Κρίση ταυτότητας για την ευρωπαϊκή Κεντροαριστερά

Μπορεί την εβδομάδα που πέρασε τις πολιτικές εντυπώσεις στην Ευρώπη να τις κέρδισε το ρήγμα στους κόλπους του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, μετά την αποχώρηση-αποπομπή του ουγγρικού Fidesz, όμως και στο άλλο παραδοσιακά μεγάλο στρατόπεδο υπήρξε μια ιδιαιτέρως σημαντική εξέλιξη, η οποία δεν αξίζει να περάσει στα ψιλά. Πρόκειται, βεβαίως, για την παραίτηση του επικεφαλής του Δημοκρατικού Κόμματος της Ιταλίας, Νικόλα Τσινγκαρέτι, η οποία μάλιστα συνοδεύτηκε από βαρύτατες κατηγορίες προς τους συντρόφους του.

Πρόκειται για μια εξέλιξη η οποία ήρθε λιγότερο από ένα μήνα μετά τη συγκρότηση της κυβέρνησης «εθνικής ενότητας» του Μάριο Ντράγκι, στην οποία μάλιστα πρωταγωνίστησαν οι Δημοκρατικοί και ειδικά ο Τσινγκαρέτι – ο όγδοος κατά σειρά ηγέτης τους από το 2007, όταν και ιδρύθηκαν στη σημερινή τους μορφή. Αναδεικνύει δε τη δύσκολη κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το κόμμα το οποίο δεν κατάφερε ποτέ να απαλλαγεί από την κρίση ταυτότητας με την οποία βρίσκεται εξαρχής αντιμέτωπο.

Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι η παραίτηση Τσινγκαρέτι αποτελεί την εκδίκηση του πρώην ηγέτη των Δημοκρατικών και πρωθυπουργού, Ματέο Ρέντσι, ο οποίος, μετά την ανατροπή της κυβέρνησης Κόντε, θέλησε να πάρει ρεβάνς και για την ήττα του εκλεκτού του στις εσωκομματικές εκλογές του 2019. Ωστόσο, ουδείς μπορεί να παραβλέψει το κόστος που είχε για τον (ανήκοντα στην αριστερή πτέρυγα, αλλά μετριοπαθή) Τσινγκαρέτι η πολιτική στροφή που έκανε, στηρίζοντας με όλες του τις δυνάμεις τη συμμαχία με το λαϊκιστικό Κίνημα Πέντε Αστέρων – όταν, το 2019, έλεγε ότι κάθε ψήφος σε αυτό ισοδυναμεί με ψήφο προς τον Σαλβίνι, με τον οποίο επίσης συνεργάζεται στη νυν κυβέρνηση…

Η αλήθεια, πάντως, είναι, ότι οι αναταράξεις στους κόλπους των Ιταλών Δημοκρατικών δεν αποτελούν παρά έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα της κρίσης που μαστίζει σχεδόν το σύνολο της ευρωπαϊκής Κεντροαριστεράς. Είναι κάτι, άλλωστε, που αναδείχθηκε από τις σοβαρές απώλειες που υπέστη στις τελευταίες ευρωεκλογές.

«Βουτιά». Πέρα από τους Ιταλούς Δημοκρατικούς, των οποίων το ποσοστό μετά βίας φτάνει το 20%, η πιο ενδεικτική περίπτωση είναι αναμφίβολα αυτή του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας. Εδώ και πολλούς μήνες, το SPD βλέπει τα ποσοστά του να κινούνται στα επίπεδα του 15-16% και εμφανίζεται να υπολείπεται σημαντικά των Πρασίνων, που έχουν αναρριχηθεί στη δεύτερη θέση και απειλούν να αλώσουν τον ζωτικό τους χώρο. Οσο δε και αν δεν το παραδέχονται δημοσίως, τα κορυφαία στελέχη του γνωρίζουν πως αυτό δεν είναι τίποτε άλλο παρά το κόστος των αλλεπάλληλων συγκυβερνήσεων με τους Χριστιανοδημοκράτες και τους Βαυαρούς Χριστιανοκοινωνιστές, καθώς η μορφή και οι επιλογές της Ανγκελα Μέρκελ επισκίαζαν τους πάντες.

Στη Γαλλία, την ίδια στιγμή, η επανεκλογή της δημοφιλούς Αν Ινταλγκό στη δημαρχία του Παρισιού και η ενδεχόμενη  υποψηφιότητά της στις εκλογές του 2022 δεν δείχνουν να βελτιώνουν τη συνολική εικόνα του άλλοτε κραταιού Σοσιαλιστικού Κόμματος, το οποίο «πολιορκείται» και από τις δύο πλευρές: Τόσο από την παράταξη του Εμανουέλ Μακρόν, που στις προηγούμενες εκλογές κυριολεκτικά λεηλάτησε τη βάση του όσο και από την Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν-Λικ Μελανσόν που, αν και δείχνει να έχει χάσει τη δυναμική της, αποτελεί χώρο υποδοχής για τη δυσαρεστημένη αριστερή πτέρυγα.

ΤΟ ΦΙΑΣΚΟ. Τα πράγματα δεν είναι καλύτερα ούτε για τους Βρετανούς Εργατικούς, ειδικά μετά το φιάσκο του «αριστερού» Τζέρεμι Κόρμπιν στην υπόθεση του Brexit, όπου εμφανίστηκε ως ισορροπιστής ανάμεσα στις αντικρουόμενες πτέρυγες του κόμματος και εκχώρησε την πρωτοβουλία των κινήσεων στον Μπόρις Τζόνσον. Αυτός, εξάλλου, είναι και ο βασικός λόγος που οδηγήθηκε στην έξοδο, με τον διάδοχό του, Κέιρ Στάρμερ, να μην έχει καταφέρει ακόμη να δώσει σαφές στίγμα – κάτι που επίσης φαίνεται στις δημοσκοπήσεις, όπου οι Εργατικοί παραμένουν σταθερά δεύτεροι με διαφορά.

Ειδική αναφορά, τέλος, χρήζει η περίπτωση της Ιβηρικής, οι δύο χώρες της οποίας είναι ουσιαστικά οι μοναδικές με σοσιαλιστική κυβέρνηση στην ΕΕ. Ο Πέδρο Σάντσεθ στην Ισπανία και ο Αντόνιο Κόστα στην Πορτογαλία κυβερνούν με τη στήριξη άλλων κομμάτων της Αριστεράς – των Podemos στη μία περίπτωση, του ΚΚ και του Μπλόκου στην άλλη – έχοντας μέχρι στιγμής καταφέρει να μετατοπίσουν την κρίση και τις αναταράξεις στο δικό της στρατόπεδο. Κι αυτοί, ωστόσο, δεν θα αργήσουν να έρθουν αντιμέτωποι με τη μοίρα των όμορων κομμάτων στην Ευρώπη.