Χαμηλές προσδοκίες {LF}και στον {LF}νέο κύκλο

Ενας διάλογος μετά πολλών εμποδίων αποδεικνύονται οι διερευνητικές επαφές Ελλάδας – Τουρκίας. Οι άτυπες εμπιστευτικές συνομιλίες που διακόπηκαν το 2016, όταν η Αγκυρα αποχώρησε, από συναντήσεις «ρουτίνας», όπως είχαν εξελιχθεί από το 2002 που ξεκίνησαν, γίνονται σήμερα μία δύσκολη άσκηση ισορροπίας. Μία άσκηση που εξαρτάται όχι μόνο από τους δύο παίκτες που κάθονται στο τραπέζι του διαλόγου, αλλά και από σειρά εξωτερικών παραγόντων, όπως οι περιφερειακές εξελίξεις, γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά συμφέροντα, τα οποία διασταυρώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο από Δύση μέχρι Ανατολή. Η εξίσωση γίνεται ακόμα πιο δύσκολη όταν προστίθενται η επιρροή του Κυπριακού, η ανάγκη συνοχής του ΝΑΤΟ, αλλά και η χάραξη της πολιτικής των ΗΠΑ στην περιοχή.

Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες έχουν ήδη στρέψει εμφανώς το βλέμμα τους στις διερευνητικές, ως διαδικασία που συμβάλλει στην αποκλιμάκωση και την εξέλιξη των συνομιλιών για τις ευρωτουρκικές σχέσεις της Συνόδου Κορυφής σε δύο εβδομάδες, ανήμερα της επετείου των 200 χρόνων από την Επανάσταση. Σε αυτό το πλαίσιο το κοστούμι των διερευνητικών δείχνει να γίνεται όλο και πιο άβολο για την Αγκυρα, που επιχειρεί καταρχάς αλλαγή ονομασίας, αποκαλώντας πλέον τις διερευνητικές «διαβουλεύσεις» και στη συνέχεια αίσθηση αναβάθμισης του εν λόγω πλαισίου διαλόγου.

ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΙΣ. Στόχος τόσο η διεύρυνση της ατζέντας, αλλά και η δημιουργία τετελεσμένων μέσω άτυπων επαφών που δεν έχουν σχεδιαστεί για να αποδώσουν κάποιο αποτέλεσμα, αλλά για να ανακαλύψουν οι δύο πλευρές τις δυνατότητες εξεύρεσης ενός πεδίου συνεννόησης. Σε αυτό το πλαίσιο ερμηνεύεται και η προσπάθεια του τουρκικού ΥΠΕΞ να συνδέσει στην ανακοίνωσή του τις διερευνητικές, που θα διεξάγει η ομάδα του πρέσβη ε.τ. Παύλου Αποστολίδη, με την ομάδα του τούρκου υφυπουργού Εξωτερικών, Σεντάτ Ονάλ, που θα πραγματοποιηθούν στις 16 Μαρτίου στην Αθήνα, με τις τακτικές πολιτικές διαβουλεύσεις, που θα ακολουθήσουν στις 17 Μαρτίου αυτή τη φορά μεταξύ του Ονάλ και του υπηρεσιακού γγ του ΥΠΕΞ, Θεμιστοκλή Δεμίρη και σύμφωνα με πληροφορίες από την Αγκυρα ζητήθηκαν από την τουρκική πλευρά. Διαβουλεύσεις θεσμοθετημένες οι οποίες δεν διακόπηκαν το 2016 και η ατζέντα τους αφορά όχι μόνο την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ, αλλά διμερή, περιφερειακά και διεθνή θέματα.

«Για την Ελλάδα οι επαφές ήταν και παραμένουν διερευνητικές», απάντησαν διπλωματικές πηγές στο τουρκικό παιχνίδι με τις λέξεις, με το ερώτημα πώς μπορεί να εξελιχθεί ένας διάλογος τη στιγμή που το κλίμα δυναμιτίζεται με εμπρηστική ρητορική από την πλευρά της Αγκυρας που εντείνει διαρκώς την καχυποψία από την πλευρά της Αθήνας να είναι υπαρκτό.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ. Το προηγούμενο, δε, που δημιούργησε η συμμετοχή του εκπροσώπου του τούρκου προέδρου, Ιμπραΐμ Καλίν, στον 61ο γύρο των διερευνητικών στην Κωνσταντινούπολη τον Ιανουάριο, για να δώσει τη γραμμή Ερντογάν, προκαλεί ερωτήματα εάν σκοπεύει να δώσει το παρών και στον 62ο γύρο στην Αθήνα. Ανώτατες διπλωματικές πηγές που ρωτήθηκαν αν μπαίνει στον πειρασμό η ελληνική πλευρά να βάλει τη διευθύντρια του διπλωματικού γραφείου του Πρωθυπουργού, Ελένη Σουρανή στο παιχνίδι, απαντούν αρνητικά, τονίζοντας ότι τα δύο πρόσωπα έχουν διαφορετικούς ρόλους, οι οποίοι δεν πρέπει να συγχέονται, έστω και αν έχουν διασταυρωθεί. Η Αθήνα δε εκφράζει απόλυτη εμπιστοσύνη στον Παύλο Αποστολίδη και την ομάδα του, σημειώνοντας ότι η Σουρανή μπορεί να εμφανιστεί στον χώρο της συνάντησης μόνο για να καλωσορίσει την τουρκική αντιπροσωπεία εκ μέρους του Πρωθυπουργού και αυτό αν κριθεί απαραίτητο.

Για την Αθήνα η τοποθέτηση των διερευνητικών στη σωστή τους βάση είναι ζήτημα βαρύνουσας σημασίας, δεδομένης και της ιδιαίτερης συγκυρίας. Σύμφωνα με πληροφορίες Παύλος Αποστολίδης, Αλέξανδρος Κουγιού και Ιφιγένεια Καναρά, δεν έχουν σταματήσει στιγμή την προετοιμασία και είναι έτοιμοι για έναν ακόμα γύρο επαφών με τους τούρκους συναδέλφους τους. Κλειδί οι χαμηλοί τόνοι και η απόλυτη εμπιστευτικότητα, προκειμένου να μη μεταφράζονται όλα σε προκλήσεις και να συνεχιστεί ο διάλογος, που όσο προχωρούν οι συναντήσεις θα μπαίνει και στην ουσία των ζητημάτων, χωρίς να αφήνεται περιθώριο ναυαγίου.