Φλερτάρουν με το εμπάργκο στις εξαγωγές εμβολίων εκτός ΕΕ

Το θέμα της πορείας της Covid-19 τη στιγμή που το τρίτο κύμα μοιάζει να κορυφώνεται σε πολλές χώρες, των περιοριστικών μέτρων που παρατείνονται και σε ορισμένες περιπτώσεις καθίστανται πιο αυστηρά, καθώς και της ενίσχυσης της παραγωγής, της ομαλής ροής στην προμήθεια και διανομή των εμβολίων και το πρόγραμμα εμβολιασμών κυριάρχησαν κατά τη χθεσινή πρώτη ημέρα της τηλεδιάσκεψης κορυφής της ΕΕ. Παράλληλα, οι «27» συμφώνησαν ότι η καθιέρωση ενός πιστοποιητικού υγείας, της «Πράσινης Κάρτας» σύμφωνα με το σχέδιο της Κομισιόν, είναι κάτι που πρέπει να προωθηθεί με τη διαδικασία του επείγοντος – κάτι στο οποίο συμφωνεί πλέον και η Ευρωβουλή, εγκρίνοντας τη σχετική διαδικασία. Ενα από τα «καυτά» σημεία της διάσκεψης, όπως αναμενόταν εξάλλου, ήταν η διαμάχη των Βρυξελλών τόσο με το Λονδίνο όσο και με την ίδια την AstraZeneca, που περιλαμβάνει και σενάρια απαγόρευσης εξαγωγών των δόσεων που παράγονται επί ευρωπαϊκού εδάφους στην περίπτωση που η εταιρεία συνεχίσει τις καθυστερήσεις.

Στην ενημέρωση που έκανε προς τους ηγέτες των «27» η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζήτησε να της δοθεί η εξουσιοδότηση για «έγκριση των εξαγωγών», χωρίς να αναφέρεται ευθέως σε εμπάργκο, αίτημα που έγινε δεκτό και αποτυπώθηκε και στα συμπεράσματα. Η αλήθεια είναι πως αρκετά κράτη – μέλη (Ολλανδία, Βέλγιο, Ιρλανδία κ.λπ.) εμφανίστηκαν ιδιαιτέρως επιφυλακτικά απέναντι σε έναν «πόλεμο» γύρω από τα εμβόλια, εκτιμώντας πως όλοι θα βγουν χαμένοι. Στις συνομιλίες επικράτησε και ένταση καθώς κάποια κράτη-μέλη, με επικεφαλής την Αυστρία, επέμειναν ότι υπάρχει «άνιση κατανομή εμβολίων» μεταξύ των «27» και για το λόγο αυτό απαίτησαν μεγαλύτερο μερίδιο. Μάλιστα, ο αυστριακός καγκελάριος Σεμπάστιαν Κουρτς φέρεται να απείλησε με βέτο τα συμπεράσματα της συνόδου.

Η Φον ντερ Λάιεν παρουσίασε, επίσης, αναλυτικά στοιχεία για τις 77 εκατομμύρια δόσεις που έχουν εξαχθεί μέχρι στιγμής από την ΕΕ προς άλλες χώρες. Ταυτόχρονα, ισχυρίστηκε ότι το δεύτερο τρίμηνο η ΕΕ θα παραλάβει περίπου 300 εκατομμύρια δόσεις από τις διάφορες εταιρείες, έναντι μόλις 100 εκατ. το πρώτο.

Από την πλευρά του, ο βρετανός υπουργός Υγείας Ματ Χάνκοκ είχε καλέσει τους πρώην εταίρους του να σεβαστούν τους κανόνες της ελεύθερης αγοράς και τις υπογραφές τους και διεμήνυσε ότι η χώρα του έχει πλεονέκτημα με βάση τα συμβόλαια. «Αυτοί έχουν υπογράψει ένα συμβόλαιο που βασίζεται στις καλές προθέσεις, ενώ εμείς ένα που βασίζεται στην αποκλειστικότητα» είπε μιλώντας στους «Financial Times».

Νέα στοιχεία από AstraZeneca. Στο μεταξύ, η AstraZeneca απάντησε με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα αργά την Τετάρτη, στην κριτική που δέχθηκε από ανεξάρτητη επιστημονική εποπτική αρχή στις ΗΠΑ, ισχυριζόμενη ότι η αποτελεσματικότητα του εμβολίου της στην πρόληψη της συμπτωματικής νόσησης από Covid-19 φτάνει στο 76%. Το ποσοστό είναι κατά τι χαμηλότερο σε σύγκριση με το 79% που είχε αρχικά ανακοινωθεί, χωρίς να έχουν συνυπολογιστεί να νεότερα στατιστικά δεδομένα, φέρεται όμως να ικανοποιεί τους ειδικούς.

Στην Ευρώπη, στο μεταξύ, σχεδόν όλες οι χώρες που είχαν βάλει προσωρινά στον «πάγο» το εμβόλιο της AstraZeneca έχουν ξεκινήσει πάλι να χορηγούν δόσεις του. Εξαίρεση αποτελεί η Δανία, η οποία παράτεινε την αναστολή, καθώς οι ειδικοί θεωρούν ότι πρέπει να συγκεντρώσουν περισσότερα στοιχεία για την ασφάλειά του. Πάντως, η επιτροπή αξιολόγησης κινδύνων του ΕΟΦ αναμένεται να συνεδριάσει πάλι την ερχόμενη Δευτέρα 29 Μαρτίου, προκειμένου να αξιολογήσει περαιτέρω τα θρομβοεμβολικά περιστατικά και την πιθανή σχέση τους με το συγκεκριμένο εμβόλιο.

Τέλος, σε μια άλλη αρνητική εξέλιξη για την Ευρώπη, η αμερικανική Novavax ανακοίνωσε ότι η υπογραφή συμβολαίου για την προμήθεια περίπου 100 εκατ. δόσεων πιθανότατα θα καθυστερήσει, καθώς αντιμετωπίζει προβλήματα στην αλυσίδα παραγωγής της στις ΗΠΑ λόγω έλλειψης σε πρώτες ύλες.