Νάρκη τα χρέη της πανδημίας

Η σκιά των διογκούμενων, λόγω της πανδημίας, χρεών που σκεπάζει κράτη, νοικοκυριά και επιχειρήσεις αποτελεί την κυρίαρχη ανησυχία των εκπροσώπων των φορέων που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας όπως αυτή μεταφέρθηκε στον κεντρικό τραπεζίτη Γιάννη Στουρνάρα κατά τη διάρκεια διαδικτυακής εκδήλωσης «η Τράπεζα της Ελλάδος σάς ακούει», με αφορμή την επανεξέταση της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Στον δημόσιο διάλογο κατατέθηκαν, πέραν των φόβων για το πώς θα εξυπηρετηθεί το ιδιωτικό χρέος που αυξάνει τα λουκέτα, αλλά και τα κόκκινα δάνεια, προβληματισμοί για την αγορά εργασίας, πώς θα διαμορφωθεί ο πληθωρισμός, τα επιτόκια, η ανάκαμψη και η ρευστότητα όταν παύσουν να μέτρα στήριξης.

Το σοκ της υγειονομικής κρίσης φαίνεται πως άνοιξε τον δρόμο για προσαρμογές στους κανόνες με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος αναφέρει μεταξύ άλλων ότι τόσο η νομισματική πολιτική όσο και η λειτουργία ολόκληρης της ευρωζώνης θα είναι πολύ πιο ευέλικτη μετά το πέρας της πανδημίας και συμπλήρωσε ότι ήδη σε επίπεδο Eurogroup έχουν προχωρήσει οι συζητήσεις για την αντικατάσταση του υφιστάμενου Συμφώνου Σταθερότητας, το οποίο θα είναι πολύ πιο ευέλικτο. Προκειμένου να αποφύγουμε το λεγόμενο cliff effect, όπως επεσήμανε, η απόσυρση των μέτρων τόσο στο δημοσιονομικό όσο και στο νομισματικό πεδίο πρέπει να είναι σταδιακή. Τόνισε πως αποτελεί αντικείμενο συζήτησης η ενσωμάτωση των «μη συμβατικών» μέτρων νομισματικής πολιτικής στη μόνιμη εργαλειοθήκη, όπως για παράδειγμα οι στοχευμένες πράξεις μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης και τα προγράμματα αγοράς τίτλων. Προέβλεψε επενδύσεις περίπου 5,5 δισ. ευρώ φέτος από τις προκαταβολές του Ταμείου Ανάκαμψης.

Το ιδιωτικό και το δημόσιο χρέος έβαλε στο τραπέζι, μεταξύ άλλων, ο γενικός διευθυντής του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) Νίκος Βέττας μιλώντας για τον σημαντικό παράγοντα του πληθωρισμού στη διαχείριση του δανεισμού. Υπογράμμισε πως είναι κρίσιμο για την επόμενη 5ετία η συσχέτιση νομισματικής πολιτικής και διαρθρωτικών πολιτικών στην Ενωση, τονίζοντας πως είναι σημαντικό το μείγμα των πολιτικών.

Από την πλευρά του ο Γιώργος Αργείτης, επιστημονικός διευθυντής του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, τόνισε μεταξύ άλλων πως είναι ευκαιρία η ΕΚΤ να έχει νέες προσεγγίσεις και εργαλεία ανάλυσης. Δημιουργείται η προοπτική, όπως εκτίμησε, μιας αντίθεσης ανάμεσα στις πολιτικές της ΕΚΤ και στην προσπάθεια της ΕΕ να δημιουργήσει προϋποθέσεις για μετάβαση σε ένα μοντέλο βιώσιμης ευημερίας. Επεσήμανε ότι η ΕΚΤ πρέπει να οικοδομήσει οικονομική και κοινωνική αξιοπιστία σε δείκτες όπως το κενό απασχόλησης, τις θέσεις εργασίας και τη βιωσιμότητα του δημοσίου και ιδιωτικού χρέους.

Ο γενικός γραμματέας του ΣΕΤΕ Γιώργος Βερνίκος τόνισε μεταξύ άλλων ότι υπάρχει μία ανησυχία πως τα χαμηλά επιτόκια μπορεί ξαφνικά μπορεί να αυξηθούν, ενώ υπογράμμισε ότι ο ελληνικός τουρισμός δέχεται κλυδωνισμούς (απώλειες 80% το 2020) προσθέτοντας ότι η στήριξή του θα πρέπει να υπάρξει και το πρώτο εξάμηνο του 2021. Ο Νίκος Δασκαλάκης από τη ΓΣΕΒΕΕ τόνισε ότι είναι σημαντικό για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις η μείωση της αβεβαιότητας και να λειτουργούν σε περιβάλλον με περιορισμένες αναταράξεις. Δήλωσε ότι είναι σημαντικό το υψηλό χρέος των επιχειρήσεων και πως θα αντιμετωπιστεί διότι το χρέος φέρνει κλείσιμο επιχειρήσεων, ανεργία και αύξηση κόκκινων δανείων. Ο Μιχάλης Αλέπης από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εστίασε στον κλάδο των κατασκευών τονίζοντας ότι για τις επιχειρήσεις αυτές η σταθερότητα των τιμών είναι σημαντικός παράγοντας, ενώ οι ΣΔΙΤ θα ήταν αδύνατο να λειτουργήσουν με επιτυχία σε ένα καθεστώς μη σταθερών τιμών. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ανωνύμων Εταιρειών και ΕΠΕ Σίμος Αναστασόπουλος τόνισε ότι οι ανησυχίες μας είναι ότι σήμερα λόγω της πανδημίας η Ελλάδα απολαμβάνει ρευστότητα και αν εξαιρεθεί από τα μέτρα όταν τελειώσει η πανδημία ίσως βρεθούμε σε δυσμενή κατάσταση.