Μυστήριο με την πετρελαιοκηλίδα που έπνιξε τις ισραηλινές ακτές

Ισραηλινοί αξιωματούχοι μιλούν για μία από τις χειρότερες οικολογικές καταστροφές των τελευταίων δεκαετιών. Μια τεράστια πετρελαιοκηλίδα έχει ρυπάνει κάπου 170 χιλιόμετρα ακτών, ένα 40% των συνολικών παραλίων του Ισραήλ, φτάνοντας μέχρι και τις νότιες ακτές του Λιβάνου. Ο ένοχος δεν έχει ακόμη βρεθεί. Συνολικά εννέα πλοία συμπεριλαμβάνονται σύμφωνα με το ισραηλινό υπουργείο Προστασίας του Περιβάλλοντος στον κατάλογο των υπόπτων. Το μυστήριο όμως γίνεται όλο και πυκνότερο καθώς δικαστήριο της Χάιφας επέβαλε προχθές, κατ’ εντολή της κυβέρνησης, σιωπητήριο στην ενημέρωση. Μια διαδικασία που συνήθως επιφυλάσσεται σε θέματα που αφορούν την εθνική ασφάλεια.

«Το να δημοσιεύονται σε αυτό το ευαίσθητο στάδιο λεπτομέρειες [γύρω από το υπεύθυνο πλοίο] θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο μια περίπλοκη έρευνα με διεθνείς προεκτάσεις» περιορίστηκε να δηλώσει το αρμόδιο ισραηλινό υπουργείο. «Είναι η πρώτη φορά που θυμάμαι να γίνεται κάτι τέτοιο, και δουλεύω πάνω σε αυτά τα ζητήματα χρόνια» σχολίασε μιλώντας στη γαλλική «Libération» ο Γκιλ Ντρορ, ένας ισραηλινός δικηγόρος με ειδίκευση σε θέματα περιβάλλοντος.

Η πετρελαιοκηλίδα έγινε αντιληπτή για πρώτη φορά πριν από οκτώ ημέρες, την περασμένη Τετάρτη, όταν εμφανίστηκαν στις παραλίες παχιά κομμάτια πίσσας. Το Ισραήλ θεωρεί πως αυτό το «περιβαλλοντικό έγκλημα» διαπράχθηκε εκτός των χωρικών του υδάτων, κάπου 31 μίλια από τις ακτές, και έχει ταυτοποιήσει σε αυτή τη ζώνη συνολικά εννέα πλοία ως ύποπτα. Επισκεπτόμενη στις αρχές της εβδομάδας μια παραλία του Ασντότ, νότια του Τελ Αβίβ, μαζί με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, η υπουργός Προστασίας του Περιβάλλοντος, Γκίλα Γκαμλιέλ, διαβεβαίωσε πως οι Αρχές θα κάνουν ό,τι είναι δυνατό προκειμένου να εντοπίσουν τους ενόχους και μπορεί να μηνύσουν την ασφαλίστρια εταιρεία του υπεύθυνου πλοίου. «Δεν νομίζω ότι μπορούμε να μιλήσουμε για κάποια λαθραία απαέρωση αλλά για μια σοβαρή αβαρία, κάποιο ρήγμα σε μια δεξαμενή μαζούτ ενός εμπορικού πλοίου, όχι απαραίτητα ενός πετρελαιοφόρου ή ενός τάνκερ αφιερωμένου στη μεταφορά υδρογονανθράκων» εκτιμά η γαλλική εξειδικευμένη ΜΚΟ Robin des bois.

Οσο η έρευνα – και το σιωπητήριο στην ενημέρωση – συνεχίζεται, χιλιάδες εθελοντές και εκατοντάδες στρατιώτες και αστυνομικοί συμμετέχουν στον καθαρισμό των ακτών, που σύμφωνα όμως με τον Σολ Γκόλντσταϊν, τον διευθυντή της ισραηλινής Αρχής φύσης και πάρκων, θα χρειαστεί αρκετούς μήνες, ιδιαίτερα στις βραχώδεις περιοχές. «Νιώθω σαν να θέλω να κλάψω» είπε στους «New York Times» ο Γκόλντσταϊν, ο οποίος συμμετέχει εδώ και μέρες προσωπικά στην επιχείρηση καθαρισμού. «Υπάρχει παντού πίσσα – σε κάποιες περιοχές έχει ακόμα και 10-13 εκατοστά πάχος». Η πετρελαιοκηλίδα αυτή, επισήμανε, θα μπορούσε να στοιχίσει τρεις δεκαετίες προσπαθειών για την προστασία και την ανανέωση της βιοποικιλίας κατά μήκος των ακτών. Μία πτεροφάλαινα μήκους 16,5 μέτρων ξεβράστηκε την περασμένη Πέμπτη στην Ασντόντ και οι κτηνίατροι είπαν πως βρήκαν μαύρο υγρό μέσα στους πνεύμονές της, χωρίς ωστόσο να συνδέσουν οριστικά τον θάνατο του θηλαστικού με την πετρελαιοκηλίδα.

Οι στατιστικές δείχνουν πως, χάρη στα αυστηρότερα μέτρα πρόληψης και τις βαρύτερες ποινές, οι μεγάλες πετρελαιοκηλίδες γίνονται όλο και πιο σπάνιες: από τα 5,7 εκατομμύρια τόνους υδρογονανθράκων που έχουν διαρρεύσει από το 1970 (κατά λάθος ή και όχι) σε ολόκληρο τον κόσμο, το 96% διέρρευσε μεταξύ 1970 και 1999, ένα 3% μεταξύ 2000 και 2009 και μόλις το 1% από το 2010 έως το 2016. Αλλά οι στατιστικές είναι μικρή παρηγοριά για τους κατοίκους των ισραηλινών και λιβανικών παραλίων (στη Γάζα δεν είχε φτάσει μέχρι χθες πετρέλαιο) και τη θαλάσσια ζωή της Μεσογείου.