Ο Ερντογάν καίει τη λίρα και φοβίζει τις αγορές

Η λίρα εξακολουθεί και αποτελεί το μεγάλο πρόβλημα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν καθώς οι πιέσεις από τις αγορές είναι μεγάλες λόγω της οικονομικής πολιτικής της Αγκυρας. Οντας υπέρμαχος των χαμηλών επιτοκίων, ο πρόεδρος της Τουρκίας θεωρεί ότι αυτή είναι η λύση για να καταπολεμηθεί ο πληθωρισμός, με τους διεθνείς επενδυτές να ανησυχούν για την προσέγγιση αυτή που τη χαρακτηρίζουν ως ανορθόδοξη. Αυτό σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές εντάσεις στις οποίες βρίσκεται συνέχεια μπλεγμένη η χώρα και τη νέα κόντρα με τις ΗΠΑ, όπου πλέον ο Τζο Μπάιντεν ακολουθεί ακόμη πιο αυστηρή στάση απέναντι στην Αγκυρα, δημιουργούν εκρηκτικό κοκτέιλ προκαλώντας νέο γύρο πιέσεων στο εθνικό νόμισμα της χώρας. Η λίρα υποχώρησε ξανά στο 8,30 έναντι του δολαρίου και κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι τα χειρότερα μπορεί να έπονται.

Τα περιθώρια στενεύουν καθώς η χώρα έχει ήδη δαπανήσει 128 δισ. δολάρια – ή και περισσότερα – από τα συναλλαγματικά της αποθέματα τα προηγούμενα δύο χρόνια, σε μια προσπάθεια να στηρίξει το νόμισμα στις διεθνείς αγορές, αλλά με μικρή, όπως όλα δείχνουν, επιτυχία.

Με τις συνεχείς αλλαγές στο τιμόνι της κεντρικής τράπεζας και σε άλλες κορυφαίες θέσεις του οικονομικού επιτελείου ο Ερντογάν φοβίζει τις αγορές. Ο πρώην υποδιευθυντής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Ντέσμποντ Λάχμαν είπε στον ιστότοπο Avhal ότι ο Ερντογάν με το να βάλει ξανά ως επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας κάποιον που ασπάζεται τις ανορθόδοξες θεωρίες του περί χαμηλών επιτοκίων και πληθωρισμού κινδυνεύει να προκαλέσει νέες κερδοσκοπικές επιθέσεις από τις αγορές στη χώρα του και να δει τη δημοτικότητά του να βουλιάζει. Ο Λάχμαν πιστεύει ότι ο Ερντογάν έχει διαλέξει τη χειρότερη δυνατή στιγμή για να εφαρμόσει τη θεωρία του, ότι τα υψηλά επιτόκια προκαλούν πληθωρισμό αντί να τον μειώνουν. «Λέγεται ότι όποιον θέλουν να καταστρέψουν οι θεοί, πρώτα τον κάνουν τρελό. Αυτό σίγουρα φαίνεται να συμβαίνει στην περίπτωση που τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τουλάχιστον όσον αφορά την οικονομική του σκέψη», είπε ο ίδιος. Ο Ερντογάν απέλυσε τον επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας Νατσί Αγκμπάλ όταν ο τελευταίος αποφάσισε να αυξήσει τα επιτόκια για τρίτη φορά σε πέντε μήνες. Τον αντικατέστησε με τον Σαχάπ Καβτσιόγλου, ο οποίος έχει ταχθεί πολλές φορές κατά των υψηλών επιτοκίων. «Γενικά, δεν είναι πολύ καλή ιδέα για μια αναπτυσσόμενη οικονομία να ακολουθεί ιδιαίτερα ανορθόδοξη οικονομική πολιτική, ακόμη και όταν υπάρχει άπλετη παγκόσμια ρευστότητα», σχολίασε ο Λάχμαν.

Η βουτιά της λίρας είναι τεράστια. Οταν τον Ιούλιο του 2018 ανέλαβε καθήκοντα υπουργού Οικονομικών της Τουρκίας ο γαμπρός του Ερντογάν, Μπεράτ Αλμπαϊράκ, ένα δολάριο αγόραζε 4,55 λίρες Τουρκίας. Σήμερα ένα δολάριο αγοράζει 8,3 λίρες. Η ολομέτωπη επίθεση που δέχτηκε το νόμισμα της χώρας λόγω των οικονομικών πολιτικών και των γεωπολιτικών περιπετειών του Ερντογάν οδήγησε τον Αλμπαϊράκ στην απόφαση τότε να προσπαθήσει να στηρίξει τη λίρα ρίχνοντας στη μάχη τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας. Το αποτέλεσμα όμως δεν ήταν πολύ πετυχημένο, καθότι από μόνες τους οι παρεμβάσεις δεν αρκούν.

Η Τουρκία δεν έχει απεριόριστα συναλλαγματικά αποθέματα να ρίχνει στην αγορά για να στηρίζει το νόμισμα. Τα συναλλαγματικά αποθέματά της, σύμφωνα με διεθνείς πηγές, εκτιμώνται πλέον σε μόλις 43,2 δισ. δολάρια, την ώρα που τα επίσημα στοιχεία της Αγκυρας κάνουν λόγο για 95,3 δισ. δολάρια. Είναι ενδεικτικό ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Goldman Sachs, η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας δαπάνησε μόνο το πρώτο δεκάμηνο του 2020 πάνω από 100 δισ. δολάρια σε συναλλαγματικά αποθέματα για να στηρίξει τη λίρα.