Στην κορυφή της Ευρώπης οι έλληνες νέοι αγρότες

Αν ήταν αθλητές, οι νίκες τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα είχαν αποτελέσει αντικείμενο πανηγυρισμού με γύρους του θριάμβου στην Ομόνοια, κόρνες και συνθήματα. Ισως να είχαν βραβευτεί και σε κάποια ειδική τελετή από την πολιτεία. Για τους νέους έλληνες αγρότες, όμως, που τα τελευταία πέντε χρόνια διακρίνονται σταθερά στην Ευρώπη για την ευρηματικότητα, την καινοτομία και την ποιότητα των προϊόντων που παράγουν από το… καλύτερο οικόπεδο του πλανήτη, την ελληνική γη, δεν έχει ξεσηκωθεί μέχρι στιγμής κανένα κύμα εθνικού ενθουσιασμού. Παρ’ όλα αυτά, εκείνοι, από τους κάμπους του Βορρά μέχρι τα δύσβατα χωράφια των ελληνικών νησιών, συνεχίζουν με όρεξη και υπομονή να εξελίσσονται, να παρακολουθούν τις νέες τάσεις και να δοξάζουν τη χώρα σε όλες τις αγορές του κόσμου.

Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Νέων Αγροτών, Παυλονάσιος Νίκος, περιγράφει με θερμά λόγια στα «ΝΕΑ» τη μαγεία της αγροτικής παραγωγής: «Ξυπνάς το πρωί, είσαι στην ύπαιθρο, αναπνέεις καθαρό αέρα και ασχολείσαι με τη γη, βάζεις ένα σποράκι μικρό και ασχολείσαι να το μεγαλώσεις, να το κάνεις δέντρο και από εκεί παίρνεις έναν καρπό. Αυτό είναι μεγάλη μαγεία. Η Ελλάδα είναι ευλογημένος τόπος, έχει καλό κλίμα και παράγει τα ποιοτικότερα προϊόντα στον κόσμο. Υπάρχει περιθώριο να πρωταγωνιστήσουμε σε όλες τις αγορές της Ευρώπης και όχι μόνο».

Παύλος Τσακίρης

«Τα ελληνικά τρόφιμα έχουν πολύ καλή φήμη σε όλη την υφήλιο»

Ο φετινός νικητής του 6ου Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Νέων Αγροτών στις Βρυξέλλες μιλά στα «ΝΕΑ» για την οικογενειακή επιχείρηση στη Νεοχωρούδα Θεσσαλονίκης, για τη βράβευσή του και για τα μελλοντικά του σχέδια:

«Μαζί με την αδερφή μου Μαρία είμαστε η τρίτη γενιά της οικογενειακής επιχείρησης που ξεκίνησε το 1963 με αντικείμενο την παραγωγή αβγών και την τροφοδοσία αρχικά της πόλης της Θεσσαλονίκης. Από το 2014 δημιουργήσαμε την premium μπράντα δημητριακών “Le Petit Dejeuner” και πλέον παράγουμε και δημητριακά, μπάρες δημητριακών και παστέλι. Τα αβγά μας με την επωνυμία “Αβγά Καλημέρα Τσακίρη” διακινούνται σε όλη την Ελλάδα, ενώ υπάρχει και εξαγωγική δραστηριότητα σε γειτονικές χώρες. Στην κατηγορία των δημητριακών, η εξωστρέφεια είναι μεγαλύτερη και ήδη τα προϊόντα μας είναι τοποθετημένα σε Κεντρική Ευρώπη, Βαλτική και Ρωσία. Η διάκρισή μου στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Νέων Αγροτών και το πρώτο βραβείο στην κατηγορία Περιβαλλοντικά Βιώσιμη Γεωργία ήταν κάτι πάρα πολύ σημαντικό για όλους εμάς, γιατί ουσιαστικά επιβραβεύει την κουλτούρα μας και τις πρακτικές που ακολουθούμε. Είναι πολύ σημαντική η διάκριση και οδηγός για το σύνολο της πρωτογενούς παραγωγής και μεταποίησης, καθώς δείχνει στην πράξη ότι μπορούν να ενταχθούν πρακτικές κυκλικής οικονομίας σε ένα επιχειρηματικό μοντέλο και να προσθέσουν υπεραξία στο τελικό προϊόν. Υπάρχει χώρος για νέες ιδέες και οργανωμένα επιχειρηματικά πλάνα που θα βασίζονται στη δημιουργία υπεραξίας στο τελικό προϊόν, η οποία θα έρχεται από ειδικά χαρακτηριστικά του τελικού προϊόντος ή από φιλικές προς το περιβάλλον διαδικασίες. Οι έλληνες αγρότες έχουν αποδείξει ότι έχουν τεχνογνωσία και ταλέντο στην παραγωγή ποιοτικών προϊόντων και αυτό επιβεβαιώνεται από το ότι τα ελληνικά τρόφιμα έχουν πολύ καλή φήμη σε όλη την υφήλιο. Οι νέοι αγρότες χρειάζονται δίπλα τους ένα κράτος που θα υποστηρίζει τις περιβαλλοντικά βιώσιμες επιχειρηματικές κινήσεις επιδοτώντας ή δίνοντας άλλα κίνητρα. Στα σχέδιά μας βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη ένα μεγάλο επενδυτικό πλάνο δημιουργίας πέντε νέων μονάδων παραγωγής βιολογικών αβγών συνολικής δυναμικότητας 45.000 ορνίθων, που θα ολοκληρωθεί το 2021, δίνοντάς μας τη δυνατότητα εισόδου σε νέες αγορές».

Θεόδωρος Βασιλόπουλος

«Κάναμε τα νέα παιδιά να αγαπήσουν περισσότερο το επάγγελμα»

Ο πρώτος έλληνας νέος αγρότης που πάτησε την ευρωπαϊκή κορυφή στο συνέδριο στην Ευρώπη του 2016, ο Βασιλόπουλος Θεόδωρος, σήμερα είναι πρόεδρος Νέων Αγροτών Ηλείας, μέλος του Συνεταιρισμού Βιοκαλλιεργητών Αμαλιάδας, πρόεδρος της Αγροδιατροφικής Σύμπραξης και αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης Δυτικής Ελλάδας. Μιλώντας στα «ΝΕΑ», καταθέτει τη δική του άποψη για την πορεία που πρέπει να χαράξει η πολιτεία όσον αφορά την αγροτική παραγωγή:

«Εμείς παράγουμε βιολογικό ελαιόλαδο, βιολογικές ελιές Καλαμών, βιολογική κορινθιακή σταφίδα, βιολογικό αλεύρι από στάρι μαλακό και σκληρό, δίκοκκο αλεύρι ζέας βιολογικό, αγριέλαιο, κηπευτικά εποχής και βιολογική λιαστή ντομάτα. Η οικογένεια ξεκίνησε με καλαμπόκια, σιτηρά, αμπέλια, ελιές, σταφίδες. Εμείς εξελίξαμε τη δουλειά, αλλάξαμε κάποιους κωδικούς, προσθέσαμε κι άλλους και προχωράμε. Από το 2004 που πήρα το πτυχίο μου ως τεχνολόγος γεωπόνος με ειδικότητα στη Βιολογική Γεωργία, καλλιεργώ, μεταποιώ τα προϊόντα, τα συσκευάζω και τα εμπορεύομαι στην εσωτερική αγορά και στο εξωτερικό σε χώρες της Ευρώπης. Μαζί με τα ξαδέλφια μου καταθέσαμε υποψηφιότητα το 2016 με ένα καινοτόμο μηχάνημα για το μάζεμα της ελιάς. Πήραμε πρωτιά στον συνεργατισμό, στην καινοτομία και στα οικονομικά μεγέθη μεταξύ 22 χωρών. Δεν το περιμέναμε! Ημασταν όμως καλά οργανωμένοι. Το καινοτόμο μηχάνημα κατέβαζε το κόστος παραγωγής και αυτό μέτρησε πολύ στον διαγωνισμό. Μετά μας κάλεσαν άλλα κράτη-μέλη να μας βραβεύσουν. Κάναμε πιο γνωστό το προϊόν μας και τη δουλειά μας και κάναμε τα νέα παιδιά να αγαπήσουν περισσότερο το επάγγελμα και να πάρουν μέρος σε διαγωνισμούς. Η διάκριση μας έκανε πιο δυνατούς, οργάνωσε την επιχείρησή μας καλύτερα, ένωσε περισσότερο τις οικογένειές μας και μας έκανε να ψάχνουμε καινούργια πράγματα. Στον αγροτικό τομέα χρειάζεται μια δεκαετής στρατηγική, με την επιλογή πέντε-δέκα βασικών προϊόντων που θα θεωρηθούν εθνικά. Εκεί η πολιτεία θα μπορέσει να οργανώσει με κατάρτιση και εκπαίδευση τους αγρότες, να δημιουργήσει ομάδες παραγωγών ώστε το υπουργείο μετά να ακούει τους αγρότες για τα συγκεκριμένα προϊόντα. Η πολιτεία όπως και η ελληνική οικονομία έχουν να κερδίσουν πολλά».

Νίκος Παυλονάσιος

«Η εκπαίδευση για τα αγροτικά να ξεκινά από το Δημοτικό»

Ο πρόεδρος της ΠΕΝΑ από τα Φάρσαλα καλλιεργεί σιτηρά, βαμβάκι, καλαμπόκι και βιομηχανική ντομάτα. Με αφορμή τις ευρωπαϊκές διακρίσεις των τελευταίων ετών, εξηγεί τη βαρύτητα που δίνει στο κομμάτι της ουσιαστικής εκπαίδευσης:

«Το επάγγελμα αυτό είναι δύσκολο, έχεις να κάνεις με καιρικά φαινόμενα, πολλές φορές χάνεις την παραγωγή σου. Θα παροτρύνω όποιον νέο θέλει να γίνει αγρότης, να ασχοληθεί εφόσον έχει όρεξη και μεράκι. Για να είναι βιώσιμος θα πρέπει όμως κατ’ αρχάς να είναι εκπαιδευμένος. Ζητάμε ουσιαστική εκπαίδευση εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Οχι να μπαίνουν στο πρόγραμμα εγκατάστασης νέων αγροτών του υπουργείου για να πάρουν ένα αυτοκίνητο και μετά από δύο-τρία χρόνια “άντε γεια”. Γιατί έτσι μπορεί να πάρεις τη σειρά ενός νέου που ήθελε να ασχοληθεί πραγματικά και δεν μπόρεσε να μπει στο πρόγραμμα. Οι νέοι αγρότες θα πρέπει να είναι οργανωμένοι σε συνεταιρισμούς για να μπορέσουν να προωθήσουν τα προϊόντα τους και να έχουν και εξωστρέφεια. Η Πολιτεία πρέπει να στέκεται στο πλάι των νέων αγροτών, έχουμε ζητήσει κάποιες φοροαπαλλαγές για τους νέους αγρότες για τα πρώτα χρόνια τουλάχιστον, για να μπορέσουν να εξοπλιστούν. Υπάρχει μεγάλη γραφειοκρατία, δεν χρειάζεται ένας νέος να περιμένει ένα και δύο χρόνια για να γραφτεί στον ΟΓΑ. Τρέχουμε περισσότερες ώρες με τα χαρτιά από ό,τι με τα χωράφια μας. Οι νέοι αγρότες στην Ελλάδα καινοτομούν και αυτό φαίνεται στους διαγωνισμούς και φέτος με το βραβείο του κ. Τσακίρη για την κυκλική οικονομία. Δεν είναι ικανοποιητική όμως η εκπαίδευση που υπάρχει στην Ελλάδα, τώρα γίνονται κάποιες προσπάθειες. Η εκπαίδευση θα έπρεπε να ξεκινά από το Δημοτικό».

Δημήτρης Σχοινοπλοκάκης

«Αν δεν είχα βραβευθεί, μπορεί να μη χτυπούσε το τηλέφωνό μου»

Η οικογένεια του Δημήτρη Σχοινοπλοκάκη, που κατέκτησε την έκτη θέση σε καινοτομία στον ευρωπαϊκό διαγωνισμό του 2017, παράγει βιολογικό ελαιόλαδο από τα 150 στρέμματα γης που καλλιεργεί στις Λουσακιές Χανίων, στον Δήμο Κισσάμου. Ο Δημήτρης μιλά για τις πόρτες που άνοιξαν με τη διάκρισή του, με αφορμή ένα καινοτόμο αγροτικό μηχάνημα που δημιούργησε ο ίδιος για τις ανάγκες των δύσβατων χανιώτικων χωραφιών:

«Ο πατέρας μου δημιούργησε το 50% αυτού που υπάρχει σήμερα. Το 2008 έκανα μια αλλαγή, προχώρησα στη βιολογική καλλιέργεια. Χρειάστηκε να διαβάσω, να πειραματιστώ, να ρισκάρω. Αυτό μου έδωσε ερεθίσματα να δραστηριοποιηθώ στην αναγέννηση του εξοπλισμού. Από όταν μπήκαμε στη βιολογική καλλιέργεια, αρχίσαμε να παντρεύουμε τον πρωτογενή τομέα με την τεχνολογία, να βάζουμε μηχανήματα ώστε να ρίξουμε το κόστος παραγωγής. Δημιουργήσαμε δικά μας μηχανήματα γιατί εδώ στην Κρήτη έχουμε πιο στενά και δύσβατα χωράφια. Πολλά μηχανήματα δεν υπάρχουν, οπότε εγώ και ο αδερφός μου κατασκευάσαμε μηχανήματα. Διαγωνισμοί είναι καλό να γίνονται, δίνουν κίνητρα για ανάπτυξη και νέες συνεργασίες. Για παράδειγμα, τώρα έχω μια συνεργασία με 13 ευρωπαϊκά πανεπιστήμια στον τομέα της γεωπονίας, σε ένα πρόγραμμα Εράσμους. Θα κάνουμε γεωργία ακριβείας στους ελαιώνες για να δούμε πώς μπορούμε να αντισταθούμε στις κλιματικές αλλαγές. Η εργασία των φοιτητών θα είναι η εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων παρακολούθησης της καλλιέργειας σε συνδυασμό με τις κλιματολογικές συνθήκες και τα μικροκλίματα του κάθε κτήματος, όλα αυτά θα συνδεθούν με κεντρικό υπολογιστή, θα παίρνουν τα δεδομένα στα πανεπιστήμια για επεξεργασία και θα μου δίνουν τις καλύτερες λύσεις για να προχωρώ την καλλιέργεια. Αν δεν είχα βραβευθεί, μπορεί να μη χτυπούσε ποτέ το τηλέφωνό μου».