Καθαρές κουβέντες

Αποτελεί κοινό μυστικό ότι εδώ και χρόνια σε πολλά πανεπιστήμια της χώρας δεν εφαρμόζονται οι νόμοι της ελληνικής Πολιτείας. Αντίθετα, βρίσκεται σε ισχύ ο «Νόμος» διαφόρων ετερόκλητων, οργανωμένων ομάδων, που με την προσχηματική επίκληση περιθωριακών ιδεολογημάτων και τη χρήση βίας επιβάλλουν ετσιθελικά στην ακαδημαϊκή κοινότητα, και στην ελληνική κοινωνία, τη βούλησή τους. Το μενού περιλαμβάνει τρομοκράτηση και προπηλακισμούς όσων έχουν διαφορετική άποψη. Κατά καιρούς, καθηγητές, φοιτητές και διοικητικοί υπάλληλοι που αντιτάχθηκαν στις επιδιώξεις τους έτυχαν «ειδικής περιποίησης» από «τάγματα εφόδου» που έχουν αναλάβει εργολαβικά την «αστυνόμευση» των ιδρυμάτων, αποδίδοντας τη δική τους «δικαιοσύνη».

Μεγάλοι χαμένοι αυτής της κατάστασης, οι φοιτητές της χώρας, οι οποίοι δεν φαντάζονταν όταν έπαιρναν το πολυπόθητο εισιτήριο εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ότι θα έρχονταν αντιμέτωποι με βαριά παραβατικότητα, ανεξέλεγκτη βία και κυρίως ανελευθερία. Και τι ειρωνεία; Ανελευθερία στους υποτιθέμενους «ναούς» της ελεύθερης έκφρασης, για την οποία δήθεν κόπτονται όσοι εναντιώνονται σε κάθε αλλαγή. Μεγάλοι χαμένοι, τα παιδιά των μεσαίων και κατώτερων εισοδηματικών τάξεων, για τα οποία ένα καλό δημόσιο πανεπιστήμιο αποτελεί τη μοναδική τους ίσως ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. Γι’ αυτό η διατήρηση αυτής της κατάστασης αποτελεί βαθύτατα ταξική, και συνάμα τοξική, πολιτική εις βάρος εκείνων που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη το δημόσιο πανεπιστήμιο.

Απαιτούνται καθαρές κουβέντες, λοιπόν. Αυτή τη στιγμή στα πανεπιστήμια της χώρας δεν υπάρχει ελεύθερη έκφραση και διακίνηση ιδεών. Η πλειονότητα της ακαδημαϊκής κοινότητας φοβάται να εκφραστεί. Προτιμά τη σιωπή και την αποστασιοποίηση από τα ακαδημαϊκά δρώμενα μπροστά στους κινδύνους που συνδέονται με την ελεύθερη διατύπωση γνώμης. «Τι τα θες και τα σκαλίζεις; Εσύ θα αλλάξεις την κατάσταση; Πρόσεξε μη σ’ τη στήσουν…» είναι μερικές από τις συνήθεις επωδούς εντός των ιδρυμάτων.

Η επίκληση της πολυπαραγοντικότητας του προβλήματος από όσους αντιδρούν στις προτεινόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις υποκρύπτει στην πραγματικότητα την επιδίωξη να μην αλλάξει τίποτα και τα πανεπιστήμια να εξακολουθήσουν να βρίσκονται στο έλεος μειοψηφιών, η δράση των οποίων πλήττει βάναυσα τη φήμη και την ακαδημαϊκότητά τους. Αλλωστε, ποιο σύγχρονο κοινωνικό πρόβλημα δεν είναι πολυπαραγοντικό; Πέρα ωστόσο από τις «κρυφές» επιδιώξεις, η υιοθέτηση μιας τέτοιας προσέγγισης θα απέτρεπε εν γένει την αντιμετώπιση οποιουδήποτε σύγχρονου κοινωνικού ζητήματος.

Για εκείνους που υποστηρίζουν ότι το πρόβλημα θα μπορούσε να επιλυθεί αποκλειστικά από την ακαδημαϊκή κοινότητα, τίθεται, νομίζω εύλογα, το ακόλουθο ερώτημα, για το οποίο μέχρι σήμερα δεν έχει δοθεί καμία πειστική απάντηση: Αν το πρόβλημα μπορούσε να επιλυθεί εσωτερικά, γιατί αυτό δεν συνέβη τόσα χρόνια;

Συμπερασματικά, δεν γνωρίζω αν οι προτεινόμενες ρυθμίσεις θα αντιμετωπίσουν δραστικά το ζήτημα. Παρ’ όλα αυτά, εδώ είμαστε για να τις κρίνουμε και να πιέσουμε για διορθώσεις, αν χρειαστεί.

Σε κάθε περίπτωση, πιστεύω ακράδαντα ότι η εμμονή στο status quo της ακινησίας και της παρακμής αποτελεί μια βαθύτατα συντηρητική επιλογή και συνιστά εγκληματική έλλειψη υπευθυνότητας απέναντι στις μελλοντικές γενιές Ελλήνων. Ειδικά απέναντι στους φτωχότερους και τους πιο αδύναμους, που έχουν ανάγκη τη δημόσια εκπαίδευση.

Ο Γιώργος Οικονομίδης είναι καθηγητής, πρόεδρος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών της Σχολής Οικονομικών Επιστημών και μέλος της Συγκλήτου του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.