Κράτησε τη ζωή του

Πόσο σκληρό και δύσκολο είναι για μένα να γράφω ξανά, έπειτα από 19 χρόνια, στα «ΝΕΑ», που μεγάλωσα και ανδρώθηκα, για τον Αντώνη Καλογιάννη, έναν άνθρωπο που με σημάδεψε και η απώλειά του αφήνει ένα τεράστιο κενό. Οχι μόνο στην οικογένειά μας αλλά και στο ελληνικό τραγούδι.

Δεν θα γράψω για την καλλιτεχνική του διαδρομή. Γι’ αυτήν μίλησε ο ίδιος με τα τραγούδια και τις ερμηνείες του. Ηταν υπερήφανος που υπήρξε από τους βασικούς συντελεστές στα τέσσερα μεγάλα έργα του Μίκη Θεοδωράκη, του «Εβερεστ της μουσικής» όπως τον αποκαλούσε. «Επιφάνια Αβέρωφ», σε ποίηση του νομπελίστα μας Γιώργου Σεφέρη, «Πνευματικό Εμβατήριο» σε ποίηση Αγγελου Σικελιανού, «Νύχτα Θανάτου» σε ποίηση Μάνου Ελευθερίου και «Κατάσταση πολιορκίας» σε ποίηση Μαρίνας Χατζιδάκη.

Εγώ θα μιλήσω για τον άνθρωπο. Ασυμβίβαστος, ελεύθερος, έντιμος, ντόμπρος, δίκαιος, ηθικός και υπερήφανος. Και πόσο υπερήφανος άνθρωπος ήταν φαίνεται από το γεγονός ότι αν και είχε χάσει την όρασή του κατά 95% εδώ και 7 χρόνια, από μία επέμβαση για γλαύκωμα στα μάτια, ουδέποτε το δημοσιοποίησε. Μάλιστα στην τελευταία συναυλία της καριέρας του, το 2016 στο Περιστέρι, την οποία οργάνωσε ο δήμαρχος Ανδρέας Παχατουρίδης για να τον τιμήσει, χιλιάδες κόσμος τον αποθέωσε χωρίς να γνωρίζει το σοβαρό πρόβλημα που είχε. Εκείνη τη βραδιά ο Αντώνης τραγουδούσε με τα μάτια της ψυχής του.

Το πρόβλημα όρασης δεν του στέρησε απλώς τη δυνατότητα να βλέπει το ποδόσφαιρο που αγαπούσε, μέσω του Απόλλωνα, της ΑΕΚ και της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, αλλά του στέρησε μία από τις μεγαλύτερες απολαύσεις του. Είναι αξιοθαύμαστο πώς ένας άνθρωπος που δεν είχε βγάλει καλά καλά το σχολείο ανέπτυξε τέτοια αγάπη για την παγκόσμια λογοτεχνία και την ποίηση. Αυτό που τον πείραζε περισσότερο από όλα ήταν το γεγονός ότι δεν μπορούσε να βυθιστεί στον κόσμο των μεγάλων συγγραφέων και των ποιητών.

Ο Αντώνης Καλογιάννης δεν «έφυγε». Οι ερμηνείες του θα μείνουν για πάντα. Διάβηκε τη ζωή του με μότο «Κράτησα τη ζωή μου» που ερμήνευσε στα «Επιφάνια Αβέρωφ» με αφηγητή τον Ιβ Μοντάν, συνοδεία της Εθνικής Χορωδίας της Γαλλίας, σε διεύθυνση Μίκη Θεοδωράκη στο Palais de Chaillot, στο Παρίσι το 1972.

Θα κλείσω τον αποχαιρετισμό μου με μία άγνωστη ιστορία που μου διηγήθηκε χωρίς ίχνος κομπασμού, αλλά με αθωότητα και ειλικρίνεια: «Το 1966 έχοντας άγνοια κινδύνου έκανα την πρώτη μου επίσημη εμφάνιση στο τραγούδι, στη Σάλα Τσαϊκόφσκι, στη Μόσχα. Οταν κατέβηκα από τη σκηνή, με πλησίασε ένας κύριος και με σπαστά ελληνικά μου ζήτησε ένα αυτόγραφο. Μη γνωρίζοντας ποιος είναι, πήγα να του το δώσω, όταν άκουσα τη βροντερή φωνή του μαέστρου Γιάννη Διδίλη:

– Πού πας ρε ιερόσυλε; Να δώσεις αυτόγραφο στον Αράμ Χατσατουριάν;

Πράγματι ήταν ο μεγάλος αρμένιος συνθέτης, που τελικά του ζήτησα να μου αφιερώσει τον δίσκο του “Χορός των σπαθιών”».

Η σεμνότητα που τον διέκρινε φαίνεται από το γεγονός ότι ποτέ δεν διατυμπάνισε ότι ευτύχησε να τραγουδήσει στα 90 χρόνια του Pablo Picasso το 1971 στην Κυανή Ακτή.

Αυτός ήταν ο Αντώνης Καλογιάννης. Ο δικός μας Αντώνης. Ο Αντώνης για τον οποίο ο Λουί Αραγκόν έγραψε στα «Lettre francaise»: «Η φωνή του Αντώνη μου θυμίζει τα βουνά και τις θάλασσες της πατρίδας του».