Προληπτικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού

Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί την πρώτη σε συχνότητα κακοήθεια στις γυναίκες και υπολογίζεται ότι 1 στις 8 γυναίκες θα νοσήσουν στη διάρκεια της ζωής τους, δηλαδή περίπου το 12% του γενικού πληθυσμού. Οι παράγοντες κινδύνου είναι πολλοί και αφορούν κυρίως την κληρονομικότητα αλλά και τον τρόπο ζωής και το γυναικολογικό ιστορικό της ασθενούς.

Παρά τις νέες θεραπείες, ο καρκίνος του μαστού συνεχίζει να αποτελεί τη δεύτερη σε συχνότητα αιτία θανάτου από κακοήθη νόσο και είναι εξαιρετικά σημαντικό η διάγνωση να γίνεται στα αρχικά στάδια καθώς έχει πολύ καλύτερη πρόγνωση και μικρότερη θνητότητα. Η πρώιμη διάγνωση επιτυγχάνεται όταν η νόσος διαγιγνώσκεται πριν κάνει συμπτώματα και αυτό επιτυγχάνεται με προληπτικό έλεγχο που μπορεί να περιλαμβάνει μαστογραφία, υπέρηχο μαστών και κλινική εξέταση. Οι οδηγίες της Αμερικάνικης Εταιρείας Πρόληψης το 2016 συνιστούν μαστογραφία κάθε 2 χρόνια σε γυναίκες ηλικίας 50-75 ετών, ενώ σε άτομα υψηλού ρίσκου η έναρξη προληπτικού ελέγχου προτείνεται στην ηλικία των 40.

Παρ’ όλα αυτά οι οδηγίες ποικίλουν σε αρκετά κέντρα πρόληψης του καρκίνου του μαστού στην Αμερική και σύμφωνα με μία μελέτη που ανακοινώθηκε πρόσφατα στο περιοδικό JAMA, έγινε συλλογή δεδομένων από 487 κέντρα πρόληψης στην Αμερική από το 2019 έως το 2020 προκειμένου να καθοριστεί η ηλικία έναρξης του προληπτικού ελέγχου καθώς και η συχνότητα διενέργειάς του. Τα περισσότερα κέντρα εφάρμοσαν διαφορετικές από τις επίσημες οδηγίες και το 87% πρότεινε ως ηλικία έναρξης τα 40 έτη, το 8% τα 45 έτη και το 5% τα 50 έτη καθώς και ετήσιο έλεγχο με μαστογραφία. Παρ’ όλα αυτά η Αμερικάνικη Εταιρεία Καρκίνου τονίζει ότι η μικρότερη ηλικία έναρξης περιλαμβάνει και τον κίνδυνο της υπερδιάγνωσης, δηλαδή της ύπαρξης ευρημάτων στη μαστογραφία που δεν αποτελούν κακοήθεια αλλά έχουν σαν αποτέλεσμα οι ασθενείς πολλές φορές να υποβάλλονται σε πολλαπλές εξετάσεις και διενέργεια βιοψιών για καλοήθεις βλάβες καθώς και να τους προστίθενται περισσότερο άγχος.

Ο προληπτικός έλεγχος του καρκίνου του μαστού είναι εξαιρετικά σημαντικός καθώς αποδεδειγμένα μειώνει τη θνητότητα από τη νόσο. Η ηλικία έναρξης και η συχνότητα διενέργειας μαστογραφίας διαφέρει σε διάφορες χώρες και κέντρα στον γενικό πληθυσμό αλλά εξατομικεύεται ανάλογα με τον κίνδυνο του κάθε ασθενούς και πάντα σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ