NON PAPER

Απλά μαθήματα αστικής δημοκρατίας

Την αστική δημοκρατία διέπουν κάποιοι θεμελιώδεις κανόνες. Κανόνες που προστατεύουν τη λειτουργία της και προστατεύονται από αυτήν. Μπορεί σε κάποιους να αρέσει, σε κάποιους άλλους να μην αρέσει, αλλά έτσι είναι. Τι να κάνουμε τώρα; Οι μεν θα πορεύονται με αυτούς τους κανόνες, οι δε θα έχουν υπαρξιακά θεματάκια και θα νοσταλγούν χούντες και σταλινικούς ολοκληρωτισμούς, αλλά έτσι είναι η ζωή, άλλους τους ανεβάζει και άλλους τους κατεβάζει.

Ενας βασικός κανόνας είναι ότι σε μια αστική δημοκρατία τους υπουργούς της κυβέρνησης τους επιλέγει ο πρωθυπουργός. Πιο elementary (που λέει και ο Σέρλοκ Χολμς) από αυτό δεν υπάρχει. Σε πολλούς θα άρεσε, υποθέτω, να είχαμε μια τηλεοπτική ψηφοφορία τύπου «Survivor» ή «Big Brother», όπου θα «ανέβαιναν» τα ονόματα των υποψηφίων και ο κυρίαρχος λαός θα αποφάσιζε ποιος ή ποια θα έπαιρνε ποιο υπουργείο. Ή, στους ανασχηματισμούς, να ψηφίζει τους προτεινόμενους για αποχώρηση. Τέλος πάντων, αυτό δεν συμβαίνει και ούτε πρόκειται να συμβεί, απ’ όσο ξέρω. Πάμε παρακάτω.

Σε μια αστική δημοκρατία ο πρωθυπουργός προκύπτει από εκλογές. Ούτε «λαχαίνει», ούτε βγαίνει από κληρωτίδα, ούτε δίνεται δωρεάν με δύο συσκευασίες απορρυπαντικού – γίγας. Κατανοητό; Ελπίζω πως ναι.

Δεδομένων τούτων, λοιπόν, δεν μπορώ να καταλάβω από πού ορμώμενοι κάποιοι – ηθοποιοί, σκηνοθέτες, διαδικτυακοί εισαγγελείς, κοσμικογράφοι, μαινάδες και ακρίδες – αποφάσισαν ότι όποιος αναλάβει τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή στο Εθνικό Θέατρο είναι αισχρός και επάρατος, συμπράττει σε συγκάλυψη και άλλα τέτοια οργουελικά. Και να μη δεχτεί κανείς αν δεν παραιτηθεί η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Μερικοί μάλιστα απευθύνονται προσωπικά στον Κυριάκο Μητσοτάκη και ζητάνε την αποπομπή της. Εντάξει, σε lockdown διαρκείας βρισκόμαστε, τα νεύρα χάλια, δεν είναι παράξενο να πιστεύουν κάποιοι ότι μιλάνε με τον Πρωθυπουργό.

Ελπίζω να μην περιμένουν να τους απαντήσει διότι τότε είναι, πραγματικά, ανησυχητικό. Επίσης όσοι πιστεύουν ότι έχουμε τη συγκεκριμένη κυβέρνηση και τον συγκεκριμένο Πρωθυπουργό επειδή ήταν ανάδρομος ο Ερμής ή δεν ήρθαν στην ώρα τους οι νοτιάδες ή έκατσε στραβή στη Δούρου ή συνωμότησαν οι πλανήτες ή μπλέξαμε σε κάτι, ας βγουν λίγο από τη φρεναπάτη τους διότι πολύ φοβάμαι ότι στο άμεσο μέλλον θα έχουν σοβαρά προβλήματα συμβατότητας με την πραγματικότητα. Διότι με τη δημοκρατία τα έχουν από παλιά.

Γεια σου, κυρ εισαγγελέα

Ενας θεσμός της αστικής δημοκρατίας είναι, επίσης, η Δικαιοσύνη. Το δικαιικό μας σύστημα αποφασίζει αν κάποιος είναι ένοχος για ποια αδικήματα και ποια θα είναι η ποινή του. Η φαντασίωση των λαϊκών δικαστηρίων μπορεί να ηδονίζει κάποιους, αλλά είναι φαντασίωση. Δεν υπάρχουν εδώ ούτε γενικές εντυπώσεις ούτε κοινό περί δικαίου αίσθημα. Επίσης, για να καταγγείλεις κάποιον πρέπει να πας σε αυτόν τον λειτουργό της Δικαιοσύνης που λέγεται εισαγγελέας. Βεβαίως μπορείς να τα πεις παράλληλα και σε κάποιον φίλο σου δημοσιογράφο (ή «ημιδημοσιογράφο», σύμφωνα με το λανγκάζ Βούτση), αλλά σε όλο αυτό πρέπει να υπάρχει κάπου και ένας ρημαδοεισαγγελέας.

Αν τώρα καταγγέλλεις (με περιγραφές που σηκώνουν πολλές «αναγνώσεις») κάποιον χωρίς να τον ονοματίζεις, θέλοντας να διατηρήσεις την ανωνυμία σου κι εσύ ο ίδιος, και ενώ διαλαλείς την πρόθεσή σου να πας στον εισαγγελέα, τελικά, μωρέ, δεν θα πας διότι θυμήθηκες ότι κάτι έχεις να κάνεις και αυτό που έχεις να κάνεις είναι να κατεβάσεις το προφίλ σου – το οποίο δίνει τροφή για σκέψη, για να το πω κομψά – από τα σόσιαλ μίντια, τότε υπάρχει μια σοβαρή πιθανότητα. Ο λόγος και η σκοπιμότητα να αποκαλύψεις ένα κακούργημα να είναι εξίσου ζοφερά με το κακούργημα που θέλεις να αποκαλύψεις. Μπορεί και περισσότερο.

Υπάρχει και ένα απλό μάθημα δημοσιογραφικής δεοντολογίας που λέει ότι όταν παίρνεις συνέντευξη δεν υποβάλλεις και δεν υπαγορεύεις, μέσα από τις ερωτήσεις σου, τις απαντήσεις. Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα για κάποιους.