O «σεξιστικός» αλγόριθμος του Spotify

Ο Τζέιμς Μπράουν πριν από 50 χρόνια τραγουδούσε «Αυτός ο κόσμος είναι για άνδρες» (It’s a man’s man’s man’s World) αλλά δεν φαίνεται να έχουν αλλάξει και πολλά από τότε. Ούτε φυσικά στην τέχνη της μουσικής, όπως αποδεικνύουν νέα στοιχεία που έρχονται στο φως. Πιο συγκεκριμένα, ένας σεξιστικός αλγόριθμος της δημοφιλούς μουσικής πλατφόρμας Spotify προτείνει περισσότερους άνδρες καλλιτέχνες και λιγότερες γυναίκες. Αυτό υποστηρίζουν ερευνητές του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης οι οποίοι στη μελέτη τους ανέλυσαν τον τρόπο ακρόασης 330.000 χρηστών για εννέα χρόνια. Το αποτέλεσμα έδειξε ότι μόνο το 25% των καλλιτεχνών που άκουγαν ήταν γυναίκες. Οταν οι μελετητές δοκίμασαν να χρησιμοποιήσουν τον δημοφιλή αλγόριθμο διαπίστωσαν ότι το πρώτο προτεινόμενο κομμάτι ήταν από άνδρα αλλά και τα επόμενα έξι. Στο έβδομο τραγούδι ή στο όγδοο οι χρήστες συναντούσαν γυναίκα καλλιτέχνη. Οι υπηρεσίες streaming και οι πλατφόρμες μουσικής – όπως το Spotify και το YouΤube – που παρακολουθούν τις συνήθειες των χρηστών προκειμένου να προτείνουν μια νέα μουσική πιθανόν να τοποθετούν ψηλά στις λίστες τους άνδρες καλλιτέχνες. Οι πλατφόρμες streaming τα τελευταία χρόνια – και περισσότερο μάλιστα την εποχή του κορωνοϊού – έχουν αυξήσει κατακόρυφα τη δημοτικότητά τους. Πέρυσι – σύμφωνα με την επιστημονική μελέτη – 400 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως είχαν εγγραφεί σε τουλάχιστον μία πλατφόρμα μουσικής αναπαραγωγής, από 77 εκατομμύρια που ήταν το 2015. Από τα άλμπουμ με τις περισσότερες πωλήσεις τον προηγούμενο χρόνο στη Μεγάλη Βρετανία σε γυναίκες αντιστοιχεί το 35%, αλλά η αναπαραγωγή στο Spotify δεν είναι αντίστοιχης δυναμικής. Οι κυρίες που κρατούν τα ηνία στην πλατφόρμα είναι η Ριάνα, η Αριάνα Γκράντε και η Τέιλορ Σουίφτ.

Η επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιου της Ουτρέχτης Κριστίν Μπάουερ, η οποία συνέγραψε τη μελέτη, υποστηρίζει: «Σαφώς και οι γυναίκες στη μουσική βιομηχανία είναι λιγότερες, αλλά ο συγκεκριμένος αλγόριθμος που χρησιμοποιείται από τις πλατφόρμες εισάγει μια ακόμη προκατάληψη. Καταλήξαμε σε αυτό το συμπέρασμα για να επισημάνουμε την ανάγκη να επαναξιολογήσουμε και να επιτύχουμε την ισορροπία μεταξύ των φύλων».

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι καθώς πρότειναν περισσότερες γυναίκες καλλιτέχνες, οι χρήστες άκουγαν περισσότερες. Ο αλγόριθμος όταν τοποθετήσει στις υψηλές θέσεις των προτάσεων που κάνει, τότε οι χρήστες αλλάζουν τα ακούσματά τους και η εικόνα για τις γυναίκες καλλιτέχνες είναι πιο θετική – σε σχέση πάντα με τις ακροάσεις. Φαίνεται ότι η νέα έρευνα θα βάλει νέες βάσεις και θα επανεξεταστεί η θέση των γυναικών τραγουδοποιών και ερμηνευτών στο νέο ψηφιακό περιβάλλον που διαμορφώνεται.