«Η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων πρέπει να εμπλουτιστεί με επιστήμονες άλλων τομέων»

Σε αναζήτηση αποτελεσματικής θεραπείας για την επούλωση του επικοινωνιακού… τραύματος, που έχει ωςαποτέλεσμα το κυβερνητικό και το επιστημονικό μήνυμα να στροβιλίζεται και εντέλει να χάνεται στην πολυφωνία, η χώρα εισέρχεται – όπως τα δεδομένα μαρτυρούν – στο τρίτο κύμα.

Ο καθηγητής Πολιτικής της Υγείας τηςLSE Ηλίας Μόσιαλος, ο οποίος από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε η πανδημία είχε επισημάνει ότι η διαφάνεια στην ενημέρωση αποτελεί σημαντικό εργαλείο σε περιόδους κρίσεων, προτείνει αλλαγές στον τρόπο συγκρότησης και λειτουργίας της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων, επιδιώκοντας την επικοινωνιακή ισορροπία αλλά και την εμπιστοσύνη που επιτεύχθηκε κατά τη διαχείριση του πρώτου κύματος.

«Κατ’ αρχάς να τονίσω πως η Επιτροπή έχει επιτελέσει αδιαμφισβήτητο και σημαντικό έργο στη χώρα μας, που πολλές φορές δεν γίνεται ευρύτερα γνωστό στους πολίτες. Ο ρόλος και η λειτουργία όμως των επίτροπων διεθνώς – όπως και στη χώρα μας – είναι συμβουλευτικός και όχι εκτελεστικός. Κάθε επιτροπή λειτουργεί στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων που της έχουν αναθέσει και ορίσει. Με βάση αυτά, κατά τη γνώμη μου, η ελληνική επιτροπή ανταποκρίθηκε με μεγάλη επάρκεια στα καθήκοντα που της ανατέθηκαν» υπογραμμίζει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής.

Και προσθέτει: «Αλλά πρέπει πλέον να εμπλουτιστεί και με επιστήμονες άλλων τομέων και σίγουρα με όσους ασχολούνται με ανάλυση μεγάλων δεδομένων. Η κόπωση των πολιτών είναι δεδομένη και οι πληροφορίες από την επιστήμη συμπεριφοράς κρίνονται αναγκαίες. Αντίστοιχα, χρειάζεται η συνδρομή επικοινωνιολόγων που θα ορίσουν τις κατάλληλες μεθόδους για να εμπεδωθούν τα μηνύματα με σαφήνεια και αποτελεσματικότητα».

Ο ίδιος διευκρινίζει ότι η πολυφωνία και οι διαφωνίες που οδηγούν σε έναν εποικοδομητικό διάλογο δεν αποτελούν πεδίο προβληματισμού. Ομως σε αυτό το σημείοκάνει έναν σαφή διαχωρισμό: «Το ζητούμενο είναι μέσα από τιςδιαφωνίες και τις διαφορετικές απόψειςνα επιτυγχάνεται το βέλτιστο δυνατό αποτέλεσμα. Και αυτό να επικοινωνείται στον κόσμο. Απαραίτητη προϋπόθεση συνεπώς είναιη συμμετοχή στην Επιτροπή να συνοδεύεται από την παραδοχή ότι καθένα από τα μέλη θα συμβάλλει και μέσω της διαφωνίας. Εάν πάλι οι απόψεις είναι εκ διαμέτρου αντίθετες – και μάλιστα εκφράζονται δημοσίως -,αυτές θα πρέπει να τεκμηριώνονται ως μειοψηφούσα άποψη και να δίνονται στη δημοσιότητα μαζί με το πόρισμα της Επιτροπής».

Το βρετανικό μοντέλο είναι ενδεικτικό: Η Συμβουλευτική Επιστημονική Ομάδα Εκτακτων Καταστάσεων απαρτίζεται από επιστήμονες διαφορετικών κλάδων, με τον καθηγητή τηςLSE να διευκρινίζει ότι όσα μέλη επιθυμούν να δημοσιοποιήσουν τον ρόλο τους στην τρέχουσα κρίση το έχουν πράξει, χωρίς όμως να αποτελεί προαπαιτούμενο.

Η Ομάδα αυτή αξιολογεί συνεχώς την κατάσταση, διεξάγει και δημοσιοποιεί μελέτες, καταλήγει σε συμπεράσματα, με το κοινό να έχει πρόσβαση στα δεδομένα. «Κάθε ημέρα ο αρχίατρος παραθέτει συνέντευξη Τύπου, κατά τη διάρκεια της οποίας απαντά σε όλα τα ερωτήματα των δημοσιογράφων με διαφάνεια». Ο Μόσιαλος τονίζει παράλληλα πως την ευθύνη για τις αποφάσεις την έχει η βρετανική κυβέρνηση, η οποία λαμβάνει υπόψη της και τα συμπεράσματα των εμπειρογνωμόνων, αλλά και τις γενικότερες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις των προτάσεων.

Στην Ελλάδα, πάλι, η αιτιολόγηση των αποφάσεων… εκκρεμεί, με αποτέλεσμα οι πολίτες να εκφράζουν μια δυσθυμία σχετικά με τα επιβαλλόμενα μέτρα: «Το ζητούμενο είναι να υπάρχει μια αναλυτική επεξήγηση και ένας σαφής στόχος. Μια δηλαδή εκτίμηση για την επίπτωση των μέτρων που επιβάλλονται αλλά και ένα σχέδιο για το τι θα ακολουθήσει στην περίπτωση που δεν επιτευχθεί ο επιδιωκόμενος στόχος».

Το παράδειγμα που παραθέτει είναι αντιπροσωπευτικό: «Αποφασίστηκε η παύση της λειτουργίας του λιανεμπορίου και η απαγόρευση κυκλοφορίας από το απόγευμα τα Σαββατοκύριακα. Σε ποια δεδομένα όμως στηρίχτηκε η πρόταση αυτή; Η Καταλωνία είχε επιβάλλειlockdown το τριήμερο Παρασκευή – Σάββατο – Κυριακή. Πέτυχε;

Υπάρχει ανάγκη για μεγαλύτερη συλλογή δεδομένων» εντοπίζει ο καθηγητής: Επιδημιολογικά δεδομένα που θα αποκάλυπταν την πορεία και τις επιπτώσεις της κυκλοφορίας τουSARS-CoV-2 στη χώρα. «Πόσοι έχουν μολυνθεί στη Θεσσαλονίκη και πόσοι στο σύνολο της χώρας, τι γίνεται στα σχολεία και σε συγκεκριμένους εργασιακούς χώρους;».