Γιατί η Αγκυρα ροκανίζει τον χρόνο

Με το κλίμα καχυποψίας να εντείνεται και τα ερωτήματα για τις προθέσεις της Αγκυρας να παραμένουν, αναμένεται η συνέχεια των διερευνητικών επαφών Ελλάδας – Τουρκίας ενόψει τόσο του 62ου γύρου των συνομιλιών, όσο και της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ του Μαρτίου. Κυρίως η μεγάλη καθυστέρηση της Αγκυρας να απαντήσει, σε συνδυασμό με την επιστροφή της Τουρκίας στην εμπρηστική ρητορική απέναντι στην Ελλάδα με έμφαση στο Κυπριακό και ένα διαρκές blame game, με στόχο η ελληνική πλευρά να χαρακτηριστεί υπαίτια για κάθε ενδεχόμενο ναυάγιο του διαλόγου, δημιουργούν εύλογη ανησυχία και σίγουρα δεν καταδεικνύουν προσπάθεια αποκλιμάκωσης. Σε μία περίοδο μάλιστα που το κλίμα στην Τουρκία λόγω της οικονομίας βαραίνει κατά της κυβέρνησης, που αναζητεί έναν αποπροσανατολισμό μέσω και της τόνωσης του εθνικισμού.

Η Αθήνα υπογραμμίζει διαρκώς τη δέσμευσή της στον διάλογο, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και των αρχών της ΕΕ, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα παίξει στο «παιχνίδι» της υπονόμευσης που επιχειρεί να τη σύρει τόσο η Αγκυρα, όσο και κάποιες φωνές στο εσωτερικό.

Οι διερευνητικές δεν αναμένεται να μπουν στην ουσία μιας διαπραγμάτευσης για την επίλυση των ζητημάτων της υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ Ελλάδας – Τουρκίας και όντας άτυπες και άκρως εμπιστευτικές συνομιλίες, που συνεχίζονται επί σχεδόν 20 χρόνια, ακόμα και αν δεν καταλήξουν σε κάποιο αποτέλεσμα, είναι ένα βήμα διαλόγου μεταξύ των δύο πλευρών. Διαλόγου που είναι σχεδιασμένος για να κερδίζει χρόνο, χωρίς πρακτικά των συνομιλιών και χωρίς δημιουργία «προηγουμένων».

Αυτή η συνταγή εκτιμάται ότι μπορεί να λειτουργήσει στην κατεύθυνση της αποκατάστασης ενός διαύλου επικοινωνίας της εμπιστοσύνης Ελλάδας – Τουρκίας, έστω και αν η Αγκυρα έχει αποδείξει ότι δεν επιθυμεί έναν διάλογο σε αυτό το πλαίσιο, αλλά συνομιλίες στα δικά της μέτρα, «άνευ όρων και εφ’ όλης της ύλης», όπως έχει επαναλάβει τόσο ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, όσο και οι υπουργοί του. Στόχος να ανοίξει η ατζέντα και να τεθούν όλες οι διεκδικήσεις της Τουρκίας στο τραπέζι, σε μία διαπραγμάτευση που θα έχει αφετηρία τα τετελεσμένα που επιδιώκει η Αγκυρα. Ωστόσο οι παρούσες συνθήκες δεν επιτρέπουν στην Αγκυρα να «αποδράσει». Μόνο να ροκανίσει τον χρόνο. Κάτι που όσο ο χρόνος μετράει αντίστροφα για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπως εκτιμούν διπλωματικές πηγές, δεν είναι σίγουρο ότι θα λειτουργήσει υπέρ της, σημειώνοντας ότι τη διαδικασία παρακολουθούν και οι ΗΠΑ, με σαφείς αναφορές προς την Αγκυρα για τη συνέχισή τους.

ΤΟ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟ ΚΥΡΩΣΕΩΝ. Η ελληνική πλευρά έχει δηλώσει ότι δεν θεωρεί τις κυρώσεις «αυτοσκοπό», άλλωστε και η ΕΕ δεν είναι ιδιαίτερα πρόθυμη να τις επιβάλει, ωστόσο οι εξελίξεις αποδεικνύουν την απόσταση στην πρακτική Αθήνας – Αγκυρας, αποκαλύπτοντας προθέσεις. Σε αυτό το πλαίσιο ίσως οι καθυστερήσεις, ακόμα και αν η απάντηση δοθεί άμεσα, παράλληλα με την εμπρηστική ρητορική και τις «μεσαίας κλίμακας» τουρκικές προκλήσεις, αποδειχθούν ικανές για να πείσουν τις Βρυξέλλες ότι μία «option» και όχι «απειλή» κυρώσεων, που θα μπορούν να ενεργοποιηθούν σε περίπτωση επιστροφής της Αγκυρας σε νέα προσπάθεια κλιμάκωσης της έντασης, θα ήταν χρήσιμες. Κυρώσεις που θα μπορέσουν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά και να είναι αξιόπιστες ώστε να λειτουργήσουν ως αποτροπή.