Αγγειοπλαστική στις αποφράξεις στεφανιαίων αρτηριών

Η καρδιά αρδεύεται με αίμα μέσω της αριστερής και της δεξιάς στεφανιαίας αρτηρίας που χωρίζονται σε επιμέρους κλάδους μικρότερου μεγέθους στα περιφερικά τμήματα του μυοκαρδίου. Η οξεία απόφραξη μίας στεφανιαίας αρτηρίας οδηγεί σε οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου και ο ασθενής πρέπει άμεσα (ιδανικά μέσα στην πρώτη ώρα) να υποβάλλεται σε αγγειοπλαστική με στεντ για να επιτευχθεί διάνοιξη της αρτηρίας και σωτηρία του ισχαιμικού μυοκαρδίου. Εναλλακτικά, επί αδυναμίας να γίνει έγκαιρα η αγγειοπλαστική ο ασθενής υποβάλλεται σε θρομβόλυση για τη μερική διάλυση του θρόμβου και η αγγειοπλαστική θα πρέπει να γίνει εντός του 24ώρου.

Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που μία αρτηρία μπορεί να βρεθεί αποφραγμένη χωρίς να έχει προηγηθεί «επίσημο» έμφραγμα του μυοκαρδίου γιατί η στένωση αναπτύσσεται αργά και σταδιακά δίνοντας χρόνο για ανάπτυξη παραπλεύρου κυκλοφορίας. Υπολογίζεται ότι περίπου 1 στους 5 στεφανιαίους ασθενείς που υποβάλλονται σε στεφανιογραφία έχουν μία πλήρη χρόνια απόφραξη σε έναν μικρό ή μεγάλο κλάδο. Τα αποφραγμένα αυτά αγγεία σε ποσοστό άνω του 90% λαμβάνουν παράπλευρη κυκλοφορία (δηλαδή έχει γίνει «φυσικό bypass»), ωστόσο η αιμάτωση δεν είναι συχνά αρκετή με αποτέλεσμα ο ασθενής να εμφανίζει στηθαγχικά ενοχλήματα και η δοκιμασία κόπωσης να αναδεικνύει ισχαιμία του μυοκαρδίου. Η διάνοιξη αυτών των πλήρων αποφράξεων με αγγειοπλαστική μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της ισχαιμίας, καλύτερη λειτουργική κατάσταση και βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς, αν και δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία αν η διάνοιξη των χρόνιων αποφράξεων οδηγεί και σε αύξηση της επιβίωσης. Για τον λόγο αυτό, δεν είναι εύκολη η απάντηση στο ερώτημα πότε θα πρέπει να «ανοίγουμε» αυτές τις χρόνιες αποφράξεις.

Σύμφωνα λοιπόν με τις τρέχουσες οδηγίες μπορεί να προταθεί η διάνοιξη σε ασθενείς που υποφέρουν από ανθεκτική στηθάγχη παρά τη μέγιστη φαρμακευτική θεραπεία ή σε ασθενείς που έχουν μεγάλη έκταση ισχαιμίας στο μυοκάρδιο στην περιοχή που αρδεύεται από την αποφραγμένη αρτηρία. Με άλλα λόγια θα πρέπει ο θεράπων καρδιολόγος και η ομάδα καρδιάς του κάθε καρδιολογικού κέντρου να υπολογίζει το όφελος και τους κινδύνους από την επεμβατική αντιμετώπιση και να ενημερώσει λεπτομερειακά τον ασθενή προκειμένου να ληφθεί η σωστή απόφαση.

Ο Κωνσταντίνος Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Ιπποκράτειο» Αθηνών