NON PAPER

Ακρότητες

Αρχικά, είχα βάλει για τίτλο μια φράση που πρόβαλλε τις υπερβολές και τις εκτροπές της πολιτικής ορθότητας. Δεν νομίζω όμως πως έχει θέση οτιδήποτε σχετικό με την ορθότητα (και τα παράγωγά της) στην κατάσταση που έχει διαμορφωθεί. Και που το καινούργιο της επεισόδιο είναι το θέμα που προέκυψε με τη μετάφραση των ποιημάτων της Αμάντα Γκόρμαν στα ολλανδικά.

Η 22χρονη Αμάντα Γκόρμαν έχει ένα πολύ «αμερικάνικο» ρεκόρ. Είναι η νεότερη ποιήτρια που απήγγειλε έργο της σε ορκωμοσία προέδρου των ΗΠΑ. Να πω την αλήθεια, δεν θυμάμαι ούτε και βρήκα σε διαδικτυακές αναζητήσεις άλλες ποιήτριες, ούτε ποιητές, να απαγγέλλουν σε προηγούμενες ορκωμοσίες, αλλά, τέλος πάντων, αυτό είναι το λιγότερο, οι ΗΠΑ, μετά τον Τραμπ, έχουν ανάγκη από τέτοιου είδους συμβολισμούς. Ντυμένη με εντυπωσιακά χρώματα λοιπόν και με ένα ακόμη πιο εντυπωσιακό φακιόλι στο κεφάλι που παρέπεμπε εμμέσως πλην σαφώς στις αφρικανικές ρίζες της, απήγγειλε το «Ο λόφος που σκαρφαλώναμε» – θα είναι και ο γενικός τίτλος της συλλογής που θα το περιλαμβάνει. Λίγες μέρες αργότερα, η νεαρή ποιήτρια έσπασε και ένα άλλο ρεκόρ (αυτήν τη φορά φορώντας ένα γαλάζιο παλτό του οίκου Moschino). Ηταν ο πρώτος άνθρωπος που απήγγειλε ποίημα στο Super Bowl, το Chorus of the Captains. Είπαμε, ΗΠΑ είναι αυτές.

Και είπε λοιπόν ο ολλανδικός εκδοτικός οίκος Meulenhoff να μεταφράσει τα ποιήματά της. Και, σε συνεργασία με την Γκόρμαν, επιλέχθηκε ως μεταφραστής/τρια ο/η βραβευμένος/η με International Booker Μαρίκε Λούκας Ράιζενβελντ. Αν σας μπερδεύουν οι διπλές καταλήξεις, ο/η Ράιζενβελντ είναι μη δυαδικό άτομο, δεν αποδέχεται δηλαδή την αποκλειστικά αρρενωπή ή θηλυκή ταυτότητα.

Αλλά, σου λέει, ξέσπασε μεγάλο κύμα αντιδράσεων. Από πού; Από την «κοινή γνώμη» – με ό,τι αυτό συνεπάγεται στην εποχή μας. Γιατί δεν είναι μαύρος ο μεταφραστής; Διότι μέσα στον παροξυσμό της ιδεοληψίας οι μαύροι πρέπει να μεταφράζουν μαύρους λογοτέχνες, οι Κινέζοι Κινέζους και οι Ινδιάνοι Ινδιάνους. Επίσης, γιατί όχι μόνο ευτραφείς μεταφραστές των ευτραφών συγγραφέων, μόνο κοντοί των κοντών και μόνο αριστερόχειρες των αριστερόχειρων.

Δεν ξέρω πώς φαντάζεται αυτή η περίφημη «κοινή γνώμη» την ιδανική κοινωνία. Προφανώς, μια κοινωνία σε κουτάκια και τους ανθρώπους με ταμπέλες. Αυτός είναι έτσι, ο άλλος αλλιώς. Εγώ που είμαι λευκή γυναίκα να βγάλω τον σκασμό και ο άλλος που είναι λευκός άντρας ακόμη περισσότερο διότι, επιπλέον, είναι υπεύθυνος και για την πατριαρχία. Οι κοινωνίες όμως δεν πάνε μπροστά αλλάζοντας τα παλιά κλισέ με καινούργια, αλλά μόνο όταν αποδεσμεύονται από αυτά. Κάτι που βλέπω να αργεί πολύ, πάρα πολύ ακόμη.

Προς τα κάτω

Η «παραίτηση» του Στάθη Λιβαθινού από το διδακτικό δυναμικό της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, χωρίς συγκεκριμένες καταγγελίες – τουλάχιστον δεν έχουν επισήμως δημοσιοποιηθεί – αλλά με ένα είδος εκβιασμού από την πλευρά των μαθητών και με το ΔΣ της πρώτης σκηνής της χώρας να προσαρμόζεται στην ατμόσφαιρα που καλλιεργούν τα σόσιαλ μίντια, είναι απλά ένας ακόμη κρίκος στην αλυσίδα που μας τραβά στην εξίσωση προς τα κάτω.

Πάει μαζί με τη στοχοποίηση του Αρσακείου μέσω μιας επιστολής στην οποία η λεκτική κακοποίηση εξισώνεται με τη σεξουαλική και κλωθογυρίζει τον τίτλο του βιβλίου τού Θανάση Καμπαγιάννη. Με τις περσινές ειρωνείες του Δημήτρη Παπαδημούλη ότι, δήθεν, η εμφάνιση του κορωνοϊού στη χώρα μας σχετίζεται με το Κολλέγιο Αθηνών. Με τα φετινά αβγά και γιαούρτια που πέταξαν στο κτίριο της Διοίκησης του ΑΠΘ, και συγκεκριμένα στην ταμπέλα με το όνομα του μαθηματικού Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή, ενός από τους σημαντικότερους έλληνες επιστήμονες. Με το σχόλιο τηλεοπτικού, κυρίως, ηθοποιού περί «ξεπλύματος» της αριστείας. Και με πολλά άλλα που συγκλίνουν στην υπεραξία του «λίγου». Εντάξει, παλιά τους τέχνη κόσκινο.