Το παιχνίδι των ομολόγων

Μια από τις παραδόσεις στη Wall Street είναι η ανοιχτή επιστολή που στέλνει κάθε χρόνο ο 90χρονος αμερικανός πολυεκατομμυριούχος Γουόρεν Μπάφετ προς τους μετόχους της εταιρείας του Berkshire Hathaway. Εχει συμπληρώσει έξι δεκαετίες η συγκεκριμένη συνήθεια και αποτελεί σηματωρό για τα μελλούμενα. Στην τελευταία 62η στη σειρά, που απεστάλη μέσα στο Σαββατοκύριακο, ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τα κρατικά ομόλογα. Περιλάμβανε δύο φράσεις που προβλημάτισαν τους απανταχού επενδυτές. «Τα ομόλογα δεν είναι το κατάλληλο μέρος για να βρίσκεται κανείς αυτές τις μέρες» αποφάνθηκε ο «σοφός της Ομάχα». Συμπλήρωσε χαρακτηρίζοντας ως «ζοφερό το μέλλον» για τους επενδυτές σταθερού εισοδήματος παγκοσμίως, είτε αυτοί είναι συνταξιούχοι μέλη συνταξιοδοτικών ταμείων, είτε πελάτες ασφαλιστικών ταμείων, λόγων των χαμηλών αποδόσεων.

Στην 14σέλιδη επιστολή ο επικεφαλής του κολοσσού με τα 138 δισ. δολάρια προς επένδυση, περιγράφει τους πιθανούς κινδύνους, κατά τη γνώμη του, μιας νέας οικονομικής κρίσης. Ανέφερε ότι η στροφή σε επενδύσεις που σχετίζονται με επικίνδυνα δάνεια, η οποία έχει γίνει της μόδας τον τελευταίο καιρό εκτοξεύοντας τα χρηματιστήρια, δεν αποτελεί την απάντηση στα ανεπαρκή επιτόκια των κρατικών ομολόγων μεγάλων χωρών όπως η Γερμανία και η Ιαπωνία.

Ο πολύπειρος επενδυτής πήρε δηλαδή θέση ευθέως υπέρ της ανόδου των επιτοκίων. Το δίλημμα, ωστόσο, εάν είναι χρονικά η κατάλληλη στιγμή απασχολεί τους οικονομολόγους παγκοσμίως. Αποτελεί και σημείο ενίσχυσης της παραδοσιακής πλέον διχόνοιας Βορρά – Νότου στην Ευρωπαϊκή Ενωση:

• Πρέπει να συνεχιστούν τα μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας άρα και των μηδενικών ή αρνητικών επιτοκίων στα κρατικά ομόλογα, στέλνοντας πολλούς επενδυτές για αποδόσεις σε περισσότερο ρισκαδόρικες επενδύσεις, αδιαφορώντας επί της ουσίας για τα πρώτα σημάδια αύξησης του πληθωρισμού;
• Ή πρέπει να αλλάξει η πολιτική της κεντρικής τράπεζας και να προχωρήσει σταδιακά σε αύξηση των επιτοκίων, συγκρατώντας τις πληθωριστικές πιέσεις, αλλά και μειώνοντας τις επενδύσεις σε προϊόντα υψηλού ρίσκου, από συστημικούς επενδυτές, όπως τα συνταξιοδοτικά ταμεία και οι ασφαλιστικές εταιρείες;

Τις τελευταίες εβδομάδες οι αγορές έχουν «μυριστεί» τη διχογνωμία και έχουν αυξήσει τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στην ευρωζώνη. Για την περίπτωση της Ελλάδας σημαίνει αύξηση στο 1,1% για το δεκαετές της ομόλογο, επίπεδα που έχει να τα δει από τον περασμένο Σεπτέμβριο. Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα σχεδιάζει να βγει άλλες 4-5 φορές φέτος για να αντλήσει 10-12 δισ. και το επιτόκιο παίζει τον ρόλο του…

Μόνο τυχαίο δεν είναι το γεγονός ότι το πρώτο μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ που βγήκε ανοιχτά και κάλεσε την ΕΚΤ να παρέμβει αυξάνοντας τον ρυθμό αγοράς τίτλων στο πλαίσιο των προγραμμάτων παρέμβασης που εφαρμόζει, ήταν ο έλληνας κεντρικός τραπεζίτης Γιάννης Στουρνάρας. Τι προσπαθεί να προλάβει ενόψει της συνεδρίασης της ΕΚΤ της 11ης Μαρτίου; Να μην επικρατήσει η άποψη ότι τα πρώτα σημάδια πληθωρισμού είναι αρκετά για να ανακόψουν τον φτηνό δανεισμό στην ευρωζώνη. Ειδικά σε αυτή τη χρονική στιγμή, στο άνοιγμα των οικονομιών μετά από πολύμηνες καραντίνες όπου θα χρειάζονται υψηλά επίπεδα ρευστότητας. Γνωρίζει επίσης ότι οι πρώτες χώρες που θα πληγούν είναι αυτές με το υψηλότερο χρέος, όπως η Ελλάδα και η Ιταλία. Το θέμα είναι ότι το τελευταίο το γνωρίζουν και οι Γερμανοί, οι οποίοι μην ξεγελιόμαστε ουδέποτε ξέχασαν την εμμονή τους στους κανόνες…