Καλή η στήριξη αλλά δεν αρκεί

Ενας δείκτης-σηματωρός για την πορεία μιας οικονομίας το επόμενο διάστημα έδειξε για την Ελλάδα ότι έχει εισέλθει σε ύφεση. Ο δείκτης PMI για τη βιομηχανία και τη μεταποίηση της Ελλάδας που εξέδωσε η εταιρεία μειώθηκε σε 49,4 μονάδες τον Φεβρουάριο από 50,0 μονάδες τον Ιανουάριο. Υποχώρησε δηλαδή κάτω από τη διαχωριστική γραμμή του 50 που ορίζει εάν μια οικονομία έχει προοπτικές ανάπτυξης ή ύφεσης το επόμενο διάστημα.

Αυτή ήταν η μια πληροφορία. Η μεγάλη είδηση βγήκε στο επεξηγηματικό κείμενο της εταιρείας HIS Markit που εκδίδει τον εν λόγω δείκτη, και συγκεκριμένα στην ανάλυση της οικονομολόγου της, Siân Jones.

Στο κείμενο που εκδίδει η εταιρεία κάθε πρώτη μέρα του μήνα για την πορεία της μεταποίησης στις οικονομίες της ευρωζώνης, η κυρία Jones παρατήρησε την επιδείνωση των προβλέψεων για νέες παραγγελίες των ελλήνων παραγωγών τους επόμενους μήνες. Οπως είπε, η εξέλιξη οφείλεται όχι μόνο στα περιοριστικά λόγω COVID-19 μέτρα, αλλά και στη σημαντική επιδείνωση των συνθηκών στο παγκόσμιο εμπόριο και στην αδυναμία παράδοσης εγκαίρως και σε καλές τιμές των πρώτων υλών. Εκανε μάλιστα λόγο για «σφοδρή αύξηση της ζήτησης παγκοσμίως για εισροές, ελλείψεις από την πλευρά των προμηθευτών και καθυστερήσεις στις μεταφορές». Περιέγραψε με λίγα λόγια την «τέλεια καταιγίδα».

ΣΤΑ ΥΨΗ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ. Ως αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης οι τιμές των εισαγόμενων πρώτων υλών εκτοξεύθηκαν στα ύψη. Ο ρυθμός αύξησης του κόστους τους ήταν ο ταχύτερος που έχει καταγραφεί από τον Οκτώβριο του 2000!

Αντίστοιχα, ο ρυθμός αύξησης των χρεώσεων, των μεταφορικών δηλαδή, επιταχύνθηκε και αυτός. Ηταν ο ταχύτερος ρυθμός που έχει καταγραφεί από τον Ιούλιο του 2008, καθώς οι εταιρείες μετακύλισαν μέρος του υψηλότερου κόστους στους πελάτες τους.

Το τρίτο αρνητικό ρεκόρ που καταγράφηκε αφορούσε τους χρόνους παράδοσης των προμηθειών, με αποτέλεσμα την περαιτέρω μείωση των επιπέδων αποθεμάτων, καθώς οι εταιρείες χρησιμοποίησαν τα τρέχοντα αποθέματα για την κάλυψη των απαιτήσεων της παραγωγής. Τα αποθέματα των πρώτων μειώθηκαν με τον ταχύτερο ρυθμό που έχει καταγραφεί από τον Ιούνιο του 2020.

Τρία στα τρία θα έλεγε κανείς, και τα τρία αρκετά προβληματικά. Ακριβές τιμές, υψηλά μεταφορικά κόστη και με μεγάλες καθυστερήσεις. Το πρόβλημα είναι μεγάλο για την επόμενη μέρα. Ενδεχομένως να επιβραδύνει σημαντικά τη φάση της ανάκαμψης. Ειδικά για μια χώρα όπως η Ελλάδα, πλήρως εξαρτημένη από τις εισαγωγές, η οποία περιμένει να πάρει μπροστά ο τουρισμός της καταναλώνοντας επιπλέον εισαγόμενα προϊόντα. Αν δεν βελτιωθεί σχετικά άμεσα η κατάσταση στο παγκόσμιο εμπόριο, κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη στο πιο κρίσιμο στάδιο, αυτό της ανάκαμψης, με λίγα και, κυρίως, πανάκριβα βασικά καταναλωτικά προϊόντα.

Τα στοιχεία του δείκτη μεταποίησης αποδεικνύουν πόσο επιφανειακή είναι η συζήτηση που γίνεται στην Ελλάδα για την επόμενη μέρα της οικονομίας μετά την πανδημία. Αποδεικνύει επίσης πόσο σύνθετο είναι το περιβάλλον που διαμορφώνεται και πόσο διαφορετικά, ενδεχομένως αντισυμβατικά σε σχέση με το παρελθόν, πρέπει να σκεφθούν όσοι χαράζουν οικονομική πολιτική στη χώρα.

Καλή και κατανοητή η δουλειά της στήριξης των επιχειρήσεων σε περιβάλλον καραντίνας αλλά δεν φαίνεται να αρκεί. Το νέο διεθνές οικονομικό περιβάλλον που διαμορφώνεται ειδικά τους πρώτους μήνες ανοίγματος του παγκόσμιου εμπορίου δείχνει ότι χρειάζεται μεγάλη προβλεπτική ικανότητα και επιπλέον παρέμβαση σε τομείς που δεν θα διανοούνταν να κάνει μια δυτικοευρωπαϊκή κυβέρνηση στο παρελθόν. Να παρέμβει αποφασιστικά στο εμπόριο, επιχειρώντας να βελτιώσει τις συνθήκες όχι μόνο της ζήτησης αλλά και της προσφοράς.