Ενας υποδειγματικός αρχαιολόγος, φιλέλληνας

Μετά την πολύπαθη εμπόλεμη δεκαετία του ’40, πολλές επαρχίες της χώρας μας μετρούσαν τις πληγές τους, όχι μόνο σε ανθρώπινες ζωές και υλικές καταστροφές, αλλά και στις απαξιώσεις αντιπροσωπευτικών αρχαιολογικών μνημείων και έργων. Το νησί της Χίου είχε το 1950 την καλή τύχη να υποδεχθεί μια μικρή ομάδα επίλεκτων αρχαιολόγων και ιστορικών του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης οι οποίοι εργάστηκαν για 4 χρόνια στις ανασκαφές του Εμποριού, σημαντικού εμπορικού κέντρου του Ανατολικού Αιγαίου από την αρχαιοελληνική εποχή (2500 π.Χ.) μέχρι και τον 7ο αι. π.Χ.  Ο Σίνκλερ Χουντ ήταν ο εμπνευσμένος ηγέτης της πρωτοπόρας και δημιουργικής αυτής ομάδας.

Για την κοινωνία της μεταπολεμικής Χίου, με ανοιχτές ακόμα τις πληγές του Εμφυλίου, η παρουσία δύο πλήρως εξοπλισμένων Land Rover στους έρημους παραθαλάσσιους λόφους του Εμποριού έκρουε κώδωνες συναγερμού: Υπήρχαν κρυμμένοι θησαυροί; Επρόκειτο για αποικιοκρατική παρέμβαση της κραταιάς Αλβιώνος στο παραμεθόριο νησί; Γιατί οι λάκκοι και τα σκαμμένα χώματα χρειάζονταν την προστασία φρουρών τις νύχτες; Το νησί δεν διέθετε καν αρχαιολογικό μουσείο τότε και η προστασία εκθεμάτων περιοριζόταν στον κεντρικό χώρο του Γυμνασίου Xίου και στην επιμέλεια του ακάματου Αντώνιου Στεφάνου και του φιλοπρόοδου ευεργέτη Φίλιππου Αργέντη.

Ο Σίνκλερ Χουντ, μαθητής των περίφημων αρχαιολόγων Gordon Childe και Kathleen Kenyon, συνεργάτης του Michael Ventris που αποκρυπτογράφησε τη Γραμμική Β’, ανέδειξε αρχαιολογικούς θησαυρούς της Κρήτης και της Χίου μέσα από υποδειγματικές, πρωτοπόρες μελέτες αρχαϊκής τέχνης. Το έργο του απέκτησε παγκόσμια εμβέλεια μετά τις ανασκαφές του στην Κνωσό (1957-1961) και τις φωτισμένες παρεμβάσεις του στην κληρονομιά του μεγάλου αρχαιοδίφη Ερρίκου Σλήμαν, μέρος της οποίας αγόρασε με δικά του χρήματα για να την περισώσει. Διετέλεσε διευθυντής της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής (1954-1962) ενώ το 2000 αναγορεύθηκε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ. Το μνημειώδες έργο του «The Masons’ Marks of Minoan Knossos» εκδόθηκε μόλις πέρυσι, ενώ άκρως σημαντικά θεωρούνται τα έργα του για την αρχαϊκή ελληνική τέχνη (1953), για τον πολιτισμό του προϊστορικού Αιγαίου (1967) και για τη Μινωική Κρήτη της εποχής του χαλκού (1971). Η έδρα Προϊστορίας του Αιγαίου στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης φέρει το όνομά του.

Σε όλη τη μακρά ζωή του (πέθανε στις 18 Ιανουαρίου σε ηλικία 104 ετών) ο Σίνκλερ Χουντ και η λατρεμένη σύζυγός του Ρέιτσελ διατήρησαν έναν ευρύχωρο δίαυλο γνώσεων και ανταλλαγών ανάμεσα στη Μινωική Κρήτη, την αρχαϊκή Ελλάδα και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Τα βιβλία του παραμένουν για τους σημερινούς μελετητές εγχειρίδια αρχαιολογικής μεθοδολογίας και γνώσης. Ηταν πάντοτε προσηνής, γενναιόδωρος, έτοιμος να μεταδώσει τη χαρά μιας ανακάλυψης αλλά και το πηγαίο χιούμορ του καλοσυνάτου χαρακτήρα του. Requiescat in pace.

O Μιχάλης Μόσχος είναι φιλόλογος – ιστορικός (London Hellenic Prize)