Παίρνουν θέσεις στην αφετηρία του διαλόγου

Να λάβουν τις θέσεις τους στο τραπέζι των διερευνητικών ετοιμάζονται Ελλάδα και Τουρκία, στην τελική ευθεία για το ραντεβού της 25ης Ιανουαρίου. Η διμερής συνάντηση της προσεχούς Δευτέρας θα πραγματοποιηθεί στο ξενοδοχείο Swiss της Κωνσταντινούπολης, με τις δύο ομάδες να προσέρχονται στην πρώτη συνάντηση ύστερα από πέντε χρόνια, με «διερευνητική» διάθεση προς τους συνομιλητές τους, καθώς από το 2016 που διακόπηκαν άλλαξαν τόσο τα πρόσωπα όσο και οι συνθήκες.

Η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι πρόκειται για άτυπες επαφές, που δεν αποτελούν διαπραγματεύσεις, μη δεσμευτικές, με θέμα τον καθορισμό υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Δεν συζητάμε θέματα εθνικής κυριαρχίας, δεν συζητάμε αποστρατιωτικοποίηση νησιών, διαμηνύει το υπουργείο Εξωτερικών, παρότι η Τουρκία θέλει διάλογο εφ’ όλης της ύλης.

Το τουρκικό ΥΠΕΞ υπενθύμισε μάλιστα με αφορμή την επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης στο Ιόνιο στα 12 ναυτικά μίλια ότι οι θέσεις της Αγκυρας περί μη επέκτασης των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο (άρα και το casus belli) δεν έχουν αλλάξει. Με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Χρήστο Ταραντίλη να επαναλαμβάνει ότι «η επέκταση στα 12 μίλια αποτελεί κυριαρχικό μας δικαίωμα, το οποίο μπορούμε να ενεργοποιήσουμε στον κατάλληλο διπλωματικό και πολιτικό χρόνο».

Στο ένα θέμα των διερευνητικών, την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ, επέμεινε ξανά και ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξή του στο περιοδικό «Monocle», εκφράζοντας την πεποίθηση ότι το θέμα μπορεί να επιλυθεί αν δεν καρποφορήσουν οι διαπραγματεύσεις με προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Λίγες μέρες δε πριν από την έναρξη των διερευνητικών, ο Πρωθυπουργός υπενθυμίζει στην Αγκυρα ότι οι διαφορές της με την Ελλάδα «επηρεάζουν επίσης τη σχέση της με την Ευρώπη».

Μια σχέση που η Τουρκία επιχειρεί να αναθερμάνει, με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου να βρίσκεται στις Βρυξέλλες, όπου χθες είχε συναντήσεις με σειρά αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων ο ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ Ζοζέπ Μπορέλ και ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής Μαργαρίτης Σχοινάς, ενώ σήμερα βλέπει τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ και τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ. Ο Μπορέλ αναφέρθηκε στις διερευνητικές, ζητώντας επιμονή και μετάφραση των λόγων σε πράξεις, και χαρακτήρισε περίπλοκες τις ευρωτουρκικές σχέσεις το 2020, λέγοντας ωστόσο ότι υπάρχει βελτίωση της ατμόσφαιρας. Υπογράμμισε την επιθυμία της ΕΕ για «αποκλιμάκωση διαρκείας στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ευρύτερη περιοχή». Ο Τσαβούσογλου έθεσε την αναθεώρηση της Κοινής Δήλωσης ΕΕ – Τουρκίας για το Μεταναστευτικό, την απελευθέρωση της βίζας, την τελωνειακή ένωση και την πολυμερή διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, ο Σχοινάς επεσήμανε ότι όσο πλησιάζει η Σύνοδος του Μαρτίου καθίσταται αναγκαίο να χτιστεί μια σχέση σε βάσεις θετικής συνεννόησης χωρίς διχαστικές δηλώσεις που να αναιρούν τις αποφάσεις του Δεκεμβρίου. Με το θέμα του Μεταναστευτικού να είναι στην ατζέντα της συνάντησης, ο Σχοινάς έβαλε και ζήτημα επιστροφής των 1.450 αλλοδαπών από την Ελλάδα στην Τουρκία, λαμβάνοντας θετική ανταπόκριση, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, με ορίζοντα πάντα τον Μάρτιο.

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΑΦΕΣ. Την ημέρα έναρξης των διερευνητικών, ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας θα βρίσκεται στις Βρυξέλλες για το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων και θα έχει με τη σειρά του μπαράζ επαφών με Μπορέλ, Σχοινά, Βαρχελί (επίτροπος Διεύρυνσης) και Ντομπρόβσκις (εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Κομισιόν), ενώ την Τρίτη θα έχει συνάντηση και με τον Στόλτενμπεργκ. Χθες ο Δένδιας είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον γερμανό ΥΠΕΞ Χάικο Μάας, κατά την οποία συζητήθηκαν η πρόσφατη επίσκεψή του στην Αγκυρα, καθώς και οι εκτιμήσεις για τις εξελίξεις στην περιοχή. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και τα ταξίδια του ΥΠΕΞ σε Λονδίνο (1/2) και Ισραήλ (4/2) στο πλαίσιο ενός νέου διπλωματικού μαραθωνίου.

Να σημειωθεί ότι το ΥΠΕΞ προχώρησε σε νέο διάβημα διαμαρτυρίας στην Τουρκία για τις υπερπτήσεις της Τετάρτης, ξεκαθαρίζοντας ότι τέτοιες ενέργειες δεν συμβάλλουν στην αποκλιμάκωση και στη δημιουργία θετικού κλίματος.