Ανασχηματισμός ή μήπως εκλογές;

Ερντογάν σε κατάσταση νευρικής κρίσης. Η φράση περιγράφει απόλυτα την κατάσταση του τούρκου προέδρου αυτή την περίοδο. Η Τουρκία βυθίζεται σε μία νέα οικονομική κρίση, η λαϊκή δυσαρέσκεια μεγαλώνει και η αγοραστική δύναμη των πολιτών καταποντίζεται. Η αντιπολίτευση ασκεί δριμύτατη κριτική στον τούρκο πρόεδρο τόσο για τις ευθύνες του σε σχέση με την κατάσταση της οικονομίας, όσο και της πολιτικής του γενικότερα, με αιχμή και την περιστολή δικαιωμάτων και ελευθεριών που πλέον στηλιτεύεται έντονα τόσο από την ΕΕ όσο και τις ΗΠΑ. Οι συνθήκες για κάποιους «μυρίζουν εκλογές», ενώ δεν αποκλείεται και ένας ανασχηματισμός. Και ο Ερντογάν αναζητεί λύση στο αδιέξοδο, προκειμένου να δώσει ανάσα στην κυβέρνησή του και στην εικόνα του. Η κατάσταση στη γείτονα προκαλεί συναγερμό και στην Αθήνα που δεν θέλει να βρεθεί αντιμέτωπη με απρόβλεπτες εξελίξεις.

Οι αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα μπορούν για πολλούς να φέρουν τον επιθυμητό «αέρα ανανέωσης», με τα σενάρια εδώ και μέρες να «ράβουν» και να «ξηλώνουν» υπουργικά κοστούμια και να ενισχύουν τις θεωρίες για δύσκολη κατάσταση του προέδρου, με αναλυτές ωστόσο να υπογραμμίζουν ότι οι αποφάσεις ανήκουν αποκλειστικά στον Ερντογάν. Το όνομα του Μεβλούτ Τσαβούσογλου και η παραμονή του ή μη στον θώκο του υπουργού Εξωτερικών ήταν από τις περιπτώσεις για τις οποίες τα στοιχήματα ήταν μάλλον εναντίον του, με τις προβλέψεις να κάνουν λόγο για αντικατάσταση, χαρακτηρίζοντάς τον ως έναν από τους πιο αδύναμους κρίκους. Ακούστηκαν τα ονόματα της πρώην πρωθυπουργού Τανσού Τσιλέρ, λόγω των δεσμών της με τις ΗΠΑ, αλλά και του Ιμπραχίμ Καλίν, ως ο έμπιστος του Ερντογάν. Τα σενάρια ωστόσο δεν είναι νέα και ο Τσαβούσογλου θα επιβιώνει μέχρι ο τούρκος πρόεδρος να ανακοινώσει την αντικατάστασή του. Οι πληροφορίες τον κατατάσσουν εκτός της αυλής του Ερντογάν και για αυτό θεωρείται ότι ενίοτε υπερβάλλει εαυτόν στις δηλώσεις απέναντι π.χ. στην Ελλάδα.

Το πρόβλημα των τούρκων πολιτών ωστόσο δεν είναι η εξωτερική πολιτική, αλλά οι ελευθερίες, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η κατάσταση της οικονομίας. Η αντιπολίτευση έχει ήδη προειδοποιήσει τον Ερντογάν να μην επαναφέρει σε κυβερνητική θέση τον γαμπρό του και πρώην υπουργό, Μπεράτ Αλμπαϊράκ, ο οποίος «καρατομήθηκε» ως αποτυχημένος.

Δεδομένου ότι οι διεκδικήσεις της Τουρκίας δεν μεταβάλλονται και η πολιτική της αξιοποίησης του εθνικισμού απέναντι στην Ελλάδα, ως «βαλβίδα εκτόνωσης» εσωτερικών προβλημάτων παραμένει σταθερή, η Αθήνα παρακολουθεί τις εξελίξεις στη γείτονα και προσπαθεί να διαβάσει τις κινήσεις της Αγκυρας, όντας σε επαγρύπνηση. Οι δεκάδες παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου, σε συνδυασμό με υπερπτήσεις την περασμένη εβδομάδα, που κατά την πάγια πρακτική αντιμετωπίζονται με διάβημα, αλλά κυρίως η ανακοίνωση του τουρκικού συμβουλίου εθνικής ασφάλειας που στοχοποιούσε την Ελλάδα, με αναφορές σε «τουρκική μειονότητα», καταγγελίες περί καταπάτησης δικαιωμάτων μεταναστών και προκλήσεων, προκάλεσαν δυσφορία στην Αθήνα, η οποία εκφράστηκε και από τον ΥΠΕΞ Νίκο Δένδια στον τούρκο πρεσβευτή Μπουράκ Οζούγκεργκιν. Αυτές οι εξελίξεις δεν δείχνουν ικανές – προς το παρόν – να ακυρώσουν την επίσκεψη Δένδια στην Αγκυρα, στις 14 Απριλίου, ωστόσο ενισχύουν την καχυποψία και περιορίζουν τις δυνατότητες για μία θετική ατζέντα, με το ΥΠΕΞ να κάνει ένα βήμα πίσω από τους αρχικούς του σχεδιασμούς, που σύμφωνα με πληροφορίες ήταν πιο φιλόδοξοι. Και οι μέρες που ακολουθούν συνεχίζουν να χαρακτηρίζονται κρίσιμες.