Είναι ανησυχητική η μελέτη του Stratfor;

Η δημοσίευση της μελέτης του αμερικανικού ινστιτούτου Stratfor για τη θέση της Τουρκίας στον κόσμο το 2050 επέσυρε την αντίδραση του στενότερου μεγάλου συμμάχου της Αγκυρας σήμερα, της Μόσχας. Σύμφωνα με τη μελέτη, σε 30 χρόνια από τώρα, η Οθωμανική Αυτοκρατορία θα είναι γεγονός. Και μάλιστα σε όρια ανάλογα των πιο ισχυρών της περιόδων. Η «πρόβλεψη» του ινστιτούτου είναι ότι ολόκληρες χώρες, όπως η Ελλάδα, η Κύπρος, το… Ισραήλ (!) και όχι μόνον, θα έχουν ήδη τότε τεθεί σε ένα είδος καθεστώτος σφαίρας επιρροής της Αγκυρας. Δεν πείραξε βέβαια αυτό τη Μόσχα. Εκείνο που την πείραξε ήταν ότι η μελέτη «κοκκινίζει» αντίστοιχα μεγάλες περιοχές της Ρωσίας και γύρω από αυτήν, όπως το Ροστόφ, την Κριμαία, τον Βόρειο Καύκασο κ.ο.κ. Περιοχές για τις οποίες έχουν γίνει στο παρελθόν πολλοί και μεγάλοι ρωσοτουρκικοί πόλεμοι. Γι’ αυτό και ο αντιπρόεδρος της Δούμας αρμόδιος για τα εξωτερικά θέματα, Αντρέι Κράσοφ, απάντησε «Ας μελετήσουν την Ιστορία. Εάν θέλουν να δοκιμάσουν πάνω τους την ισχύ του ρωσικού ηθικού και των όπλων μας, ας το επιχειρήσουν». Ομως, τελικά, ποια είναι η πραγματική απάντηση; Πρόκειται για σοβαρή ή για γελοία πρόβλεψη;

Ως προς το σκέλος των προθέσεων της Τουρκίας ασφαλώς και είναι σοβαρή. Η μελέτη δεν κάνει τίποτε περισσότερο από το να αναπαράγει, έστω και κάπως διανθισμένη, τη διαρκή επιχειρηματολογία της Αγκυρας των τελευταίων τουλάχιστον πέντε ετών. Αυτό θέλει η Τουρκία: να μετασχηματιστεί σε μία νέα Οθωμανική Αυτοκρατορία που θα γυρίσει το γεωπολιτικό ρολόι της ιστορίας πριν από τα τέλη του 19ου αιώνος. Και δεν το θέλει απλώς, αλλά κάνει συστηματικά ό,τι μπορεί για να το οικοδομήσει. Οπότε, από αυτή την άποψη, υπάρχει βάση και μάλιστα ισχυρή. Ομως, ως προς το αν μπορεί να τα καταφέρει, αυτή είναι μία εντελώς άλλη συζήτηση.

Οι υπερμαξιμαλιστικές αυτές φαντασιώσεις της Τουρκίας θα προϋπέθεταν μεταβολές που μπορούν να επέλθουν μόνον έπειτα από πολέμους. Οχι έναν πόλεμο. Αλλά πολλούς. Και μεγάλους. Και, φυσικά, ότι η Τουρκία θα νικούσε σε αυτούς. Το να θέλεις να κυριαρχήσεις σε δεκάδες χώρες, όπως ο χάρτης της μελέτης δείχνει, απαιτεί ουσιαστικά παγκοσμίου επιπέδου πολέμους και όχι μόνον με τις προς «υποταγή» χώρες, αλλά εξίσου και με τις μεγάλες δυνάμεις, που έχουν άμεσο και ισχυρότατο λόγο στη διεθνή αρχιτεκτονική ασφαλείας. Οσο λοιπόν και αν προετοιμάζεται η Τουρκία για τα σχέδιά της που απεικονίζονται εδώ, ουδέποτε θα είναι σε θέση να τα κάνει πραγματικότητα. Είναι απλώς εντελώς αδύνατον. Ομως αυτό, που είναι δεδομένο, κάθε άλλο παρά θα έπρεπε να εφησυχάζει την Ελλάδα και την Κύπρο. Γιατί;

Η μελέτη του Stratfor είναι πολύ ανησυχητική ακριβώς επειδή δείχνει ότι η Τουρκία έχει πλέον «κατοχυρώσει» διεθνείς φιλοδοξίες τεράστιας κλίμακας, ενώ αυτή είναι αδύνατον να της βγουν. Γιατί είναι επίσης ξεκάθαρο ότι αυτό στην πράξη σημαίνει ότι θα επικεντρωθεί τελικά στο να πετύχει τα τμήματά της στα οποία θα θεωρεί ότι έχει τη μεγαλύτερη πραγματική ελπίδα να φέρει αποτέλεσμα. Το τουρκικό σχέδιο της «Πατρίδας της καρδιάς» τους, που «νομιμοποιείται» κατά κάποιο τρόπο εδώ ως δήθεν πιθανό, έχει εσωτερική κλιμάκωση. Η υποταγή μέρους της Ρωσίας ή του Ισραήλ ή άλλων χωρών είναι εξωπραγματική. Και το ξέρουν άπαντες. Ομως το σχέδιο εξακολουθεί και υφίσταται. Και αυτό συντείνει στην προσπάθεια μερικής εφαρμογής του, που, άλλωστε, όσον αφορά την Ελλάδα και την Κύπρο, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Ουδείς λοιπόν δικαιούται να το προσπερνά. Ούτε να ελπίζει ότι οι Τούρκοι θα το πάρουν πίσω. Η στιγμή θα έρθει. Και η απάντηση είναι μία.