Υπερόπλο λαϊκισμού

Δεν ξέρω εσείς, αλλά εγώ το βρήκα πολύ διασκεδαστικό το «παλαιάς κοπής» ξήλωμα του τούρκου κεντρικού τραπεζίτη από τον Ερντογάν. Θύμισε παπανδρεϊκό ΠΑΣΟΚ της πρώτης περιόδου, όταν οι υπουργοί έχαναν τον θώκο τους εν ώρα πτήσης. Ο «φουκαράς» τούρκος τραπεζίτης την Παρασκευή αύξησε τα επιτόκια κατά 2 μονάδες. Σάββατο πρωί ο τούρκος πρόεδρος τον έστειλε στο σπίτι του. Σαν να του είπε «μου χαλάς τη μαγιά». Ο άνθρωπος, ο Ερντογάν, έχει στηρίξει μια ολόκληρη εγχώρια πολιτική στο δόγμα «δανειστείτε όσο γίνεται πιο φτηνά σε λίρες προκειμένου να συνεχίσετε να καταναλώνετε». Η χώρα δεν παράγει, αλλά πρέπει να φαίνεται ότι παράγει, συντηρώντας μια τεχνητή κατανάλωση.

Πόσοι έλληνες πολιτικοί δεν θα ζήλεψαν τον τούρκο πρόεδρο, που σε ένα βράδυ το σκέφτηκε και το πρωί εκτέλεσε την αποπομπή του κεντρικού του τραπεζίτη. Τι κι αν ήταν μόλις 4 μήνες στο πόστο; Τι κι αν απολάμβανε της εμπιστοσύνης των ξένων επενδυτών και των αγορών; Τι κι αν είχε αποκαταστήσει την ισοτιμία της λίρας και είχε σταματήσει την εκροή ξένου συναλλάγματος; Δεν έχει σημασία τίποτα, παρά μόνο τι πιστεύει ο λαός και ο ηγέτης. Ο τουρκικός λαός έχει μειώσει τη στήριξή του στον τούρκο ηγέτη και αυτό εκτίμησε ότι οφείλεται στην ακρίβεια που επικρατεί στην αγορά. Αρα «πονάει χέρι, κόβει χέρι». Ποιος φέρνει την ακρίβεια; Σύμφωνα με τον Ερντογάν, ο κεντρικός τραπεζίτης επειδή αυξάνει τα επιτόκια. Τότε «τρώμε» τον τραπεζίτη. Λυτρώνουμε τον λαό. Ασχετο και δεν ενδιαφέρει κανέναν λαϊκιστή ηγέτη ότι η αύξηση των επιτοκίων θα οδηγούσε στη συγκράτηση του πληθωρισμού. Δεν υπάρχει κανένας λόγος η αλήθεια να χαλάει μια καλή ιστορία για τους πολίτες. Ούτε καν ότι είναι ορατό πλέον το ενδεχόμενο να επιβληθούν κεφαλαιακοί περιορισμοί (capital controls) στη χώρα.

Προφανώς δεν θα έβρισκα καθόλου διασκεδαστική τη συγκεκριμένη τουρκική ιστορία, αν τη ζούσα και τη ζούσαμε εδώ στην Ελλάδα. Παρεμπίπτοντος παραλίγο να τη ζήσουμε εδώ στην Ελλάδα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πριν από μερικά χρόνια, το 2015, επιχειρήθηκε η υπέρβαση κάθε οικονομικού κανόνα που υπήρχε στον αναπτυγμένο κόσμο, με επιχείρημα την «αξιοπρέπεια ενός λαού». Δεν ξέρω πόσο αξιοπρεπές είναι να μην τηρείς τους κανόνες, αλλά πολλοί Ελληνες είχαν «αγοράσει» το τότε οικονομικό επιχείρημα. Οπως «αγοράζουν» και τώρα πολλοί τούρκοι πολίτες το λαϊκίστικο επιχείρημα του Ερντογάν.

Και οι δύο λογικές αποτελούσαν και αποτελούν συνταγές χρεοκοπίας. Η Ελλάδα την πλήρωσε με ένα τρίτο, αχρείαστο Μνημόνιο. Η Τουρκία θα την πληρώσει με ακόμα περισσότερη φτώχεια, γιατί αυτή, σε αντίθεση με την Ελλάδα του 2015, έχει το «υπερόπλο» της δήθεν αξιοπρέπειας: την αέναη υποτίμηση του νομίσματός της. Είναι το «υπερόπλο» που ονειρεύονταν να επανακτήσει και η Ελλάδα πολλοί εγχώριοι λαϊκιστές, φτωχοποιώντας ακόμα περισσότερο τους πολίτες. Τα σχέδιά τους απετράπησαν. Αλλά υπήρχαν.

Μέσα σε αυτά ονειρεύονταν τη μέρα που θα «ξηλώσουν» σε ένα βράδυ, «με έναν νόμο» και τον έλληνα κεντρικό τραπεζίτη Γιάννη Στουρνάρα. Τους χαλούσε βλέπετε τη «μαγιά», όπως ο τούρκος πρώην συνάδελφός του στον Ερντογάν. Απολάμβανε βλέπετε της εμπιστοσύνης των «ξένων», αυτών που βαφτίζονται εχθροί προκειμένου λαϊκίστικα καθεστώτα να μετατρέπονται σε αυταρχικά…