Το «διεθνές δίκαιο» ανάμεσα σε Μέρκελ και Ερντογάν

Το ζωηρό ενδιαφέρον της γερμανικής κυβέρνησης για τις εξελίξεις στο μέτωπο της Ανατολικής Μεσογείου και των ευρωτουρκικών παραμένει ενεργό και μετά το τέλος της γερμανικής προεδρίας στην ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2020. Η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ σήκωσε δύο φορές το τηλέφωνο την περασμένη εβδομάδα για να συνομιλήσει με τους πρωταγωνιστές στην περιοχή: τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με τον οποίο είχε βιντεοσύσκεψη το απόγευμα της Παρασκευής και τον Νίκο Αναστασιάδη, με τον οποίο είχε 25 ώρες νωρίτερα τηλεφωνική συνομιλία.

Το μήνυμα που είχε η Μέρκελ για τον Ερντογάν ήταν σαφές: «Οι επίμαχες διαφορές στην Ανατολική Μεσόγειο μπορούν να επιλυθούν μόνον με διάλογο και στη βάση του διεθνούς δικαίου», ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης και της καγκελαρίου στο Βερολίνο.

ΕΜΠΡΗΣΤΙΚΟΣ ΞΑΝΑ. Λίγες ώρες μετά τη συνομιλία του με τη Μέρκελ, ο Ερντογάν επανήλθε στην επιθετική ρητορική και ανέβασε τους τόνους. «Εχουν γίνει προσπάθειες να σφετεριστούν τα δικαιώματα του τουρκικού έθνους, και των Τουρκοκυπρίων, στην Ανατολική Μεσόγειο επιβάλλοντάς μας πολλές παράνομες, μυστικές και φανερές κυρώσεις», είπε ο Ερντογάν σε τούρκους αξιωματικούς στο πλαίσιο της άσκησης «Γαλάζια Πατρίδα», η οποία κατά τον τούρκο πρόεδρο ενέπνευσε «εμπιστοσύνη στους φίλους και φόβο στους εχθρούς».

Η Μέρκελ κρατάει ανοιχτή γραμμή με την Αγκυρα, όχι από ενδιαφέρον για τον Ερντογάν. Την ενδιαφέρει να μη χαθεί η Τουρκία για την ΕΕ. «Η Τουρκία είναι κάτι περισσότερο από τον πρόεδρο Ερντογάν και την κυβέρνησή του», σημείωσε ο υφυπουργός Εξωτερικών Μίχαελ Ροτ σε συνέντευξή του στην ιστοσελίδα ZEIT Online. O σοσιαλδημοκράτης Ροτ σημείωσε το ενδιαφέρον της ΕΕ, όπως και των ΗΠΑ, να παραμείνει η Τουρκία προσδεδεμένη στον ευρωατλαντισμό. «Ωστόσο, αυτήν την περίοδο αυτό δεν αποτελεί μονόδρομο. Εάν απειλείται η ασφάλεια μελών της ΕΕ, όπως η Ελλάδα, τότε απαιτείται σαφής απάντηση», ήταν η σαφής προειδοποίηση του γερμανού υφυπουργού στον Ερντογάν και την κυβέρνησή του.

Οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο θα αποτελέσουν βασική παράμετρο της συζήτησης στο Συμβούλιο της ΕΕ στις 25 Μαρτίου, που θα ασχοληθεί με όλο το πλέγμα των ευρωτουρκικών σχέσεων. Η Μέρκελ και η γερμανική κυβέρνηση ήταν αντίθετη στην επιβολή κυρώσεων στην Τουρκία, αλλά παραμένει στο τραπέζι το θέμα ενός αυτοματοποιημένου μηχανισμού κυρώσεων, όταν η Τουρκία θα υποτροπιάζει.

ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ. Η Μέρκελ επενδύει στην επανέναρξη των διερευνητικών συνομιλιών Αθήνας – Αγκυρας και στη νέα πρωτοβουλία του ΟΗΕ για το Κυπριακό. Μία επιτυχία στα δύο αυτά μέτωπα θα ήταν το επιστέγασμα της ευρωπαϊκής της πολιτικής στο τέλος της 16χρονης θητείας της στην καγκελαρία. Στη συνομιλία της με τον πρόεδρο της Κύπρου «η καγκελάριος χαιρέτισε την εξαγγελία της έναρξης ανεπίσημων διαβουλεύσεων υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών», εκφράζοντας την πλήρη υποστήριξή της στην πρωτοβουλία του ΟΗΕ.

Διακηρυγμένος στόχος της Μέρκελ είναι η «επιστροφή στο 2016». Αλλά το «μομέντουμ» του 2016 χάθηκε με το ναυάγιο στον Κραν Μοντανά. Αντί του Μουσταφά Ακιντζί που επεδίωκε τη λύση, η νέα τουρκοκυπριακή ηγεσία, με το άνοιγμα και των Βαρωσίων δεν επιστρέφει στο 2016, αλλά στην εποχή του Ραούφ Ντενκτάς. Τώρα, όπως είπε η Μέρκελ στον Αναστασιάδη, «θα απαιτηθεί ανοιχτό πνεύμα και διάθεση συμβιβασμού, προκειμένου να επιτευχθούν βήματα προόδου».