Η επικοινωνία και η ουσία

Το καλοκαίρι του 2018, οι πάντες πίστευαν ότι ο Αλέξης Τσίπρας ήταν «παιδί του λαού». Εμενε σε μικροαστικό διαμέρισμα στην Κυψέλη, η ζωή του δεν είχε φαντασμαγορία, ανακαλούσαμε πάντα την εικόνα του παιδιού που πήγαινε κάμπινγκ στο Ροδάκινο. Κι ύστερα, μια μέρα τον είδαμε πάνω σε ένα κότερο να φουμάρει πούρο και να απολαμβάνει τα μεγαλεία μιας σχέσης με πλουσίους – και εκεί γύρισε το μάτι πολλών, που πλέον δεν ενδιαφέρονταν για λεπτομέρειες, τους έφτανε η εικόνα. Που ναι μεν είναι εικόνα, αλλά συχνά είναι και ουσία.

Η πρωθυπουργική θητεία του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι μια πορεία προς την εξομάλυνση αντιξοοτήτων – και ως προς αυτό, ο Πρωθυπουργός τα έχει πάει καλά. Επιπλέον, χωρίς να είναι ένας από μας, δεν μας ενοχλεί επειδή στη δημόσια εικόνα του περιέχεται ο τρόπος με τον οποίο πολιτεύεται. Είναι λιτός και αποτελεσματικός, ηγείται μιας προσπάθειας που απαιτεί την πειθαρχία των πολιτών, ενώ σε γενικές γραμμές συμπεριφέρεται όπως θα έπρεπε να συμπεριφερόμαστε όλοι – και τη μια φορά που τον συνέλαβε η κάμερα να έχει χαλαρώσει, στην Πάρνηθα, φέρθηκε σαν να έλαβε το μήνυμα.

Ωσπου, το Σάββατο 6 Φεβρουαρίου, ο Πρωθυπουργός επισκέφτηκε τρία νησιά, τους Φούρνους, τη Θύμαινα και την Ικαρία, ουσιαστικά μια περιοδεία πολιτικής και επικοινωνιακής επιβεβαίωσης της ισχύος του, στο τέλος της οποίας παραβρέθηκε σε ένα τραπέζωμα, στο σπίτι του γιατρού Χριστόδουλου Στεφανάδη και τοπικού βουλευτή της ΝΔ. Στη συγκυρία μιας πιθανής νέας έξαρσης της πανδημίας, η εικόνα του τραπεζώματος φάνηκε κόντρα στις απαιτήσεις του Πρωθυπουργού από τους πολίτες του. Ηταν μια εικόνα εξουσιαστικής έπαρσης, αφού δεν τηρήθηκαν οι κοινωνικές αποστάσεις και οι παρευρεθέντες ήταν περισσότεροι από όσους επιτρέπουν οι κυβερνητικές εντολές. Ακόμα κι αν όσοι συμμετείχαν είχαν κάνει rapid test που βγήκε αρνητικό, ακόμα κι αν επικαλούνται το διαφορετικό επιδημιολογικό καθεστώς στην Ικαρία, σε κάθε περίπτωση παρήχθη μια εικόνα κόντρα στην κυβερνητική πολιτική. Μια εικόνα που παρουσιάζει τον Πρωθυπουργό ασυνεπή με τις κυβερνητικές απαιτήσεις από τους πολίτες είναι επιβλαβής εικόνα.

Για ποιον λόγο παρήχθη αυτή η επιβλαβής εικόνα για τον Πρωθυπουργό; Από κούραση, από επιπολαιότητα, από αδράνεια; Οι κακεντρεχείς θα μιλάνε για εικόνα ενδεικτική εξουσιαστικής έπαρσης – και σε καμία περίπτωση ένας πολιτικός δεν θα ήθελε να τον συνοδεύει αυτή η ερμηνεία. Χρειάζεται τώρα να πειστούν οι πολίτες ότι τέτοιες εικόνες δεν είναι ο κανόνας, αλλά η εξαίρεση.

Φυσικά, η αντιπολίτευση εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο την εικόνα της Ικαρίας, συνδαυλίζοντας τη δυσαρέσκεια που προκάλεσε η περιφορά της στα κοινωνικά δίκτυα. Ηταν ένα δώρο κυρίως στον ΣΥΡΙΖΑ. Το κόμμα που στην πανδημία συμπεριφέρεται με τεράστια επιπολαιότητα, υποδεικνύοντας κινητοποιήσεις απέναντι στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση ή ενθαρρύνοντας διαδηλωτές απέναντι από τον Πρωθυπουργό στην Ικαρία, διαθέτει πλέον έναν εύκολο αντιπολιτευτικό συμβολισμό. Τα στελέχη του θα τον επιδεικνύουν όπου μπορούν και ο Αλέξης Τσίπρας θα τον επικαλείται στη Βουλή, στις συνεντεύξεις, στα εσωκομματικά.

Αλλά, φαντάζομαι, η κυβέρνηση δεν ετεροπροσδιορίζεται, από τη στάση και τα συμφέροντα του ΣΥΡΙΖΑ. Κι ο Πρωθυπουργός δεν έχει δείξει ότι αποφεύγει να αντιμετωπίσει τα λάθη του, πόσω μάλλον όταν πρόκειται για λάθη επικοινωνίας. Που καμιά φορά μπορεί να αποβούν και λάθη ουσίας.