Το μελόδραμα του προοδευτισμού

Η προχθεσινή κατάληψη στο κτίριο διοίκησης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης έληξε, ως γνωστόν, με απομάκρυνση των καταληψιών, με επεισόδια και συλλήψεις και με παραπομπή στη δικαιοσύνη όσων συνελήφθησαν. Χθες, οι συνολικά 31 συλληφθέντες παρουσιάστηκαν στο αυτόφωρο και, αφού τους αποδόθηκαν (πλημμεληματικές αλλά σοβαρές) κατηγορίες και προσδιορίστηκε η δικάσιμος, αφέθηκαν ελεύθεροι.

Οπως έγραφα και χθες, στην κατάληψη αντέδρασε η Πρυτανεία του ιδρύματος, που κάλεσε και τον εισαγγελέα. Αξίζουν και ορισμένες ακόμα λεπτομέρειες. Οι καταληψίες που δρούσαν στο όνομα του «φοιτητικού κινήματος» δεν είχαν εξουσιοδότηση από κανένα συνδικαλιστικό όργανο να εκπροσωπήσουν τους φοιτητές του πανεπιστημίου. Μετά την κατάληψη, απομάκρυναν διά της βίας τους υπαλλήλους στην υπηρεσία φύλαξης και εμπόδισαν την είσοδο στους διοικητικούς υπαλλήλους που έφτασαν στο πανεπιστήμιο αργότερα. Οπως καταγγέλθηκε, οι καταληψίες προκάλεσαν ζημιές στους χώρους που κατέλαβαν. Οσο περνούσε η ώρα, ήρθαν αρκετοί ακόμα να ενισχύσουν τους καταληψίες. Οταν, αργότερα, ήρθαν τα ΜΑΤ, συνεπλάκησαν μαζί τους. Οι 31 που παραπέμφθηκαν στη δικαιοσύνη συνελήφθησαν στη διάρκεια των συμπλοκών. Σύμφωνα με νεότερη ανακοίνωση της Πρυτανείας, από τους 31 συλληφθέντες μόνο οι 12 ήταν φοιτητές του ΑΠΘ!

Αυτά είναι τα περιστατικά, όπως προκύπτει από τις επίσημες ανακοινώσεις αλλά και από πληροφορίες και από τις φωτογραφίες που τράβηξαν οι επαγγελματίες. Σε μεγάλο βαθμό, ωστόσο, η ειδησεογραφία των κλισέ έδινε άλλη εντύπωση: ότι επρόκειτο για όργιο αστυνομικής βίας, ότι χτυπήθηκε το κίνημα, αλλά κι ότι η καταστολή δεν πέρασε: πανηγύριζαν, λέει αυτού του τύπου το κλισέ, οι απελευθερωθέντες και οι συγκεντρωμένοι φίλοι τους διότι ανάγκασαν το κράτος να τους απελευθερώσει. Αλλά πώς αλλιώς μπορούσε να συμβεί; Να τους κρατήσουν μέσα; Παρασιωπάται δηλαδή το γεγονός ότι συνήθως έτσι συμβαίνει, απαγγέλλονται κατηγορίες και οι κατηγορούμενοι παραπέμπονται να δικαστούν στο μέλλον.

Οπως έγραφα και χθες, η Πρυτανεία ήταν σαφής στην ανακοίνωσή της για τα γεγονότα. Είναι η ανάγκη να τηρηθεί ο νόμος, η ανάγκη τα πανεπιστήμια να μην τελούν σε ομηρεία από διάφορες ομάδες και ομαδούλες που είτε κάνουν επαναστατική πολιτική είτε, με τον τρόπο τους, hard politics. Προφανώς, όσοι αντέδρασαν στην ψήφιση του πρόσφατου νόμου 4777/21 επενδύουν τώρα στο ιδεολόγημα ότι «δεν θα εφαρμοστεί». Προχθές, όμως, μια χαρά εφαρμόστηκε. Και δεν βλέπω να μην υπάρχει πολιτική βούληση, αν επαναληφθούν ανάλογα σκηνικά, να υπάρξει η ίδια αντίδραση.

Οπως επίσης αναμενόταν, άρχισαν ήδη προσπάθειες να αποδοθούν τα γεγονότα στην αστυνομοκρατία. Τονίστηκαν από τα επαναστατικά δίκτυα οι βίαιες συλλήψεις ορισμένων, όσο αποκρύβονταν οι φωτογραφίες με τη βίαιη συμπεριφορά των καταληψιών. Είναι προφανές ότι η αστυνομία δεν κάνει τη δουλειά της με μπουκέτα γλαδιόλες.

Ταυτόχρονα, εμφανίστηκαν και οι καθηγητές που δρουν ως ιεροφάντες του προοδευτισμού. Ενας απ’ αυτούς ζωγράφιζε τη λέξη «Ντροπή» στον δρόμο, μπροστά από το πανεπιστήμιο, χαϊδολογώντας τους καταληψίες. Μια άλλη, μπήκε μπροστά σε φοιτητές, στη διάρκεια μιας σύγκρουσης, για να συγκινηθούμε από την αυτοθυσία της, όπως την κατέγραψε ο φωτογραφικός φακός. Πολύ παλιά κόλπα, από πρόσωπα που δεν συγκινήθηκαν όταν προπηλακίζονταν συνάδελφοί τους ή γινόταν ζημιά δημόσιας περιουσίας ή με βίαιο τρόπο φαλκιδευόταν η ελευθερία στους πανεπιστημιακούς χώρους. Το μελόδραμα του προοδευτισμού δεν πουλάει.

Και ξέρετε γιατί δεν πουλάει; Επειδή είναι αίτημα της κοινωνίας να αλλάξουν όλα στο πανεπιστήμιο. Με επόμενο απαραίτητο βήμα την αξιολόγηση.

Η υπουργός έχει δουλειές

Μπορώ να καταλάβω εκείνους που αντιδρούν στην άτυχη συνέντευξη της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, και ιδίως στη δήλωσή της ότι εξαπατήθηκε από τον Δημήτρη Λιγνάδη. Δουλειά των πολιτικών δεν είναι να συμμετέχουν στον αχό της εποχής, δουλειά τους είναι να αποστασιοποιούνται στα όρια του θεσμικού ρόλου τους.

Αλλά ειδικά η Μενδώνη δεν είναι τυπική πολιτικός. Δεν είναι βουλευτίνα, στην κυβέρνηση προσελήφθη για την τεχνοκρατική της γνώση της αρχαιολογίας. Και φαίνεται ότι στον τομέα αυτόν τα πήγε καλά, πρωτίστως καθαρίζοντας το πεδίο στο Ελληνικό – σε μια επένδυση καθοριστική, και για πραγματικούς και για συμβολικούς λόγους.

Η αλήθεια είναι ότι οι πολιτιστικοί θεσμοί, ο σύγχρονος πολιτισμός, απλώς προικίστηκε με διαχειριστές, και όχι με οραματιστές – αν διαφωνεί, ας κάνει διορθώσεις ο Γιατρομανωλάκης. Αλλά, στον αντίποδα, δεν αντιμετώπισε την αρχαιολογία με το εθνικοπατριωτικό στερεότυπο, σύμφωνα με το οποίο πρέπει να υποχωρούμε πάντα απέναντι σε ένα αστοιχείωτο δέος στην υπέρτατη κληρονομιά. Και ως προς αυτό, έχει αποδειχτεί πολύ χρήσιμη. Και ως φαίνεται ενοχλητική για πολλά ιδιαίτερα συμφέροντα – που κατά καιρούς ψάχνουν ευκαιρία να τη διώξουν για αστείους λόγους: για μια πυρκαγιά στις Μυκήνες η καταστροφική μανία της οποίας διογκώθηκε, για το ασανσέρ της Ακρόπολης, για την προσπάθεια να αλλάξει η θλιβερή εικόνα στα πωλητήρια των μουσείων…

Ως φαίνεται, η Λίνα Μενδώνη έχει κι άλλες εκκρεμότητες να λύσει – κι αυτός είναι επαρκής λόγος να μείνει στο υπουργείο της. Ας συνεχιστεί τώρα ο θόρυβος.