνέχιση της διαδικασίας, κάτι που αξίζει να θυμηθούμε ότι δεν ήταν δεδομένο πριν από την έναρξη της «5+1». Από αυτή την άποψη ο ΟΗΕ μπορεί να μιλά για μια επιτυχία, παρότι η επιτυχία ως ζητούμενο θα έπρεπε να αφορά τα εμπλεκόμενα μέρη, όχι τον ίδιο τον Οργανισμό. Και σ’ αυτή την περίπτωση, η μεν τουρκοκυπριακή πλευρά έφυγε από την Ελβετία διαμηνύοντας πως εάν δεν γίνουν αποδεκτές οι θέσεις της για συζήτηση στη βάση δύο κρατών δεν θα ξαναπάει σε συνομιλίες, η δε ελληνοκυπριακή έστειλε το μήνυμα ότι ούτε αυτή έχει διάθεση να συμμετάσχει εάν δεν μεταβληθεί η στάση του τουρκοκύπριου ηγέτη και της Αγκυρας.Βεβαίως, τα Ηνωμένα Εθνη, παρά την ολοφάνερη ενόχλησή τους από την εξέλιξη της «5+1», γνωρίζουν καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον ότι το Κυπριακό είναι ένα ζήτημα το οποίο απαιτεί διαπραγματευτές με γερά νεύρα, έστω και λόγω της παρελκυστικής τακτικής των δύο μερών παρά της ουσίας του. Ετσι για άλλη μία φορά έδωσαν ακόμα μία ευκαιρία ορίζοντας μια νέα συνάντηση σε δύο με τρεις μήνες. Χαρακτηριστική όμως της εξάντλησης της υπομονής του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες – ενός 72χρονου ο οποίος ταξίδεψε για πρώτη φορά από την αρχή της πανδημίας για τέτοιου είδους επαφές και αντίκρισε αυτό που αντίκρισε στη Γενεύη – ήταν και η… παράκλησή του όπως η επόμενη συνάντηση γίνει απαραίτητα στη Νέα Υόρκη. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ έστειλε και ένα πρόσθετο μήνυμα, λέγοντας στα καταληκτικά του σχόλια και απαντώντας σε σχετική ερώτηση ότι «είναι αδύνατο να τετραγωνίσεις τον κύκλο στη γεωμετρία αλλά στην πολιτική είναι πολύ συχνό». Δηλώνοντας ουσιαστικά στις δύο πλευρές ότι δεν υπάρχουν ανεπίλυτα προβλήματα. Ούτε, μάλλον, και ανεξάντλητη υπομονή.

Κινήσεις στο παρασκήνιο. Το Κυπριακό λοιπόν μπήκε ξανά στον πάγο, με τον ΟΗΕ να δραστηριοποιείται και παρασκηνιακά, προκειμένου να πεισθούν οι δύο πλευρές όχι τόσο να μετάσχουν στη νέα άτυπη συνάντηση στη Νέα Υόρκη, αυτό είναι σχεδόν δεδομένο, αλλά να εμφανιστούν με εποικοδομητικό πνεύμα και φαντασία για τη διάσπαση του αδιεξόδου. Η λέξη «παρασκηνιακά» έχει ιδιαίτερη σημασία εδώ καθώς στην μεν Κυπριακή Δημοκρατία διεξάγονται στις 30 Μαΐου βουλευτικές εκλογές και ουδείς δείχνει να ενδιαφέρεται να ασχοληθεί με το Κυπριακό τώρα, την ώρα μάλιστα που ο κυβερνών ΔΗΣΥ δείχνει να καταγράφει μεγάλες απώλειες προς την ακραία ως προς το Κυπριακό Ακροδεξιά, η δε Τουρκία βρίσκεται ενώπιον πολύ σημαντικών ζητημάτων και δεν ιεραρχεί το Κυπριακό ως προτεραιότητά της. Αλλωστε, αυτό είναι κάτι που ομολογούν και οι Τουρκοκύπριοι.

Συνεπώς, ο ΟΗΕ καλείται με τις δυνατότητες που θα του παρασχεθούν από τα εμπλεκόμενα μέρη να δουλέψει για μια νέα συνάντηση προς το τέλος του καλοκαιριού, από την οποία το μόνο βέβαιο είναι πως δεν πρέπει να αναμένει κανείς – και αυτό το διευκρινίζουν πηγές του Οργανισμού με κάθε ευκαιρία – ότι θα προκύψει μια πρόσθετη παράταση άνευ αποτελέσματος. Το make or break δηλαδή που είχε τεθεί με πιο ήπιο τρόπο για τη Γενεύη, προβάλλει εδώ ως ανάγκη επιτακτική αλλά και ως δεδομένη κατάληξη.