Σύμβολο διαίρεσης της Ευρωπαϊκής Ενωσης έγινε το «σκάνδαλο του καναπέ»

Διαστάσεις παίρνει το λεγόμενο Sofagate, το «σκάνδαλο του καναπέ», η σκηνή κατά την οποία στην αρχή των επίσημων συνομιλιών του τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν με την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ οι δύο άνδρες κάθισαν στις, μόνο δύο, καρέκλες που υπήρχαν, με τη Φον ντερ Λάιεν να μένει όρθια και αμήχανη, πριν κάποιοι βοηθοί της υποδείξουν τον καναπέ που υπήρχε δίπλα.

Στις Βρυξέλλες έχει προκληθεί μεγάλη δυσαρέσκεια για τη στάση των τούρκων αξιωματούχων. Ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου ρίχνοντας λάδι στη φωτιά χαρακτήρισε «άδικες» τις κατηγορίες εις βάρος της χώρας του. Και ανέφερε ότι όλα έγιναν «βάσει των απαιτήσεων της ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι η διευθέτηση των θέσεων έγινε σύμφωνα με τις υποδείξεις τους». Αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η διευθέτηση των θέσεων έγινε με συνεργάτες του Μισέλ αλλά δεν υπήρξε εκπρόσωπος της Φον ντερ Λάιεν. Και σε ένα χτύπημα προς την ευρωπαϊκή ενότητα, που προφανώς χωλαίνει, πρόσθεσαν: «Αυτοί προκάλεσαν το πρόβλημα. Κουβάλησαν τις εσωτερικές τους διαμάχες στην Αγκυρα. Θα έπρεπε να είχαν οργανώσει καλύτερα αυτή την επίσκεψη». Ολοι βέβαια θυμούνται πως σε παλαιότερη επίσκεψη Τουσκ – Γιούνκερ είχαν τοποθετηθεί τρεις καρέκλες ώστε οι τρεις άνδρες να καθίσουν μαζί.

Και καλά, ο Ερντογάν μπορεί να ήθελε να κάνει μια από τις συνήθεις άκομψες επιδείξεις δύναμης, αφήνοντας την ανώτατη αξιωματούχο της ΕΕ εκτεθειμένη, όμως θύελλα έχει ξεσπάσει και εναντίον του Σαρλ Μισέλ, ο οποίος δεν έκανε ούτε μια κίνηση να σηκωθεί ή να παραχωρήσει τη θέση του στην πρόεδρο της Κομισιόν. Ο 45χρονος πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου δήλωσε ότι «λυπάται για δύο λόγους». Πρώτον, διότι ανησυχεί πως κάποιοι «σχημάτισαν την εντύπωση ότι ήμουν αδιάφορος στην αδεξιότητα των Τούρκων σχετικά με το πρωτόκολλο, «κάτι που δεν είναι αλήθεια», όπως ανέφερε. Και, δεύτερον, «επειδή το περιστατικό επισκίασε τη σημαντική γεωπολιτική δουλειά» που πιστεύει ο Μισέλ ότι επιτεύχθηκε κατά την επίσκεψη στην Αγκυρα.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θεωρεί ότι ευθύνονται οι Τούρκοι, επειδή «παρά την πρόθεσή τους να κάνουν το σωστό, ερμήνευσαν αυστηρά τους κανόνες του πρωτοκόλλου και έτσι διαφοροποιήθηκαν στην αντιμετώπιση της προέδρου της Επιτροπής», έγραψε ο Μισέλ στη σελίδα του στο Facebook, χωρίς όμως να εξηγεί γιατί ο ίδιος δεν έκανε καμία προσπάθεια να βγάλει την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν από τη δύσκολη θέση. «Οι εικόνες που κυκλοφόρησαν δίνουν την εντύπωση ότι αδιαφόρησα. Ομως δεν ήταν έτσι. Απλώς επέλεξα να μη χειροτερέψω την κατάσταση», ανέφερε, «και να δώσω βαρύτητα στην πολιτική συζήτηση που εμείς, η Ούρσουλα κι εγώ, θα είχαμε με τους οικοδεσπότες μας». Πάντως έχει ξεκινήσει εσωτερική έρευνα στην ΕΕ για να διαπιστωθεί ποιος έφταιγε.

Οι εξηγήσεις του Μισέλ δεν έπεισαν. Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ αναγνώρισε πως υπήρχαν προβλήματα, αλλά συναινετικά είπε πως «κάποιες φορές είχα αναγκαστεί να καθίσω κι εγώ σε καναπέ», άλλοι όμως ήταν πιο αυστηροί. «Η επίσκεψη στην Αγκυρα θα έπρεπε να αποτελεί μήνυμα αποφασιστικότητας και ενότητας για την ευρωπαϊκή προσέγγιση προς την Τουρκία» ανέφερε ο Μάνφρεντ Βέρνερ, επικεφαλης του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στο Ευρωκοινοβούλιο. «Δυστυχώς, κατέληξε σε σύμβολο διαίρεσης, καθώς οι δύο πρόεδροι δεν στάθηκαν μαζί όταν έπρεπε». Ευθεία βολή προς τον Μισέλ που δεν στάθηκε αλλά κάθισε. «Περιμένουμε περισσότερα από την εξωτερική πολιτική της Ευρώπης» πρόσθεσε. «Χρειάζεται να μάθουμε τι τέθηκε στο τραπέζι από τον πρόεδρο Μισέλ, καθώς τα θέματα που αναφέρθηκαν χρειάζονται την έγκριση της Ευρωβουλής» συνέχισε. «Ανησυχούμε ιδιαίτερα για δεσμεύσεις σχετικά με την έκδοση βίζας ή τους δασμούς, χωρίς συγκεκριμένες και δεσμευτικές αλλαγές στην πολιτική της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, προς την Κύπρο και προς τα εξωτερικά μας σύνορα. Επίσης, η επίσκεψη απέτυχε να αναδείξει τις βαθιές μας ανησυχίες όσον αφορά τις επιθέσεις του προέδρου Ερντογάν στην κοινωνία των πολιτών και την κατάσταση των πολιτικών κρατουμένων στη χώρα».