Γιατί το άνοιγμα των λυκείων μπορεί να συνοδευτεί από μείωση μεταδόσεων

Το άνοιγμα των λυκείων εν μέσω του τρίτου πανδημικού κύματος γίνεται με μια βασική προϋπόθεση που έχει προστεθεί επιπλέον των μέτρων προστασίας, όπως η υποχρεωτική χρήση μάσκας, τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης, η υγιεινή των χεριών ή ο αερισμός των αιθουσών. Η καινοτομία αυτή τη φορά αφορά τη χρήση του μαζικού διαγνωστικού ελέγχου στην κοινότητα των μαθητών και των εκπαιδευτικών με τη χρήση των δοκιμασιών αυτοδιάγνωσης (self test). Παρ’ όλ’ αυτά, προκύπτουν δόκιμα ερωτήματα, όπως αν αυξάνεται ο κίνδυνος μολύνσεων για τα παιδιά στην κοινότητα λόγω της επαναλειτουργίας των σχολικών μονάδων.

Κατά τη διάρκεια των προηγούμενων μηνών και όσο τα σχολεία ήταν κλειστά παρατηρήθηκαν μολύνσεις σε εφήβους, γεγονός που εγείρει ανησυχία μήπως έχουμε αύξηση μολύνσεων λόγω της παρουσίας των εφήβων στο σχολικό περιβάλλον. Η σύσταση για πραγματοποίηση δύο υποχρεωτικών ελέγχων την εβδομάδα από τους μαθητές εκτιμάται ότι θα έχει πολλαπλά οφέλη, περιορίζοντας όχι μόνο την πιθανότητα ενδοσχολικών ή άλλων μεταδόσεων, αλλά μειώνοντας παράλληλα τις μεταδόσεις από τα άτομα αυτής της ηλικιακής ομάδας τόσο στο οικογενειακό τους περιβάλλον όσο και γενικότερα στις επαφές τους. Για παράδειγμα, επειδή η μεγάλη πλειοψηφία των εφήβων είναι ασυμπτωματικοί, η πιθανότητα να διενεργηθεί διαγνωστικός έλεγχος σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα είναι πολύ μικρή και συνεπώς οι περισσότεροι έφηβοι δεν γνωρίζουν ότι έχουν μολυνθεί με τον ιό. Λόγω αυτής της κατάστασης, οι έφηβοι, άθελά τους, μπορεί να τον μεταδίδουν στο περιβάλλον τους όσο δεν ελέγχονται για την παρουσία του ιού. Με τη χρήση όμως του διαγνωστικού αυτοελέγχου δύο φορές την εβδομάδα μεγαλώνει σημαντικά η πιθανότητα να διαγνώσουμε το μεγαλύτερο ποσοστό των ατόμων που πάσχουν από κορωνοϊό, με συνέπεια τον περιορισμό των μεταδόσεων από αυτή την ηλικιακή ομάδα. Παράλληλα θα ενισχυθούν και οι διαγνωστικοί έλεγχοι στο οικογενειακό περιβάλλον των εφήβων που θα διαγνωσθούν θετικοί. Η διάγνωση ενός ατόμου με κορωνοϊό θα προαγάγει τον έλεγχο και στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, με αποτέλεσμα τη δυνατότητα περαιτέρω διαγνώσεων των ατόμων που έχουν μολυνθεί και τον περιορισμό των μεταδόσεων και από αυτά.

Η αποτελεσματικότητα των μεθόδων αυτοδιάγνωσης εξαρτάται από το αν το τεστ διενεργείται αξιόπιστα, την καταχώριση των θετικών αποτελεσμάτων αλλά, επίσης, και από το αν θα τηρηθούν οι συστάσεις απομόνωσης όσων διαγνωσθούν θετικοί. Ειδικά η τελευταία παράμετρος είναι καθοριστικής σημασίας γιατί ακόμα και αν καταφέρουμε να διαγνώσουμε μεγάλο αριθμό ατόμων το ζητούμενο είναι να περιορίσουμε τη διασπορά του ιού από αυτά τα άτομα. Αυτό θα επιτευχθεί μόνο με την απομόνωση και την τήρηση των σχετικών συστάσεων.

Η μάχη για την αντιμετώπιση της πανδημίας κερδίζεται σπιθαμή προς σπιθαμή και προς αυτήν την κατεύθυνση οι μαζικοί διαγνωστικοί έλεγχοι αποτελούν μια καινοτόμο μέθοδο. Θα πρέπει να σημειωθεί, όμως, ότι η νέα μέθοδος δεν αρκεί από μόνη της για να περιορίσουμε τη διασπορά το ιού, αλλά απαιτείται η παράλληλη τήρηση των μέτρων όπως η χρήση της προστατευτικής μάσκας, η κοινωνική αποστασιοποίηση, η υγιεινή των χεριών και η αποφυγή συγχρωτισμού.

Το άνοιγμα των σχολικών μονάδων, λοιπόν, εν μέσω τρίτου κύματος με την παράλληλη χρήση των δοκιμασιών αυτοδιάγνωσης όχι απλά δεν μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ενδοσχολικών ή άλλων μεταδόσεων, αλλά θα μπορούσε να περιορίσει τη διασπορά του κορωνοϊού στην κοινότητα.

Ο Δημήτρης Παρασκευής είναι αναπληρωτής καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων