Πρυτάνεις υπέρ της στασιμότητας

Ενα από τα μόνιμα αιτήματα των πρυτάνεων από το υπουργείο Παιδείας, ανέκαθεν, αφορούσε τους υπεράριθμους φοιτητές. Σχεδόν όλα τα τμήματα σε όλες τις υπολογίσιμες σχολές κάθε χρόνο ζητούν λιγότερους. Ε, προχθές, στην έκτακτη σύνοδο των πρυτάνεων εκφράστηκε η δυσαρέσκειά τους επειδή, με το νέο σύστημα, και κυρίως με τη θέσπιση της ελάχιστης βάσης εισαγωγής θα μειωθεί ο συνολικός αριθμός των εισαγόμενων φοιτητών. Εως προχθές δεν ήθελαν υπεράριθμους, σήμερα διαμαρτύρονται επειδή θα λιγοστέψουν. Παρέθεσα το παραπάνω παράδειγμα για να τονίσω ότι το μόνο που θέλουν οι πρυτάνεις είναι η ησυχία τους. Η κατάλυση της μεταρρύθμισης Διαμαντοπούλου από την αντιμεταρρύθμιση Γαβρόγλου εκφράζει απολύτως τη σύνοδό τους. Το αίτημα για μείωση των υπεράριθμων είχε διαμορφωθεί και υποστηριζόταν τουλάχιστον από το 1999. Με την πολιτική «κάθε πόλη και πανεπιστήμιο, κάθε χωριό και ΤΕΙ», δεν εξυπηρετήθηκαν μόνο οι τοπικές κοινωνίες με προϋποθέσεις λειτουργίας ενοικιαζόμενων και μοντέρνων καφενείων. Εξυπηρετήθηκε και το απωθημένο του Ελληνα για πρόσβαση σε ένα πτυχίο. Ετσι, ενώ στις χώρες του ΟΟΣΑ εισέρχεται σε πανεπιστημιακές σχολές ποσοστό 30% των νέων, στην Ελλάδα πρόσβαση απέκτησε περίπου 80%. Εγινε καλύτερη η χώρα; Οχι. Η ποιότητα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης έπεσε και το πτυχίο σε μεγάλο βαθμό δεν καθρεφτίζει ειδικές μαθησιακές δεξιότητες. Απλώς είναι τυπικό προσόν και, για πολλούς, απαραίτητο στη μοριοδότηση για είσοδο στο Δημόσιο. Επιπλέον, το 1/3 των φοιτητών δεν αποφοιτούν και παραμένουν εγγεγραμμένοι στα μητρώα. Και με την ανωτατοποίηση των ΤΕΙ στερείται η τεχνική εκπαίδευση εξειδικευμένους εργαζόμενους. Πολλαπλή στρέβλωση.

Προφανώς, αν υλοποιηθούν οι αλλαγές του υπουργείου Παιδείας, κάποια τμήματα κυρίως στην επαρχία θα κλείσουν. Οπότε τι κάνουν οι πρυτάνεις; Ζητούν εξαιρέσεις. Θέλουν να αποσυνδεθεί η χρηματοδότηση περιφερειακών πανεπιστημίων από τον αριθμό εισακτέων. Ουσιαστικά, θέλουν να μην αλλάξει τίποτα.

Τα ίδια και χειρότερα με τις υπόλοιπες διατάξεις. Αιώνιοι φοιτητές; Να μη διαγράφονται διότι είναι «πολυπαραγοντικό φαινόμενο». Φύλαξη και ασφάλεια; Να μπουν πειθαρχικές διατάξεις στον εσωτερικό κανονισμό των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων. Οποιος δεν θέλει να ζυμώσει πέντε μήνες κοσκινίζει.

Στην ουσία, δηλαδή, οι πρυτάνεις δεν θέλουν να αλλάξει τίποτα. Προτιμούν να τους χτίζουν στα γραφεία ή να τους εξευτελίζουν διάφοροι τραμπούκοι. Αδιαφορούν αν στις σχολές τους διακινούνται ναρκωτικά, παράνομα εμπορεύματα ή βόμβες μολότοφ. Προφανώς, δηλαδή, θεωρούν ότι το πλέγμα σχέσεων και συμφερόντων είναι σημαντικότερο από το ρίσκο που αναλαμβάνουν. Γι’ αυτό και επιλέγουν την ακινησία – και θα τη διεκδικήσουν, συμμαχώντας με όποιον μπορέσουν. Διότι αν περάσει ο νόμος, στη συνέχεια έρχεται η αξιολόγηση – και η σύνδεση της χρηματοδότησης των σχολών με τα αποτελέσματά τους. Η σύνδεση των πανεπιστημίων με τον σκληρό ανταγωνιστικό κόσμο.

Η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως είναι μαχητική και ονειροπόλα, επιχειρώντας τα αυτονόητα. Κάποια στιγμή, κλιμακώνοντας, μπορεί να παρακάμψει τους πρυτάνεις επαναφέροντας τα συμβούλια διοίκησης, που είχαν τρομάξει τα κατεστημένα επί θητείας Αννας Διαμαντοπούλου. Ξέρει κι η ίδια, εικάζω, ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα καμία μεταρρύθμιση να μην υλοποιηθεί, ή αν υλοποιηθεί να μη διαρκέσει, επειδή τα κατεστημένα συμφέροντα στο ελληνικό πανεπιστήμιο, και οι πολλοί σύμμαχοί τους στα κόμματα και στις τοπικές κοινωνίες, δεν τη θέλουν – τους κάνει ζημιά.

Αλλά προχωρεί χωρίς να υπολογίζει το πολιτικό κόστος. Μακάρι το πείσμα της να τη δικαιώσει.