«Εσύ μένεις, εμείς πληρώνουμε»

Στην κυβέρνηση δείχνουν να το έχουν αντιληφθεί πόσο κρίσιμο για φέτος είναι να ξεκινήσει καλά ο τουρισμός. Προφανώς σωστά έχουν επικεντρώσει στο ψηφιακό πιστοποιητικό εμβολιασμού. Είναι ξεκάθαρο επίσης ότι επειδή έχουν αντιληφθεί τον μεγάλο ανταγωνισμό που θα υπάρχει φέτος σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την προσέλκυση τουριστών, δεν αποκλείουν από τη δυνατότητα να έρθουν στην Ελλάδα και όσοι δεν έχουν εμβολιαστεί. Το θέμα είναι ότι ο ανταγωνισμός προχωρεί με νέες ιδέες. Καθώς όλοι ψάχνονται για το πώς θα είναι ισχυροί στην αφετηρία, στο άνοιγμα του τουρισμού, οι λύσεις που πέφτουν στο τραπέζι θα είναι και αντισυμβατικές.

Η Μάλτα είναι η πρώτη χώρα που άρχισε να εφαρμόζει άμεσα μέτρα ενίσχυσης της προσφοράς και συνακόλουθα της ψυχολογίας του κλάδου. Η κυβέρνηση της χώρας αποφάσισε να επιδοτήσει τους πρώτους 35.000 τουρίστες που θα επισκεφθούν τα ξενοδοχεία της με ένα ποσό που κυμαίνεται ανάλογα με την κατηγορία του ξενοδοχείου από 100 έως 220 ευρώ. Προϋπόθεση να κλείσουν μια διαμονή με ελάχιστη διαμονή τις τρεις βραδιές. Μάλιστα τα συγκεκριμένα ποσά θα δίνονται απευθείας από τα ξενοδοχεία, χωρίς άλλη γραφειοκρατική υποχρέωση.

Στις ΗΠΑ οι αντίστοιχες λύσεις είναι ακόμα πιο προχωρημένες. Στο Ρέντμοντ της Ουάσιγκτον, στην πατρίδα της Microsoft, και στην έδρα εταιρειών όπως η αεροδιαστημική εταιρεία SpaceX και η Facebook, όπου ανθούσαν τα επαγγελματικά ταξίδια τα οποία έχουν παγώσει λόγω της τηλεργασίας, βρήκαν άλλους τρόπους να προσελκύσουν τουρίστες. Ξεκίνησαν ένα πρόγραμμα που το αποκαλούν «You Stay, We Pay» («Εσύ μένεις, εμείς πληρώνουμε»). Προέβλεπε την απονομή στους πρώτους 500 επισκέπτες που θα διαμείνουν δύο ή περισσότερες νύχτες σε ένα ξενοδοχείο της πόλης μια επιταγή 100 δολαρίων που μπορεί να εξαργυρωθεί μόνο στα καταστήματα της πόλης τους. Αντίστοιχη κίνηση έκαναν οι τουριστικοί φορείς τόσο στο Glenwood Springs του Κολοράντο, όπου κάθε χρόνο φιλοξενούνται 1,5 εκατ. τουρίστες, όσο και στη Santa Maria Valley, στην Κεντρική Καλιφόρνια, όπου με μια δωροεπιταγή 100 δολαρίων μπορούσες να επισκεφθείς τα τοπικά οινοποιεία. Το εντυπωσιακό με αυτή τη λύση είναι ότι τα τηλέφωνα των ξενοδοχείων χτυπάνε ξανά, οι ιστοσελίδες τους γεμίζουν με κρατήσεις, στοιχεία που ενισχύουν την αισιοδοξία στο άνοιγμα.

Στην Ελλάδα εφαρμόζουμε μέτρα ενίσχυσης της ζήτησης. Είναι γνωστή η διαφημιστική συνεργασία του υπουργείου Τουρισμού με τους μεγάλους ξένους tour operators. Πρόκειται για μια έμμεση ενίσχυση της προσφοράς, προσαρμοσμένη στο ελληνικό μοντέλο της εξάρτησης από τους εν λόγω τουριστικούς οργανισμούς. Το πρόβλημα είναι ότι το όφελος από τη συγκεκριμένη ενίσχυση δεν διαχέεται στην υπόλοιπη οικονομία. Πηγαίνει στο αεροπλάνο και στο ξενοδοχείο, που συνήθως λειτουργεί με το σύστημα του all inclusive. Δηλαδή μόνο ένα μικρό μέρος της τουριστικής δαπάνης πραγματοποιείται εκτός ξενοδοχείου.

Οι τοπικές οικονομίες θα έχουν τεράστιες ανάγκες στο άνοιγμα. Τα περισσότερα θα τα βάλει το κράτος με άμεσες ενισχύσεις. Θα χρειαστούν και άλλες δράσεις που θα ενισχύσουν την ψυχολογία. Κίνητρα όπως μια δωροεπιταγή μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την τουριστική ζήτηση. Υπάρχουν και τα χρήματα. Το τέλος διαμονής παντού στον κόσμο λειτουργεί ανταποδοτικά στον κλάδο. Οχι σαν φόρος όπως στην Ελλάδα, αλλά για δράσεις ενίσχυσης της ζήτησης και βελτίωσης του τουριστικού προϊόντος. Μόνο το 2019 εισπράχθηκαν 145 εκατ. ευρώ από αυτό τέλος. Το 2020 προφανώς πολύ λιγότερα. Μήπως είναι η ευκαιρία να πιάσουν τόπο αυτά τα χρήματα που «καταχρηστικά» επιβαρύνουν τον ελληνικό τουρισμό την τελευταία τριετία;