Ελλάς, {LF}Γαλλία… Ιστορία

Υπάρχουν κάποιες εκφράσεις που έχουν τη ρίζα τους σε διάφορες περιόδους της ιστορίας της Γαλλίας και που έχουν πλέον ενταχθεί σε πολλές γλώσσες του πλανήτη, και βέβαια και στην ελληνική. Ευλόγως ίσως, οι περισσότερες από αυτές προέρχονται από την περίοδο της Γαλλικής Επανάστασης και των Ναπολεόντειων Πολέμων.

Για να πιάσουμε όμως το θέμα με χρονολογική σειρά, ίσως σε κάποιους είναι ήδη γνωστή η έκφραση «Αξίζει ο θρόνος της Γαλλίας μια λειτουργία», η οποία χρησιμοποιείται με την έννοια του «αξίζει να κάνεις κάτι, γιατί έτσι θα κερδίσεις κάτι πιο σημαντικό ή πολύτιμο». Η έκφραση, λοιπόν, προέρχεται από τον Ερρίκο της Ναβάρας (1553-1610), ο οποίος, προς το τέλος πια των αιματηρότατων Θρησκευτικών Πολέμων στη Γαλλία και ως Ερρίκος Δ’ από το 1589, όντας προτεστάντης, έπρεπε να γίνει καθολικός με μια ειδική θρησκευτική τελετή, με μια λειτουργία. Κατόπιν ωρίμου σκέψεως, η οποία συμπυκνώθηκε στην έκτοτε γνωστή φράση, ο Ερρίκος ανταποκρίθηκε το 1593 σε αυτή την υποχρέωση και… όλα καλά.

Από τη γεμάτη γεγονότα περίοδο 1789-1815 προέρχονται εξάλλου φράσεις όπως «Δεν έμαθαν τίποτα, ούτε και ξέχασαν τίποτα» («Ils ont rien appris, ni rien oublié»), η οποία ειπώθηκε από τον Ταλεϊράνδο όταν, μετά την Παλινόρθωση του 1814-15, οι Βουρβόνοι και το περιβάλλον τους συνέχιζαν να συμπεριφέρονται εξίσου αυταρχικά και προκλητικά όπως και πριν από το 1789.

Αλλά και η φράση «Είναι χειρότερο από έγκλημα, είναι λάθος» («C’ est pire qu’ un crime, c’ est une faute»), η οποία αποδίδεται στον Φουσέ, προέρχεται επίσης από τις αρχές του 19ου αιώνα. Πιο συγκεκριμένα, από το 1804, όταν το πρώην επαναστατικό και ήδη ναπολεόντειο καθεστώς εκτέλεσε τον νεαρό Δούκα ντ’ Ανγκιέν, μάλλον αθώο και χωρίς ανάμειξη στις σχετικές συνωμοσίες, ως αντίποινο για τη δράση των εμιγκρέδων.

Επιδόρπιο

Οι γάλλοι στρατιώτες εμφανίστηκαν το 1914 στο μέτωπο φορώντας το πατροπαράδοτο κόκκινο παντελόνι. Οταν το 1911 είχε προταθεί να αλλάξει η στολή τους, ένας πρώην υπουργός Εθνικής Αμυνας αναφώνησε στη Βουλή: «Jamais! Le pantalon rouge, c’ est la France!». («Ποτέ! Το κόκκινο παντελόνι είναι η Γαλλία!»).