Το τέλος της σιωπής

Oι λέξεις Me και Τοο αντιπροσωπεύουν ένα κίνημα που ξεκίνησε το 2006 και που εξελίχθηκε σε μια τόσο ευρεία ηθική απαίτηση από την οποία δεν εξαιρούνται παρά λιγοστές χώρες και λιγοστές κοινωνικές ομάδες. Η φράση «συνέβη και σ’ εμένα» ήταν το έναυσμα για την αποκάλυψη μυστικών για το τέλος της σιωπής. Συνοδευόταν από την ομολογία μιας παρελθούσης αδυναμίας: δεν μπορούσα τότε, τώρα όμως μπορώ. Πάντοτε υπάρχει κάποιος, κάποια, που κάνει την αρχή· δεν είναι, δεν μπορούν να είναι όλοι οι άνθρωποι εξίσου τολμηροί. Το «too» καταδεικνύει αυτή την ανάγκη· την προϋπόθεση: αν μιλήσεις εσύ, θα μιλήσω κι εγώ. Η ισχυρή κοινωνική και οικονομική θέση φαίνεται πως δεν αρκεί για να έρθεις σε μετωπική σύγκρουση με τον κόσμο: το #MeToo, παρά τις ενδεχόμενες υπερβολές και παρεκκλίσεις του, δημιούργησε ένα δίκτυο προστασίας – αν μιλήσεις, κανείς δεν πρόκειται να σε λοιδορήσει, να σε κατηγορήσει, να σε ειρωνευτεί. Γι’ αυτό, μίλα.

Το #MeToo σημαίνει επίγνωση και ενσυναίσθηση, τοποθέτηση ορίων του εαυτού και διεκδίκηση ενός ηθικού κώδικα που καθυστέρησε πολύ και που υπέστη πολλές πατριαρχικές ή ψευδο-ελευθεριακές παραμορφώσεις. Ισως σημαίνει επίσης μια καινούργια εμπιστοσύνη στη δίκαιη νομοθεσία και στην εφαρμογή των νόμων: ό,τι δεν μπορούμε να επιλύσουμε στο πλαίσιο της καθημερινότητας, πιστεύουμε ότι μπορεί να επιλυθεί στο πλαίσιο του νομικού πολιτισμού. Ο κίνδυνος της κατάχρησης δεν λείπει, όπως κι εκείνος της καταφυγής στη θέση του εκ φύσεως θύματος: η νοσηρή υπερευαισθησία που χαρακτηρίζει τη γενιά των snowflakes υπονομεύει την αυθεντικότητα και την επιτακτικότητα του #MeToo, αλλά δεν μπορεί να τις αφαιρέσει.

Η Σώτη Τριανταφύλλου είναι ιστορικός και συγγραφέας