Σύγχρονη αντιμετώπιση του μεταστατικού καρκίνου νεφρού

Ο καρκίνος νεφρού έχει την ιδιαιτερότητα ότι αποτελεί νεόπλασμα ανθεκτικό στις κυτταροτοξικές χημειοθεραπείες. Τα τελευταία χρόνια όμως έχουν αναπτυχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικοί μικρομοριακοί αναστολείς της αγγειογένεσης αλλά και η ανοσοθεραπεία που πλέον αποτελούν τη βάση της θεραπευτικής για το νεόπλασμα αυτό.

Με βάση μια σειρά μελετών που έχουν ανακοινωθεί τα τελευταία τρία χρόνια είναι πλέον σαφές ότι η πιο αποτελεσματική αρχική θεραπεία της μεταστατικής νόσου είναι ο συνδυασμός φαρμάκων των δύο αυτών θεραπευτικών κατηγοριών είτε ο συνδυασμός ανοσοθεραπευτικών φαρμάκων για ασθενείς με υψηλότερου κινδύνου νόσο. Το επιθυμητό αποτέλεσμα των συνδυαστικών θεραπειών στον μεταστατικό καρκίνο νεφρού είναι να επιτευχθεί μακροπρόθεσμη ύφεση της νόσου. Η εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων όμως καθιστά απαραίτητο να διαθέτουμε δεδομένα από τη μακροπρόθεσμη παρακολούθηση των ασθενών που εντάχθηκαν στις ως άνω μελέτες. Ταυτόχρονα με τη μακροχρόνια παρακολούθηση συλλέγονται σημαντικά δεδομένα για την ασφάλεια των φαρμάκων και του συνδυασμού τους.

Πρόσφατη δημοσίευση με παρατεταμένη παρακολούθηση των ασθενών επιβεβαίωσε την υπεροχή της αποτελεσματικότητας του συνδυασμού αξιτνίμπης-πεμπρολιζουμάμπης έναντι της καθιερωμένης αγωγής με σουνιτινίμπη στους ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο νεφρού που λαμβάνουν πρώτης γραμμής θεραπεία. Συγκεκριμένα, το διάστημα ως την υποτροπή της νόσου ήταν 15,4 μήνες για τους ασθενείς που έλαβαν τον συνδυασμό και 11,1 μήνες για όσους έλαβαν τη μονοθεραπεία. Σε ειδικές υποομάδες του πληθυσμού, το όφελος του συνδυασμού ήταν ξεκάθαρο για όσους είχαν κατά τη διάγνωση ενδιάμεση ή πτωχή πρόγνωση. Η μακροπρόθεσμη παρακολούθηση επίσης επιβεβαίωσε την υπεροχή του συνδυασμού αναφορικά με τις ανταποκρίσεις της νόσου και ιδίως τις πλήρεις ανταποκρίσεις που θεωρείται ότι μπορούν να προσφέρουν μακροχρόνια ύφεση της νόσου. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι ο συνδυασμός αύξησε κατά 10% σε απόλυτους αριθμούς το ποσοστό των ασθενών που δεν έχουν κάνει πρόοδο νόσου στα 2 χρόνια από την έναρξη της θεραπείας (45% έναντι 35%). Τέλος, από την παρακολούθηση των ασθενών για περίπου 3 χρόνια δεν προέκυψαν καινούργια ζητήματα ασφαλείας για τον συνδυασμό των φαρμάκων.

Η μελέτη αυτή ήταν η δεύτερη που ανακοίνωσε αποτελέσματα μακροχρόνιας παρακολούθησης συνδυασμού φαρμάκων σε ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο νεφρού. Τα δεδομένα ξεκάθαρα επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητα των συνδυασμών στην 1η γραμμή θεραπείας και καταδεικνύουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών εμφανίζει βαθιά ύφεση της νόσου, ενώ επιβεβαιώνεται η ασφάλεια της χορήγησης αυτών των φαρμάκων.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ